III SA/Kr 1644/14
WyrokWSA w Krakowie2015-01-22
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Janusz Kasprzycki, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic działek i ich powierzchni może być oparta na ugodzie zawartej w postępowaniu rozgraniczeniowym, jeśli ugoda ta nie dotyczyła bezpośrednio spornych granic i jedna ze stron ugody nie była stroną postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie mogą skutecznie powoływać się na ugodę zawartą w postępowaniu rozgraniczeniowym jako podstawę do zmiany danych ewidencyjnych, jeśli ugoda ta nie dotyczyła bezpośrednio spornych granic działek, a jedna ze stron ugody nie była stroną postępowania rozgraniczeniowego. Brak uwzględnienia przez organ odwoławczy zarzutów skarżących i dołączonych dowodów, takich jak postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic działki nr [...] oraz powierzchni użytków gruntowych w tej działce, na wniosek D. K. i P. K. Starosta wydał decyzję zmieniającą dane, opierając się m.in. na ugodzie zawartej w postępowaniu rozgraniczeniowym z 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący Z. W.-L. i S. L. zarzucili, że ugoda z 2008 r. nie dotyczyła ich działki, a P. K. nie był stroną postępowania rozgraniczeniowego w zakresie ich działki, a jedynie pełnomocnikiem innego właściciela. Podkreślili, że zmiana granic spowodowała zmniejszenie powierzchni ich działki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane i zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. – L., S. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 1 sierpnia 2014 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz.267 ze zm.) oraz art. 7 b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust 2b ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. W. – L. i S. L. (dalej: skarżący) od decyzji Starosty z [...] 2014 r., znak: [...] orzekającej o zmianie danych ewidencyjnych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym:
Decyzją z [...] 2014 r., znak: [...] Starosta działając na wniosek D. K. i P. K. zmienił:
1) w operacie ewidencyjnym przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...]
2) poła powierzchni działek ewidencyjnych oraz poła powierzchni użytków gruntowych w działkach nr [...], nr [...] i nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w 2012 r. przeprowadzona została modernizacja ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego B, jednostka ewidencyjna Miasto B. Projekt operatu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 19 listopada 2012 r. do dnia 7 grudnia 2012 r. Operat opisowo-kartograficzny został ogłoszony w Dz. Urz. Województwa z dnia 15.04.2013 r. poz. 2966.
Zawiadomieniem z dnia 14.11.2013 r. znak [...] strony postępowania administracyjnego zostały poinformowane o wszczętym postępowaniu z wniosku D. K. i P. K. w sprawie aktualizacji zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów i budynków odnośnie wykazanego przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym B jednostka ewidencyjna miasto B. W dniu 5 grudnia 2013 r. została przeprowadzona na gruncie rozprawa administracyjna z udziałem zainteresowanych stron. D. K. i P. K. współwłaściciele działki nr [...] wskazali wspólną granicę z działką nr [...], którą stanowi na gruncie trwałe ogrodzenie - odcinek od punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...] do punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...] i dalej do punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Ponadto oświadczyli, że w 2008 r. toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia granic działki nr [...]. W trakcie rozprawy rozgraniczeniowej w dniu 3.09.2008 r. strony zawarły akt ugody m. in. na położenie punktu trójmiedzy działek nr [...]. nr [...] i nr [...], co potwierdził P. G., pełnomocnik R. R., właściciela działki nr [...]. Natomiast S. L. współwłaściciel działki nr [...] wskazał wspólny odcinek granicy działki nr [...] z działką nr [...] w sposób odmienny od P. K. Jego zdaniem istniejące ogrodzenie nie zostało wybudowane w granicy między działkami.
Organ podkreślił, że powyższy akt ugody zawarty przed geodetą ma moc ugody sądowej, a jego wzruszenie może nastąpić tylko w postępowaniu sądowym. Wskazania stron zostały przedstawione na szkicu granicznym i na tej podstawie ustalony został bezspornie przebieg granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...]. Z czynności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych został sporządzony protokół graniczny. Wykonawca prac modernizacyjnych w ramach rękojmi opracował mapę uzupełniającą wraz z wykazem zmian gruntowych. W trakcie tych prac, wykonawca ustalając przebieg granicy pomiędzy ww. działkami nie uwzględnił danych zawartych w operacie rozgraniczenia dotyczących punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Operat przyjęty został do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 06.02.2009 r. nr [...]. Zgodnie z § 36 pkt. 1 rozporządzenia obowiązkiem wykonawcy było przyjąć przebieg granic działek ewidencyjnych na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym. Odcinek granicy działki nr [...] z działką nr [...] został przyjęty na zgodne oświadczenie stron i biegnie od punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...] do punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Punkt trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...] co prawda nie był przedmiotem wniosku, jednakże na podstawie operatu rozgraniczeniowego nr [...] wynika jednoznacznie, iż działka nr [...] nie powinna mieć wspólnego punktu granicznego z działką nr [...]. Natomiast działka nr [...] winna mieć wspólny odcinek granicy z działką nr [...]. Organ prowadzący postępowanie wezwał do udziału jako strony postępowanie również właścicieli działek nr [...] i nr [...]. Analizując szkic graniczny nr 282 na jego odwrocie zawarte są wszystkie dane dotyczące przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...] i nr [...], które nie zostały uwzględnione w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym, tylko zostały przyjęte błędne dane.
W odwołaniu od tej decyzji Z. W.- L. i S. L., zarzucili Staroście ingerencję w prawo własności poprzez zmniejszenie powierzchni działki nr [...] o 0,0210 ha, podkreślając, że organ nie powołał żadnych przepisów, które by go do tego upoważniały. Skarżący wskazali, że od momentu zakupu działki tj. od 1983 r. nie dokonywali żadnych czynności mających związek z ustaleniem granicy z działką nr [...] stanowiących własność D. i P. K. Natomiast wbrew twierdzeniom organu, postepowanie rozgraniczeniowe, prowadzone w 2008 r., a które zostało zakończone ugodą nie dotyczyło działki [...]. Przedmiotem tego postepowania były działki [...], [...], [...], [...] i [...]. D. i P. K. nie byli stronami tego postepowania, natomiast P. K. reprezentował P. R., właściciela działki nr [...], jako pełnomocnik. Zatem nieprawdziwym jest twierdzenie organu, że w trakcie rozprawy rozgraniczeniowej w dniu 3 września 2008r. strony zawarły ugodę między innymi na położenie punktu trójmiedzy działek [...], [...] i [...], gdyż taki akt ugody nie istnieje. W konsekwencji nie ma podstaw do wydania zaskarżonej decyzji, na mocy której została zmieniona granica ich działki, a działka pomniejszona o 0.0210 ha.
Decyzją z dnia 1 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego ustalono, że w 2012 r. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków dla obrębu B, jednostka ewidencyjna Miasto B. Informację, że projekt operatu opisowo-kartograficznego dla ww. obrębu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków Starosta ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 15 kwietnia 2013 r. poz. 2966. Zgodnie z art. 24a ust. 9 powołanej ustawy, każdy czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, mógł w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia tej informacji w dzienniku urzędowym województwa zgłaszać do Starosty zarzuty do tych danych. P. K. oraz D. K. pismem z 25.10.2013 r., czyli po upływie terminu przewidzianego do zgłaszania zarzutów do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym, zwrócili się do Starosty z wnioskiem o sprostowanie przebiegu granic na mapie ewidencyjnej pomiędzy działką nr [...] stanowiącą ich własność, a działkami nr [...] oraz nr [...] położonymi w obrębie B, których przebieg, będący następstwem pomiarów z 2012 r., został błędnie wykazany. Z uwagi na wniesienie ww. wniosku po terminie przewidzianym do zgłaszania zarzutów, Starosta potraktował go zgodnie z przepisem art. 24a ust. 12 ustawy, jako żądanie aktualizacji danych ewidencyjnych.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Starosta zlecił Przedsiębiorstwu Usług Inżynieryjno-Projektowych "G" sp. z o.o. wykonanie ustalenia i pomiaru przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...] stanowiącą własność skarżących, nr [...] - stanowiącą własność R. R. oraz nr [...] - stanowiącą własność M. P. i Pana W. P. Geodeta uprawniony W. T. sporządził dokumentację geodezyjną na podstawie nowego pomiaru wykonanego w terenie 5 grudnia 2013 r. przy udziale stron postępowania. Z wykonanych czynności zostały spisane protokoły ustalenia przebiegu granic, z których wynika, że wskazania S. L. dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] były rozbieżne ze wskazaniami D. i P. K. Istniejące ogrodzenie wskazane przez D. i P. K., jako granica pomiędzy ww. działkami wg S. L. nie zostało wybudowane w granicy. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w 2008 r. toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B wszczęte przez Wójta Gminy B postanowieniem z [...] 2008 r. znak: [...]. Podczas rozprawy rozgraniczeniowej w dniu 3.09.2008 r. strony zawarły akt ugody dotyczący między innymi położenia punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Akt ugody został podpisany przez P. K. oraz S. L. Dokumentacja techniczna z przeprowadzonego rozgraniczenia została włączona do zasobu geodezyjnego 06.02.2009 r. za nr [...], jednak podczas prac modernizacyjnych przeprowadzonych w 2012 r. jej nie uwzględniono, co spowodowało zaistnienie błędu w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków. Zatem granica ustalona w dniu 5 grudnia 2013 r. pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] odpowiada dokumentacji rozgraniczeniowej oraz stanowi faktycznemu na gruncie. Pozostałe granice, ustalono według zgodnego oświadczenia stron i stanu istniejącego na gruncie. Z operatu geodezyjnego, przyjętego do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 31 stycznia 2014 r. pod numerem ewidencyjnym [...], będącego wynikiem powyższych pomiarów, wynika że zmianie uległy: przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] oraz przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...].
Organ wskazał, że z § 36, § 37 rozporządzenia wynika, że przebieg granic działek ewidencyjnych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, a także w celu podziału nieruchomości. Dopiero w przypadku braku takiej dokumentacji dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Zatem wykonawca prac geodezyjnych zobowiązany był wykorzystać dane dotyczące położenia punktu granicznego (trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...]) określonego w operacie nr [...] z rozgraniczenia nieruchomości, zakończonego aktem ugody. Współrzędne ww. punktu wpłynęły znacząco na określenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] oraz pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Odnosząc się do zarzutu zmniejszenia powierzchni działki nr [...] organ stwierdził, że powierzchnia jest funkcją granic. Pole powierzchni działek ewidencyjnych oblicza się za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich ich punktów granicznych (§ 61 i § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Tak więc zmiana powierzchni działki jest skutkiem zmiany przebiegu jej granic. Ewidencja gruntów i budynków pełni funkcje rejestrowe, nie rozstrzyga natomiast o zasięgu własności. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie zostały naruszone podstawowe zasady postępowania administracyjnego. W sprawie został zgromadzony niezbędny materiał dowodowy, zapewniono czynny udział stronom. Starosta rozpatrzył cały materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. W. – L. i S. L. zarzucili zaskarżonej decyzji obrazę prawa materialnego, w szczególności § 36 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wnieśli o jej uchylenie.
Skarżący ponownie wskazali, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o błędne założenie, że w dniu 3 września 2008 r. doszło do zawarcia ugody między właścicielami działek [...] i [...] położonych w B, podpisanej przez S. L. i P. K., a tym samym do zmiany przebiegu granic między tymi działkami, włącznie z ustaleniem położenia punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i [...]. Tymczasem P. K., który podpisał ugodę zawartą przed geodetą w ramach postępowania rozgraniczeniowego nie działał jako strona postępowania, a jako przedstawiciel R. R., właściciela działki nr [...]. Skarżący nie prowadził więc z P. K. żadnych rozmów, ani ustaleń dotyczących przebiegu granicy działek nr [...] i [...], gdyż przebieg granicy tych działek nie był przedmiotem żadnego postępowania rozgraniczeniowego.
Skarżący podnieśli ponadto, że pomimo tego, że w przywołane powyżej argumenty, podnosili uprzednio w odwołaniu od decyzji Starosty, to zostały one całkowicie zignorowane w toku postępowania odwoławczego, co stanowi rażące naruszenie art. 7 k.p.a. Wskazali również, że po zawarciu ugody geodeta w dniu 30 października 2008 r. sporządził mapę uzupełniającą. Z jej tytułu wynika, że dotyczy ona rozgraniczenia działki nr [...] od działek [...], [...], [...] i [...]. Tych działek dotyczy także wykaz zmian powierzchni umieszczony pod mapą. Po otrzymaniu tejże mapy nie zwrócili uwagi, że wskazuje ona poza wyraźnie zaznaczonym kolorem czerwony, nowym przebiegiem granic opisanych wyżej działek, także inny przebieg granicy między działkami nr [...] i [...]. Uznali bowiem, że granica ta, jak i inne granice widoczne na mapie uzupełniającej, nie powinny ulec żadnej zmianie, skoro nie były przedmiotem żadnego postępowania rozgraniczeniowego, a ich właściciele, w tym P. K., nie byli jego stronami. Tym bardziej, że pod tabelą wykazu powierzchniowego geodeta jednoznacznie zaznaczył, że w "wyniku rozgraniczenia nieruchomości działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] zmieniły konfigurację, bez zmiany oznaczenia. Powierzchnia działki nr [...] została obliczona z dokładnością do 0,0001 ha, a powierzchnia pozostałych działek (a więc także, działki nr [...]) nie uległy zmianie." Zdaniem skarżących kluczowym jest więc jednoznaczne ustalenie, czy granica między działkami nr [...] i [...] była przedmiotem jakiegokolwiek postępowania rozgraniczeniowego, bo tylko dokumentacja sporządzona w takim postępowaniu, zgodnie z § 36 rozporządzenia może stanowić podstawę do wykazania w ewidencji przebiegu granic. Ani z decyzji Starosty, ani z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, takie ustalenie nie wynika.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1 sierpnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2014 r. w sprawie zmiany w operacie ewidencyjnym przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...] oraz poła powierzchni działek ewidencyjnych i pola powierzchni użytków gruntowych w działkach nr [...], nr [...] i nr [...].
Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm., zwana dalej ustawą) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454, zwanym dalej rozporządzeniem).
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W świetle art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ustawy, ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, których zadaniem jest, stosownie do § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że w przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. W toku postępowania prowadzonego w tym przedmiocie organy geodezyjne kierują się także podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a więc powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), zapewnić czynny udział stronom w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.) oraz prawidłowo uzasadnić wydane rozstrzygnięcie (art. 107 § 3 k.p.a.).
Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 ww. rozporządzenia). Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1 ww. rozporządzenia). Z urzędu wprowadza się zatem zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Natomiast przebieg granic działek ewidencyjnych, zgodnie z § 36 ust. 1 rozporządzenia, wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej między innymi w postępowaniu rozgraniczeniowym.
W przedmiotowej sprawie organ wskazał, że po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 15 kwietnia 2013 r. poz. 2966 modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu B, jednostka ewidencyjna Miasto B, D. K. i P. K. wnieśli o sprostowanie przebiegu granic na mapie ewidencyjnej pomiędzy działką [...] stanowiąca ich własność, a działkami: [...] i [...]. Starosta, działając w myśl art. 24a pkt 12 ustawy potraktował powyższy wniosek, jako wniosek o aktualizacje danych ewidencyjnych. Jednocześnie wskazał, że w 2008 r. toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. W dniu 3.09.2008 r. strony zawarły akt ugody, w którym ustaliły między innymi położenie punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Akt ugody został podpisany przez P. K. oraz S. L. Dokumentacja techniczna z przeprowadzonego rozgraniczenia została włączona do zasobu geodezyjnego 06.02.2009 r. za nr [...] i tylko na skutek błędu w trakcie prac modernizacyjnych w 2012 r. nie uwzględniono powyższej dokumentacji, w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków. Granica ustalona w dniu 5 grudnia 2013 r. pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] odpowiada dokumentacji rozgraniczeniowej oraz stanowi faktycznemu na gruncie. Pozostałe granice, ustalono według zgodnego oświadczenia stron i stanu istniejącego na gruncie.
Tymczasem skarżący wskazali, że przedmiotowe postepowanie rozgraniczeniowe nie dotyczyło działek nr [...] i nr [...] położonych w B, a tym samym w zawartej ugodzie nie doszło do zmiany przebiegu granic między tymi działkami, włącznie z ustaleniem położenia punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i [...].
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić przede wszystkim podkreślić należy, że do akt administracyjnych nie zostały dołączone całe akta postepowania rozgraniczeniowego z 2008 r., na które w swych decyzjach powołują się organy. Natomiast skarżący do odwołania dołączyli postanowienie o wszczęciu postepowania rozgraniczeniowego i o rozprawie Wójta Gminy B z dnia 21 lipca 2008 r., znak [...]. Z postanowienia tego wynika, że w przedmiotowym postepowaniu zostaną ustalone granice działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B, od strony działek:
- nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B, objętej księgą wieczystą KW [...] – współwłaściciele L. S. i Z. W.- L.,
- nr [...] - położonej w obrębie ewidencyjnym B, objętej księgą wieczystą KW [...] – współwłaściciele L. S. i Z. W.- L.,
- nr [...] - położonej w obrębie ewidencyjnym B, objętej księgą wieczystą KW [...] – współwłaściciele L. S. i Z. W.- L.,
- nr [...] - położonej w obrębie ewidencyjnym B, objętej księgą wieczystą KW [...] – współwłaściciele L. S.
Z powołanego postanowienia jednoznacznie zatem wynika, że przedmiotem tego postępowania nie było ustalenie granicy między działkami [...] i nr [...], ani też ustalenie położenia punktu trójmiedzy działek nr [...], nr [...] i [...]. Z dołączonego do ugody szkicu granicznego nie wynika, aby taki punktu trójmiedzy został w tym postepowaniu wyznaczony. Na szkicu graniczny, w ogóle nie zaznaczono działki nr [...].
Analizując zaś udział stron w przedmiotowym postepowaniu rozgraniczeniowym wskazać należy, że pod ugodą zawartą 3 września 2008 r. faktycznie podpisał się P. K., jednak jak słusznie podkreślają skarżący, P. K. działał jedynie jako pełnomocnik R. R., który był właścicielem działki nr [...]. Zatem P. K. nie działał imieniem własnym, jako właściciel działki [...].
Z tych względów Sąd w całości podzielił stanowisko skarżących. W konsekwencji Sąd uznał, że skoro przedmiotem ugody zawartej w dniu 3 września 2008 r. pomiędzy R. R., reprezentowanym przez pełnomocnika P. K., a S. L. nie był przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] położonymi w B, a na dodatek przedmiotowa ugoda nie została zawarta pomiędzy P. K., działającym jako współwłaściciel działki [...] i S. L., działającym jako współwłaściciel działki [...], to organy nie mogą skutecznie powoływać się na fakt, że granica pomiędzy tymi działkami została ustalana na podstawie przedmiotowej ugody, która ma moc ugody sądowej i tylko na skutek błędu ustalenia będące przedmiotem tej ugody nie zostały uwzględnione w zmodernizowanym operacie w 2012 r., a obecnie ustalenia dokonane na jej podstawie stanowią podstawę zmiany w operacie ewidencyjnym przebiegu granicy działki [...] z działkami [...] i [...] a także pola powierzchni użytków gruntowych w działce nr [...].
Podkreślić także należy, zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stwierdzić należy, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym wymieniony art. 7 k.p.a. jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący organy do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Przenosząc powyższe wymogi proceduralne na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów skarżących, którzy w odwołaniu podnieśli, że postepowanie rozgraniczeniowe prowadzone w 2008 r. nie dotyczyło działki nr [...], na dowód czego dołączyli do odwołania postanowienie Wójta Gminy B. Organ ograniczył się jedynie do tego, że podzielił w całości ustalenia dokonane prze organ I instancji, ignorując treść dołączonego postanowienia.
Wskazać jednak należy, że rolą organu odwoławczego w tym postępowaniu nie było jedynie streszczenie przebiegu dotychczasowego postępowania i przytoczenie treści obowiązujących przepisów prawa, ale również prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz przedstawienie własnej oceny prawnej rozpoznawanej sprawy, a dodatkowo szczegółowe odniesienie się do zarzutów odwołania.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy tym wymaganiom nie podołał. Organ odwoławczy nie dokonał niezbędnego ustalenia i analizy konkretnych warunków i okoliczności istotnych dla przedmiotowej sprawy administracyjnej. Takie działanie organu odwoławczego stanowi nie tylko naruszenie zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, ale również naruszenie zasady prawdy obiektywnej w toku całego postępowania w tej sprawie i skutkować musi uchyleniem wadliwej decyzji organów administracji publicznej, celem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie z poszanowaniem reguł i procedury administracyjnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy powinny uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko Sądu, działając jednocześnie w poszanowaniu zasad postępowania administracyjnego określonych w k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję. Zgodnie z art.152 powołanej ustawy orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło