III SA/Kr 1618/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Molczyk Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej G. M.-W. sprawy ze skargi B. C. działającej w imieniu własnym oraz małoletnich dzieci M. i M. C. na postanowienie Wojewody z dnia 30 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata I. K. Kancelaria Adwokacka Pl. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: [...] orzekł o wymeldowaniu B. C. wraz z małoletnimi dziećmi M. C. i M. C. z miejsca pobytu stałego w N przy ul. K. Decyzję powyższą doręczono B. C. w trybie art. 44 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...] B. C. złożyła w dniu 5 września 2013 r. Wojewoda postanowieniem z dnia 30 października 2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), stwierdził, że odwołanie złożone przez B. C. działającą w imieniu własnym oraz małoletnich dzieci M. i M. C. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013r., znak: [...], zostało złożone z uchybieniem przewidzianego w przepisie art. 129 § 2 k.p.a. terminu do jego wniesienia i w związku z powyższym odwołanie pozostawia się bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu podano, że zaskarżona decyzja wydana została w dniu 6 sierpnia 2013 r. i przesłana na adres pobytu B. C. to jest: ul. B, N (k: 62 akt sprawy). Przedmiotowa przesyłka pomimo dwukrotnego awizowania nie została podjęta przez B. C. - dlatego organ uznał, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...] została odwołującej się doręczona na podstawie przepisu art. 44 k.p.a. z dniem 21 sierpnia 2013 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 4 września 2013 r. Organ wskazał, że B. C. odwołanie od zaskarżonej decyzji wniosła w dniu 5 września 2013 r., składając je osobiście na dzienniku podawczym Urzędu Miasta. Wobec powyższego stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania jest w ocenie organu zasadne. Skargę na powyższe postanowienie Wojewody z dnia 30 października 2013 r., znak: [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. C. Skarżąca podała, że decyzja organu pierwszej instancji o wymeldowaniu nie została przez nią odebrana, bowiem od dnia 6 sierpnia 2013 r. do dnia 29 sierpnia 2013 r. przebywała na leczeniu rehabilitacyjnym w M. Skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną. W piśmie z dnia 12 stycznia 2014 r. wystąpiła do WSA w Krakowie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Ze względu na wyżej wskazane kryteria kontroli oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie był akt o charakterze procesowym, tj. postanowienie Wojewody z dnia 30 października 2013 r., znak: [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postępowanie odwoławcze uruchamiane jest czynnością procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Warunkiem skuteczności jego wniesienia jest spełnienie określonych prawem wymagań co do formy, treści, terminu i trybu jego wniesienia. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 128 wskazuje, że odwołanie nie wymaga szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona jest niezadowolona z decyzji. Niemniej jednak warunkiem skuteczności wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodne z art. 129 k.p.a. odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przy obliczaniu czternastodniowego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art. 57 § 1 k.p.a.). Przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39-40 k.p.a., za pokwitowaniem przez pocztę, przez pracowników organu lub inne upoważnione osoby bądź organy. Podkreślić należy, że termin do wniesienia odwołania dotyczy osób, którym decyzja została skutecznie doręczona. Stosownie do art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w wyżej wskazanym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Decyzja organu pierwszej instancji była doręczana przez osobę upoważnioną – gońca, co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru. W aktach sprawy znajdują się dwa zawiadomienia opatrzone podpisem dostarczającego i jedno niepodpisane. Analiza podpisanych zawiadomień z dnia 8 sierpnia 2013 r. i z dnia 20 sierpnia 2013 r. prowadzi do wniosku, że brak jest na nich wyraźnej informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił on adresatkę o przesyłce, tj. czy zawiadomienie pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej czy na drzwiach mieszkania adresata bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Informacja taka znajduje się na zawiadomieniu, które nie jest podpisane, a w konsekwencji zawiadomienie to nie ma mocy dowodowej. Skoro na przesyłce, jak i na zawiadomieniach z dnia 8 sierpnia 2013 r. i z dnia 20 sierpnia 2013 r. brak było informacji o sposobie zawiadomienia adresata o przesyłce, tym samym w ocenie Sądu organ odwoławczy z naruszeniem dyspozycji art. 44 k.p.a. ustalił termin doręczenia decyzji adresatowi w sposób nie pozwalający przyjąć, że odwołanie złożone zostało w ustawowym 14 dniowym terminie. W orzecznictwie – również najnowszym - ugruntowany jest zasadny pogląd, że jeżeli nie wiadomo, jak działał doręczający, doręczenia nie można uznać za dokonane (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2001 r., NSA II SA 2871/00, LEX nr 53460); dla skuteczności doręczenia pisma sądowego w trybie art. 44 k.p.a. niezbędne jest zawiadomienie adresata o złożeniu pisma na okres siedmiu dni we wskazanym urzędzie pocztowym (wyrok SN z dnia 22 lutego 2001 r., III RN 70/00, publ.: OSNP z 2001 r., nr 19, poz. 574), a zwłaszcza samo awizowanie przesyłki nie jest równoznaczne z zawiadomieniem określonym w art. 44 k.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2006 r., III SA/Wa 201/06, LEX nr 197577). O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2006 r., I OSK 528/05, LEX nr 194352). Organ prowadzący postępowanie powinien dysponować, niebudzącymi wątpliwości, dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o nadejściu przesyłki, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Z akt sprawy musi też jednoznacznie wynikać, gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone. Skutek prawny doręczenia mogą mieć tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w art. 44 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 2 lipca 2013 r., II OSK 572/12, LEX nr 1372126). Niezależnie od wskazanych wyżej nieprawidłowości należy zauważyć, że nawet przy przyjęciu prawidłowości doręczenia decyzji pierwszej instancji w trybie art. 44 k.p.a. stanowisko organu odwoławczego o uchybieniu terminu do złożenia odwołania jest nieuzasadnione. Jak stanowi cytowany wyżej art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1 k.p.a., tj. z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Pierwsze zawiadomienie zostało dokonane w dniu 8 sierpnia 2013 r., co oznacza, że skuteczne doręczenie miałoby miejsce w dniu 22 sierpnia 2013 r. (czwartek). Wobec tego czternastodniowy termin do złożenia odwołania upływałby z dniem 5 września 2014 r. (czwartek). Skoro odwołanie B. C. wpłynęło do organu w dniu 5 września 2013 r., o czym świadczy prezentata Urzędu Miasta, to znaczy że zostało wniesione z zachowaniem ustawowego 14 dniowego terminu do jego złożenia. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie dostrzegając uchybień w zakresie sposobu doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej w trybie art. 44 k.p.a. i przyjmując, że decyzja została doręczona skarżącej w dniu 21 sierpnia 2013 r., a w konsekwencji stwierdzając uchybienie terminu do złożenia odwołania naruszył art. 134 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zamknęło skarżącej drogę do ponownego rozpoznania w drugiej instancji sprawy administracyjnej, tj. rozpoznania sprawy, w której w pierwszej instancji zapadła decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...]. W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. W toku ponownie prowadzonego postępowania Wojewoda rozpozna odwołanie B. C. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...]. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.: Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).