III SA/Kr 1614/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2026 r. sprawy ze skargi D. N. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 21 października 2025 r. nr 010070/680/2341805/2025 (529602820) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. 1. W dniu 18 lutego 2025 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M. M. na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. 2. W rozpoznaniu tego wniosku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z 5 sierpnia 2025 r. (010070/680/2341805/2025) odmówił skarżącemu przyznania oczekiwanego świadczenia. 3. Z uwagi na przyjęcie, że odwołanie skarżącego od w.w. decyzji nie zostało wniesione w terminie, Prezes ZUS postanowieniem z 21 października 2025 r. (nr 010070/680/2341805/2025) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. 4. Z akt wynika, że w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego objętego wnioskiem opisanym w punkcie 1 powyżej, ZUS wznowił postępowanie, w ramach którego wydał decyzję z 29 października 2025 r. (nr 010070/680/2341805/2025), którą uchylił własną decyzję z 5 sierpnia 2025 r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia (por. punkt 2 powyżej) i przyznał skarżącemu świadczenie wychowawcze na dziecko M. M. w oczekiwanym okresie świadczeniowym, tj. od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. 5. W skierowanej do WSA w Krakowie skardze, skarżący kwestionował wydane przez organ postanowienie wskazując, że opóźnione wniesienie odwołania było całkowicie od niego niezależne i wynikało z czynności urzędowych dotyczących legalizacji pobytu. Skarżący żądał przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS z 5.08.2025 r. lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. 6. W korespondencji mailowej kierowanej do sądu (mail z 3.03.2026 r.) skarżący wskazał, że otrzymuje świadczenie wychowawcze, a skarga jest bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 7. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143; dalej p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż cofnięcie skargi oraz śmierć strony w sprawie odnoszącej się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu przywołanego wyżej przepisu będziemy mieć więc do czynienia, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności trwale stała się zbędna (por.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, s. 495). 8.1. Choć skarga wskazywała, że jej przedmiotem jest "postanowienie z 8 sierpnia 2025 r.", to jednak treść uzasadnienia tej skargi, wyrażone przez skarżącego oczekiwanie, jak też administracyjny etap tej sprawy wskazują, że przedmiotem skargi było w istocie postanowienie Prezesa ZUS z 21 października 2025 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z 5 sierpnia 2025 r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2025 r do 31 maja 2026 r. na Miguela, dziecko skarżącego. Z akt wynika przy tym, że że w dniu 29 października 2025 r. organ – w trybie wznowienia postępowania – uchylił tę, wyżej wskazaną decyzję odmowną z 5 sierpnia 2025 r. i przyznał skarżącemu oczekiwane przez niego świadczenia wychowawcze (por. punkt 4 uzasadnienia). 8.2. W przedstawionej sytuacji (uwzględnienia oczekiwania skarżącego i przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko, na okres objęty złożonym wnioskiem), postępowanie sądowe w sprawie dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od wyeliminowanej już z obrotu prawnego decyzji odmownej - jawi się jako bezprzedmiotowe. Wydanie bowiem pozytywnej decyzji, tj. przyznającej skarżącemu żądane świadczenie, w miejsce decyzji uchylonej, od której skarżący nieskutecznie (albowiem z uchybieniem terminu) wniósł odwołanie - skutkuje tym, że odpadł cel postępowania zmierzającego do kontroli orzeczenia organu o stwierdzeniu uchybienia terminu. Niniejsza skarga i będące, w założeniu jej następstwem – ewentualne przyszłe rozstrzygnięcie organu zmierzać miała do otwarcia skarżącemu możliwości uruchomienia trybu instancyjnej kontroli niekorzystnej dla niego decyzji. Uchylenie zaś tej decyzji i pozytywne załatwienie wniosku strony czyni kontrolę obecnie zaskarżonego aktu zbyteczną, a wdrożone postępowanie sądowoadministracyjne, bezprzedmiotowym, albowiem odpadł wskazany cel tegoż postępowania. 9. Z powyższych przyczyn Sąd działając na podstawie cytowanego na wstępie przepisu orzekł o umorzeniu postępowania sądowego.