III SA/Kr 164/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Ł. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania skargę oddala. Burmistrz decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 104, art. 107 K.p.a. oraz art. 16, art. 24, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych odmówił Ł. K. umorzenia odsetek od nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 marca 2011 r. do 28 lutego 2015 r. Odpis niniejszej decyzji został doręczony Ł. K. w trybie art. 44 K.p.a. w dniu 11 sierpnia 2015 r. Pismem z dnia 10 października 2015 r. (data stempla pocztowego) Ł. K. złożył odwołanie od wskazanej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną uchybienia terminu był fakt, że nie zamieszkuje już pod adresem, na który została wysłana decyzja Burmistrza tj. przy ul. Ż. Od 21 maja 2015 r. zamieszkuje pod adresem ul. K i na ten adres powinna być kierowana wszelka korespondencja. Ł. K. podał, że o fakcie wydania decyzji dowiedział się w dniu 3 października 2015 r. natomiast nadal nie jest mu znana treść decyzji, gdyż nigdy nie została prawidłowo doręczona. W tej sytuacji należy przyjąć, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Ł. K. podniósł również, że decyzja jest nieprawidłowa i krzywdząca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 58 § 1 i § 2, art. 59 § 1 K.p.a. oraz art. 129 § 1 i 2 K.p.a. odmówiło przywrócenia Ł. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] 2015 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że w niniejszej sprawie zwrotne potwierdzenie przesyłki zawiera informację, że awizo pozostawiono w skrzynce. Decyzja nie została odebrana pomimo dwukrotnego awizowania w dniu 28 lipca 2015 r. oraz w dniu 5 sierpnia 2015 r. Wobec powyższego należało przyjąć, iż decyzja została doręczona prawidłowo w dniu 10 sierpnia 2015 r. Ł. K. złożył w dniu 10 października 2015 r. odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zgodnie z postanowieniami art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie koniec terminu do wniesienia odwołania nastąpił zatem - w myśl art. 57 § 1 K.p.a. wraz z upływem dnia 10 sierpnia 2015 r. Złożenie odwołania w dniu 10 października 2015 r. nastąpiło tym samym już po upływie 14 dniowego terminu do jego wniesienia. Organ podkreślił, że termin ustawowy jest terminem wiążącym zarówno organy administracji, jak i też uczestników postępowania. Zgodnie z art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W niniejszej sprawie Ł. K. odwołanie od decyzji złożył w dniu 10 października 2015 r. wnosząc równocześnie o przywrócenie terminu i podając przyczynę nie dotrzymania terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawca wskazał, iż nie wiedział o wydaniu decyzji Burmistrza z dnia [...] 2015 r. orzekającej o odmowie umorzenia odsetek od nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż od dnia 21 maja 2015 r. mieszka pod adresem ul. K, A. Natomiast o decyzji z dnia [...] 2015 r. dowiedział się z uzasadnienia decyzji SKO z dnia [...] 2015 r., którą odebrał w dniu 3 października 2015 r. W ocenie organu podane przyczyny uchybienia terminu nie mogą stanowić podstawy do jego przywrócenia. Jak wynika z akt sprawy w dniu 20 marca 2015 r. Ł. K. złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o umorzenie odsetek ustawowych od nienależnie pobranych świadczeń przyznanych decyzją z dnia 6 listopada 2009 r. W powyższym piśmie został wskazany przez niego adres: A, ul. Ż. Pracownicy socjalni, prowadzący postępowanie udali się pod wskazany adres w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 24 kwietnia 2015 r. Jednakże pod tym adresem nie zastano wnioskodawcy, wobec powyższego w piśmie z dnia 28 kwietnia 2015 r. wezwano Ł. K. o podanie aktualnego miejsca zamieszkania w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Powyższe pismo zostało osobiście odebrane przez Ł. K. pod adresem A, ul. Ż w dniu 14 maja 2015 r. Pomimo wyznaczonego terminu Ł. K. nie poinformował o zmianie adresu w trakcie prowadzonego postępowania do czego zobowiązuje art. 41 K.p.a. W przedmiotowej sprawie Ł. K. nie powiadomił o zmianie adresu zamieszkania oraz do korespondencji, zatem doręczenie decyzji z dnia [...] 2015 r. było prawidłowe. Nowy adres zamieszkania strona podała dopiero w odwołaniu skierowanym bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 24 lipca 2015 r. Natomiast organ I instancji otrzymał informację o nowym adresie zamieszkania Ł. K. dopiero w dniu 31 lipca 2015 r. Organ uznał, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zatem brak jest w tej sytuacji podstaw do przywrócenia terminu. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Ł. K. zarzucając naruszenie: 1/ art. 58 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 59 § 1 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy oraz, że brak jest przesłanek do jego przywrócenia, gdzie we wniosku z dnia 9 października 2015 r. o przywrócenie terminu skarżący udowodnił istnienie przesłanek do przywrócenia terminu na złożenie odwołania oraz dopełnił wszystkich wymaganych prawem przesłanek; 2/ art. 129 § 1 i 2 K.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że decyzja została stronie prawidłowo doręczona wobec tego termin 14- dniowy na wniesienie odwołania mógł być zachowany, gdzie z uwagi na fakt, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania i poinformował o tym organ, decyzja nie została mu doręczona w sposób prawidłowy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że o istnieniu decyzji Burmistrza z dnia [...] 2015 r. dowiedział się dopiero w dniu 3 października 2015 r. Decyzja ta nigdy nie została poprawnie doręczona, gdyż organ doręczył ją na nieaktualny adres, gdyż od dnia 21 maja 2015 r. skarżący zamieszkuje pod adresem ul. K w A. Ponadto skarżący stwierdził, że w odwołaniu z dnia 6 lipca 2015 r. skierowanym do SKO wskazał swój aktualny adres oraz telefon kontaktowy. Bezsprzecznym zatem pozostaje fakt, że to organ na skutek uchybienia dopuścił się niewłaściwego zaadresowania pism w niniejszej sprawie. W oparciu o powyższe argumenty skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 3 § 1 stanowi, że sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ustawodawca w § 2 tego przepisu określił zakres orzekania przez sądy administracyjne w sprawach skarg związanych z działalnością administracji publicznej, w tym m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zakwestionowane rozstrzygnięcie z dnia 25 listopada 2015 r., mające charakter stricte procesowy (odmowa przywrócenia terminu do złożenia odwołania) w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy jest zgodne z prawem. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, stanowił art. 58 K.p.a. W myśl tego przepisu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przepis ten wprowadza zatem przesłanki, których łączne spełnienie obliguje organ do przywrócenia uchybionego terminu. Są to: uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu, dopełnienie czynności, dla której określony był termin oraz złożenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu wniosku o jego przywrócenie. Przy czym przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku jest niedopuszczalne, o czym stanowi § 3 art. 58 K.p.a. Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że nie spełnione zostały przez wnioskującego wszystkie z wymienionych przesłanek, co uniemożliwiałoby organowi wydanie pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Mianowicie skarżący nie spełnił jednej z przesłanek tj.. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 166/09, LEX nr 535078), a zatem gdy dopełnieniu obowiązku stanęła na przeszkodzie okoliczność nie do przezwyciężenia, eliminująca nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczająca w ogóle normalne działanie. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenia się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że decyzja Burmistrza z dnia [...] 2015 r. została wysłana Ł. K. na adres ul. Ż w A. W ocenie skarżącego organ pomimo posiadanej wiedzy wysłał decyzję na nieaktualny adres, co spowodowało, że powyższa decyzja nie została nigdy doręczona. Z tą argumentacją nie można się zgodzić, gdyż przeczą temu akta administracyjne sprawy. W swoim wniosku z dnia 20 marca 2015 r. skierowanym do Ośrodka Pomocy Społecznej Ł. K. wskazał, jako adres do korespondencji ul. Ż w A. Z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika socjalnego w dniu 24 kwietnia 2015 r. wynika, że Ł. K. od dłuższego czasu nie mieszka już pod wskazanym adresem. W związku z powyższym organ I instancji w piśmie z dnia 12 maja 2015 r. zwrócił się do skarżącego o podanie aktualnego miejsca zamieszkania w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. Odpis niniejszego wezwania został doręczony Ł. K. w dniu 14 maja 2015 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący nigdy nie przesłał odpowiedzi do organu I instancji, w związku z powyższym nie można zarzucić, że organ pomimo posiadanej wiedzy przesłał decyzję na nieaktualny adres. Faktem jest, że Ł. K. w odwołaniu z dnia 6 lipca 2015 r. wskazał, że obecnie jego adresem do korespondencji jest ul. K nr [...] w A. Jednak pismo to nie było kierowane do organu I instancji, a bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Tym samym organ I instancji nie miał żadnej wiedzy, na temat nowego adresu skarżącego. W tym przedmiocie nie można organowi zarzucić jakiegokolwiek zaniedbania, gdyż zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego organ ten zwrócił się do skarżącego o wskazanie nowego adresu. Jednak wezwanie organu pozostało bez odpowiedzi. Tym samym Burmistrz postąpił słusznie wysyłając decyzję z dnia [...] 2015 r. na dotychczasowy adres Ł. K. Decyzja ta w trybie art. art. 44 K.p.a. została doręczona skarżącemu w dniu 11 sierpnia 2015 r. Bez wątpienia skarżący wnosząc odwołanie w dniu 10 października przekroczył 14 dniowy termin na dokonanie tej czynności procesowej. Podkreślenia wymaga, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W niniejszej sprawie niewątpliwym zaniedbaniem skarżącego jest to, że nie powiadomił Burmistrza o zmianie dotychczasowego adresu do korespondencji. Uwzględniając powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że okoliczności powołane przez skarżącego jako mające świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w ogóle nie istnieją. Skarżący nie zawiadomił organu administracji publicznej o zmianie adresu dla doręczeń (art. 44 §1 w związku z art. 63 §1 K.p.a.). W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło wszelkie niezbędne działania w celu potwierdzenia i oceny wiarygodności okoliczności powołanych we wniosku. Organ rozpatrzył cały materiał dowodowy i wyprowadził z niego wnioski zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Głównym powodem odmowy przywrócenia terminu było bowiem to, że odwołujący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Mając powyższe na uwadze, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.