III SA/Kr 1642/14
PostanowienieWSA w Krakowie2015-02-16
Skład orzekający: Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu może zostać oddalony, jeśli strona nie przedstawiła kompletnych i wiarygodnych informacji o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu podlega oddaleniu, gdy strona ubiegająca się o prawo pomocy nie wykaże w sposób kompletny i wiarygodny swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, a w szczególności nie przedstawi wymaganych przez sąd danych dotyczących dochodów i wydatków, nawet po wezwaniu do uzupełnienia braków. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, podając trudną sytuację materialną i rodzinną. Sąd wezwał go do przedstawienia szczegółowych danych dotyczących dochodów, wydatków oraz sytuacji zawodowej żony i korzystania przez dzieci z pomocy. Skarżący nie przedstawił wymaganych informacji, mimo wezwania. W konsekwencji sąd oddalił jego wniosek.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w dniu 16 lutego 2015 r. w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie przekazania zażalenia postanawia oddalić wniosek.
W dniu 31 grudnia 2014 r. Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema małoletnimi córkami. Wskazał też, że w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m2, zaś poza tym nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżący podał, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego wynosi 0 zł.
Zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2015 r. wezwano skarżącego, by w terminie siedmiu dni:
a) przedstawił zestawienie miesięcznych dochodów i ponoszonych wydatków poprzez podanie:
– dokładnej wysokości i źródła miesięcznych dochodów swojego gospodarstwa domowego z podaniem od kiedy skarżący i jego żona korzystają z zasiłków z pomocy społecznej, oraz przedłożenie kserokopii decyzji przyznających zasiłek (zasiłki) z pomocy społecznej na rok 2014, oraz w roku 2014,
– wysokości miesięcznych opłat za energię elektryczną, gaz, wodę ogrzewanie ponoszonych przez rodzinę skarżącego,
b) czy i od kiedy żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i czy aktualnie przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych,
c) czy dzieci skarżącego korzystają z jakichkolwiek form pomocy finansowej lub rzeczowej i ewentualnie z jakiego źródła.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał pismo opatrzone datą 26 stycznia 2015 r., które jednak nie zawiera żadnych z informacji wskazanych w zarządzeniu z 12 stycznia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna "wykazać", iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów. W tym celu strona zobowiązana jest do przedstawienia wiarygodnych i kompletnych informacji w tym zakresie, sąd zaś dokonuje oceny przedstawionych przez stronę danych. Jeżeli strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów opisuje swoją sytuację majątkową w sposób niewiarygodny lub nie podaje wszystkich istotnych danych, jest to podstawa do odmowy zwolnienia jej od kosztów.
Z przedstawionych wyżej okoliczności wynika, że Z. Ś. nie podał koniecznych informacji w samym formularzu urzędowym wniosku, a także nie doprecyzował danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej po wezwaniu Sądu, w którym wyraźnie podano, jakie dane są konieczne dla oceny złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego Sąd uznał, że skarżący przedstawił swoją sytuację materialną w sposób niekompletny, a ponadto nie starał się w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić przytaczanych przez siebie okoliczności. Pomimo wezwania nie przedstawił bowiem dokładnych informacji dotyczących źródeł dochodu swojej rodziny oraz wysokości ponoszonych opłat za prąd, gaz, wodę i ogrzewanie.
Skoro zaś skarżący we wniosku złożonym na urzędowym formularzu oraz w odpowiedzi na wezwanie Sądu nie podał pełnych i wystarczająco udokumentowanych danych o swojej sytuacji majątkowej, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło