III SA/Kr 1630/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Maria Zawadzka Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. M. i R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lipca 2014r. nr [ ] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na dzieci uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 lipca 2014 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] 2014 r. Nr [...] o odmowie przyznania R. M. zasiłku rodzinnego na okres od 1 grudnia 2010 r. do 21 lutego 2011 r. na D. M. w kwocie 91,00 zł miesięcznie, M. M. w kwocie 91.00 zł miesięcznie i na F. M. w kwocie 68,00 zł miesięcznie wraz z dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na F. M. w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 grudnia 2010 r. do 31 stycznia 2011 r., w wysokości 280 zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2011 r. do 21 lutego 2011 r. oraz z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko F. M. w kwocie 80,00 zł miesięcznie. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 3, 4, 5, 21 i 23 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) i § 15, 17 i 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r., Nr 105, poz. 881 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazane zostały następujące okoliczności stanu faktycznego i prawnego: R. M. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2011 r. otrzymała zasiłek rodzinny na okres od 1 grudnia 2010 r. do 31 października 2011 r. na dzieci D. M., M. M. i F. M. oraz dodatki z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od 1 grudnia 2010 r. do 1 lutego 2011 r. i z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na okres od 1 grudnia 2010 r. do 31 października 2011 r. Decyzja została zmieniona w dniu 9 lutego 2011 r. w ten sposób, że przyznano dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na F. M. na okres od 2 lutego 2011 r. do 31 października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] 2014 r. stwierdziło nieważność ww. decyzji z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości organów. Organ ustalił, że w okresie od 1 grudnia 2010 r. do 21 lutego 2011 r. mąż skarżącej R. M. był zatrudniony na terenie Belgii, w związku, z czym ma miejsce w tym okresie zbieg uprawnień do świadczeń rodzinnych na terenie Polski i Belgii i konieczność koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z tego względu właściwym do wydania decyzji w sprawie zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłku rodzinnego jest Marszałek Województwa. Marszałek Województwa wydał w dniu [...] 2014 r. decyzję o odmowie przyznania R. M. zasiłku rodzinnego na okres od 1 grudnia 2010 r. do 21 lutego 2011 r. na D. M. w kwocie 91,00 zł miesięcznie, M. M. w kwocie 91.00 zł miesięcznie i na F. M. w kwocie 68,00 zł miesięcznie wraz z dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko F. M. w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 grudnia 2010 r. do 31 stycznia 2011 r., w wysokości 280 zł miesięcznie w okresie od 1 lutego 2011 r. do 21 lutego 2011 r. oraz z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko F. M. w kwocie 80,00 zł miesięcznie. Organ ustalił wysokość dochodu członka rodziny skarżącej w 2009 r. na kwotę 1 544,12 zł., który przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 504,00 zł. Wziął pod uwagę dochód utracony przez R. M. w tym roku oraz dochód uzyskany przez niego w pierwszym przepracowanym miesiącu za granicą, to jest w październiku 2010 r. Odwołując się od ww. decyzji, R. M. zakwestionowała ustalenie organu dotyczące okresu pracy męża na terenie Belgii, wskazując, że pracował w tym kraju od 26 sierpnia 2010 r. do 30 listopada 2010 r. Ostanie wynagrodzenie pobrał za listopad 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, ustosunkowując się do zarzutu odwołania, podniosło, że okres, w którym znajdują w sprawie zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego został ustalony na podstawie danych zawartych w formularzu E 411 przekazanym przez belgijski Xerius Kinderbijslagfonds. Wynika z niego, że R. M. wykonywał pracę zawodową na terenie Belgii w okresie od 1 października 2010 r. do 21 lutego 2011 r. W tym też okresie pobierał w Belgii świadczenia rodzinne na dzieci. Organ przyjął, że nastąpiło uzyskanie dochodu przez rodzinę skarżącej wskutek podjęcia przez R. M. z dniem 1 października 2010 r. pracy na terenie Belgii. Organ wziął pod uwagę ponadto oświadczenie R. M. z 8 kwietnia 2014 r., z którego wynika, że pierwszym w pełni przepracowanym miesiącem był październik 2010 r. Uzyskał wówczas dochód w kwocie 1500 euro (5 991,60 zł). W przeliczeniu na członka rodziny dochód miesięczny wyniósł 1 439,03 zł. Mimo, że w stosunku do kwoty ustalonej przez organ pierwszej instancji jest wyższy, to i tak przekroczył kryterium dochodowe, co ostatecznie uprawnia organ do odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. M. zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności skarżąca nie zgodziła się z ustaleniem, że jej mąż pracował w Belgii w okresie od 1 października 2010 r. do 21 lutego 2011 r. podczas gdy faktycznie pracował do dnia 30 listopada 2010 r. O tym fakcie poinformował osobę reprezentującą firmę, w której pracował, niemniej jak się domyśla bariera językowa i nieporozumienia z tym związane spowodowały, że w dalszym ciągu opłacane były składki na ubezpieczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. R. M. przedstawił dokumenty od pracodawcy (w tym nieprzetłumaczone świadectwo pracy) i wyjaśnił, że zaświadczają one, że okres koordynacji był inny niż ustalony przez organ. Co do oświadczenia o zarobkach oświadczył, że się pomylił. Nadal otrzymuje z Belgii dokumenty rozliczeniowe, ale z uwagi na to, że nie są przetłumaczone, nie jest w stanie wyjaśnić, co zawierają. Z Belgii wyjechał przed przerwą świąteczną 30 listopada 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga R. M. i R. M. podlega uwzględnieniu. Postępowanie, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji odmawiającej R. M. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od 1 grudnia 2010 r. do 21 lutego 2011 r. obarczone jest w ocenie Sądu istotnymi uchybieniami przepisów postępowania. Orzekające w sprawie organy odmówiły skarżącej wnioskowanych świadczeń rodzinnych od 1 października 2010 r. do 21 lutego 2011 r. bazując na ustaleniu, że jej mąż w tym okresie wykonywał pracę na terenie Belgii i osiągnął wynagrodzenie w wysokości 1500 euro (w pierwszym przepracowanym miesiącu październiku 2010r.). Skarżąca wnioskowała o świadczenia rodzinne na okres zasiłkowy 2010/2011. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalenie wysokości dochodu członka rodziny ustala się zgodnie z zasadą, że jest to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. W roku 2009 r. rodzina skarżącej osiągnęła dochód w wysokości 14 330,49 zł (dochód R. M.), co prawidłowo organy ujęły w stanie faktycznym sprawy. Prawidłowo przypisano dochodowi R. M. z 2009 r. znaczenie dochodu utraconego. Natomiast, jeśli chodzi o ustalenia dotyczące wysokości "uzyskanego" dochodu męża skarżącej w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 24 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych i poprzedzające je ustalenia dotyczące czasokresu pracy męża skarżącej w Belgii – należy podnieść, że zostały poczynione przedwcześnie. Zgromadzony materiał dowodowy w tej sprawie jest niewystarczający. Zwrócić należy uwagę, że R. M. kilkakrotnie sygnalizowała organowi pierwszej instancji, że jej mąż pracował na terenie Belgii, ale w innym niż ustalony przez ten organ czasie. Na karcie nr 13 akt administracyjnych znajduje się oświadczenie skarżącej o okresie pracy męża w Belgii (od 25 sierpnia 2010 r. do 30 listopada 2010 r.). Podobnie na karcie nr 41. Również R. M. złożył pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o dacie zakończenia pracy w Belgii (30 listopada 2010 r.). Organ odwoławczy, ustosunkowując się do zarzutu tej natury zawartym w odwołaniu wyjaśnił, że ustalenie o czasie pracy męża skarżącej na terenie Belgii oraz wysokości zarobku w pierwszym, przepracowanym miesiącu dokonał na podstawie formularza E 411 przekazanym przez belgijski urząd. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z przepisem art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, niemniej z § 3 tego przepisu wynika, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. W aktach sprawy znajdują się dokumenty nieprzetłumaczone na język polski a dotyczące ściśle warunków pracy R. M. na terenie Belgii. Ponadto szereg tego rodzaju dokumentów złożył skarżący na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. Powinnością organu zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisach art. 7 i 77 § 1 kpa winno być dokonać tłumaczeń tych dokumentów i na ich podstawie ustalić właściwy okres pracy R. M. na terenie Belgii i ewentualnie wysokość uzyskanych tam zarobków. Zgodnie z powołanymi przepisami w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a ponadto organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działanie orzekających w sprawie organów w sposób niezgodny z powołanymi wyżej przepisami spowodowało, iż Sąd nie jest w stanie ocenić czy decyzja o odmowie skarżącej zasiłków rodzinnych oraz dodatków do tych zasiłków na okres od 1 grudnia 2010 r. do 21 lutego 2011 r. jest prawidłowa. Odmowa nastąpiła na okres związany ściśle z przyjętym przez organy czasem pracy R. M. na terenie Belgii, który jest sporny i wymaga przeprowadzenia postepowania wyjaśniającego. W tym okresie organ przyjął, że nastąpił zbieg uprawnień do świadczeń rodzinnych na terenie Polski i Belgi i zaszła potrzeba zastosowania art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Orzekając ponownie organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające według powyższych wskazówek, i wyda zgodnie z wynikami postępowania decyzję w przedmiocie świadczeń rodzinnych dla R. M., mając przy tym na uwadze, że powołane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z 2 czerwca 2005 r. zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2012 r. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.