III SA/Kr 1608/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną ujawniła brak osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi tylko garsoniera o powierzchni 19,90 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacowała na kwotę 516 zł renty z ZUS z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Uzasadniając swoje starania podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla codziennego utrzymania. Powiada, że ma liczne długi. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca z uwagi na stan zdrowia pozostaje w stałym leczeniu (k. 14 akt. admin.) zaś ostatnie stałe wydatki związane z utrzymaniem lokalu wynosiły 318,37 zł miesięcznie (k. 11 akt admin.). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest dodatek mieszkaniowy. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania więc, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jej wniosek należało w tym zakresie uznać za bezprzedmiotowy i w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi z urzędu jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżąca należy do osób niezamożnych, gdyż tak należy postrzegać osobę ze znikomym dochodem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie pozostają skarżącej do dyspozycji po uregulowaniu opłat związanych z utrzymaniem mieszkania wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb życia codziennego. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazana niewielka garsoniera, w której skarżąca zamieszkuje nie zmienia tego spojrzenia. Trudno byłoby bowiem wymagać od skarżącej zbycia lub obciążenia tego składnika majątkowego celem zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłby w podstawy egzystencji skarżącej. Skoro zaś skarżąca nie ma majątku zdatnego do spieniężenia i aktualnie dysponuje dochodem, który z trudem zabezpiecza jej potrzeby, to przewidując nawet minimalny koszt opłat za czynności adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącej nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie, to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Z tego względu udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.