III SA/Kr 1610/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. i Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2023 r. nr SKO.Soc/4116/1176/2023 w przedmiocie odmowy przyznania refundacji podatku VAT postanawia: I. odrzucić skargę M. M.; II. odrzucić skargę Z. M. M. M. i Z. M. (dalej: "skarżący"), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę na Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2023 r. nr SKO.Soc/4116/1176/2023 w przedmiocie odmowy przyznania refundacji podatku VAT. W odpowiedzi na skargę skarżącego M. M., organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga skarżącego M. M. podlega odrzuceniu, jako wniesiona po terminie. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny zawsze bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej "p.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Niedopuszczalność skargi będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Zainicjowanie kontroli sądowoadministracyjnej wymaga zatem skutecznego wniesienia skargi. W przeciwnym razie sprawie nie można nadać prawidłowego biegu. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest m.in. dochowanie terminu jej wniesienia. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. ma charakter terminu zawitego, a czynność podjęta po jego upływie jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Uchybienie terminu skutkuje odrzuceniem skargi przez sąd (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę z uchybieniem terminu. Z akt administracyjnych wynika, że zaskarżona decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie zaskarżenia, została wysłana na adres skarżącego. Mimo dwukrotnego awizowania skarżący nie odebrał ww. korespondencji. Stosownie do treści art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 – 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Ustawodawca wprowadził zatem tzw. fikcję doręczenia polegającą na uznaniu, że pismo uważa się za doręczone po upływie 14 dni od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, po uprzednim dokonaniu dwukrotnego zawiadomienia (pozostawienia tzw. awizo), o jakim mowa w art. 73 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze przyjąć należało, że przesyłka skierowana do skarżącego została skutecznie doręczona, po dwukrotnym awizowaniu, dnia 24 lipca 2023 r. Termin do złożenia skargi upływał zatem w dniu 23 sierpnia 2023 r. Tymczasem skarżący wniósł skargę w dniu 12 września 2023 r. nadając ją w urzędzie pocztowym, a więc po terminie. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Odrzuceniu podlega również skarga Z. M., jako niedopuszczalna. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie natomiast z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Związek ten wynika w przeważającej większości z przepisów administracyjnego prawa materialnego, ale także procesowego lub ustrojowego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Ze skargą do sądu administracyjnego może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 275, uzasadnienie uchwały NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005/4/62). W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Niewykazanie owego związku skutkuje tym, że podmiot wnoszący skargę nie jest legitymowany do jej wniesienia. Skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn, tj. innych niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 – 5a, jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarżąca Z. M., nie posiada indywidualnego interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. legitymującego ją do wniesienia skargi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2023 r., nie jest również podmiotem uprawnionymi do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu. Organ pierwszej instancji, uznał, że adresatem decyzji i stroną prowadzonego postępowania jest M. M. Podobnie postąpił organ odwoławczy, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że odwołanie zostało również podpisane przez Z. M., niemniej jednak nie rozpoznaje je z uwagi na okoliczność, iż wyłącznie M. M. był wnioskodawcą w sprawie o przyznanie refundacji podatku VAT. Z ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz.U. z 2022 r. poz. 2687, dalej jako" "u.sz.o.n.o.p.g."), wynika, że prawo do refundacji podatku VAT przysługuje odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwie domowym, przez którego należy rozumieć stosownie do treści art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2022 r. poz. 1385.), odbiorcę końcowego dokonującego zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym. Zatem odbiorcą paliw gazowych jest osoba, która dokonuje zakupu paliwa jako strona umowy na dostawę paliw gazowych i jest wpisana w fakturze VAT. Dodatek (refundacja) nie będzie więc przysługiwał osobie nie będącej stroną umowy ze sprzedawcą paliw gazowych. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca Z. M., nie została wskazana w fakturze jako odbiorca paliw gzowych (faktura jest wystawiona na męża). W związku z powyższym, nie była stroną postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżaną decyzją. Wobec powyższego, Sad uznał, skargę wniesioną przez Z. M. za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt II sentencji postanowienia.