III SA/Kr 1644/21
WyrokWSA w Krakowie2022-09-05
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Renata Czeluśniak, Marta Kisielowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakaz organizowania i udziału w imprezach, spotkaniach i zebraniach, wprowadzony rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, może stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, jeśli przepisy upoważniające do wydania rozporządzenia nie zawierają wytycznych co do zakresu takiego ograniczenia?Ratio decidendi
Rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające zakaz organizowania i udziału w imprezach i spotkaniach narusza standardy konstytucyjne, ponieważ całość regulacji w tej sferze znajduje się w akcie podustawowym, a nie w ustawie, co jest sprzeczne z zasadą wyłączności ustawy w zakresie ograniczania praw i wolności obywatelskich. Brak precyzyjnych wytycznych w przepisach upoważniających w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi uniemożliwia prawidłowe uregulowanie tej materii w rozporządzeniu. W związku z tym, decyzja administracyjna wydana na podstawie takiego rozporządzenia jest wadliwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę (B. H.) za zorganizowanie imprezy urodzinowej w swojej restauracji w trakcie obowiązywania stanu epidemii. Organ pierwszej instancji uznał to za naruszenie zakazu prowadzenia działalności restauracyjnej, a organ drugiej instancji zakwalifikował to jako naruszenie zakazu udziału w zgromadzeniach i imprezach. Skarżący kwestionował legalność nałożonej kary, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także umorzył postępowanie administracyjne w całości i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2022 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 24 września 2021 r., nr N.906.49.2021 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie zakazu organizowania i udziału w imprezach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. umarza postępowanie administracyjne w całości, 3. zasądza od Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie na rzecz B. H. kwotę 400 (czterysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 24 września 2021 r., nr N.906.49.2021 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania B. H. (dalej: skarżący), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą B. H. Restauracja [...] w S, od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M z 9 lipca 2021 r., nr ON-1/21 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł za niezastosowanie się do przepisów § 9 ust. 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2021 r. poz. 512 z późn. zm.) - obowiązującego w dniu kontroli – uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej kwalifikacji czynu i wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł .
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 9 lipca 2021 r. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niezastosowanie się do obowiązku czasowego ograniczenia prowadzenia działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach, lub gościom dokonującym wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu w prowadzonej przez skarżącego restauracji.
Jak wskazano w treści decyzji, w dniu [...] kwietnia 2021 r. przeprowadzono kontrolę w restauracji skarżącego, w wyniku której stwierdzono, że prowadzona tam jest działalność polegającą na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach. W restauracji w chwili kontroli przebywało 20 osób wraz z właścicielem uczestniczącym w spotkaniu. Skarżący oświadczył, że w lokalu zorganizował własne urodziny dla znajomych i rodziny.
Organ pierwszej instancji uznał, że zaistniały stan faktyczny stan faktyczny naruszał § 9 ust. 10 obowiązującego w dniu kontroli Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii i na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 1, ust. 4 w zw. z art. 46b pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2020 r., poz. 1845 ze zm.) orzeczono jak wyżej.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Pismem z 16 sierpnia 2021 r. skarżący uzupełnił odwołanie twierdząc, że całe postępowanie administracyjne prowadzone w celu wydania wyżej wymienionej decyzji administracyjnej prowadzone było w sposób naruszający przepisy prawa powszechnie obowiązującego, przepisy Konstytucji RP oraz zasady współżycia społecznego.
Decyzją z dnia 24 września 2021 r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej kwalifikacji czynu i wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Opierając się na ustaleniach organu pierwszej instancji oraz biorąc pod uwagę treść odwołania skarżącego, z którego wynikało, że w momencie kontroli nie prowadził on działalności wbrew zakazowi, a jedynie zorganizował swoje urodziny, na które zaprosił gości i serwował im potrawy i napoje, organ odwoławczy uznał, że podstawą wymierzenia kary pieniężnej powinien być art. 48a ust. 1 pkt 3, art. 46b pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 26 ust. 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, tj. naruszeni zakazu dotyczącego udziału w zgromadzeniach, imprezach i spotkaniach.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. uregulowań art. 48a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 46b pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z art. 48a ust. 1 ww. ustawy, poprzez błędne przyjęcie, że podejmując działania opisane w decyzji skarżący występował jako przedsiębiorca;
2) naruszenie art. 92 Konstytucji RP oraz art. 31 Konstytucji RP i sprzeczność działania organu z art. 21 i 22 ustawy o stanie klęski żywiołowej;
3) naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji RP, polegające na nieuwzględnieniu sytuacji osobistej skarżącego przy orzekaniu w wyżej wymienionej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania jej z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności odnotować należy, że kwestia ograniczania praw i wolności jednostki w wydawanych przez Radę Ministrów w kolejnych rozporządzeniach w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii oraz nakładania kar za naruszenie określonych w tych rozporządzeniach zakazów i nakazów była już przedmiotem rozstrzygania przez sądy administracyjne. W następstwie wykształciła się jednolita linia orzecznicza o niezgodności z prawem ograniczania praw i wolności jednostki w wydawanych przez Radę Ministrów kolejnych rozporządzeniach (por. m.in. wyroki NSA z: 28 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1382/21; 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 2184/21 i sygn. akt II GSK 2385/21, z 9 lutego 2022, sygn. akt II GSK 2736/21). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela poglądy wyrażone we wskazanych wyrokach i argumenty na ich poparcie.
W przedmiotowej sprawie kontroli sądu poddana została decyzja organu inspekcji sanitarnej drugiej instancji nakładająca na skarżącego karę pieniężną za niezastosowanie się w dniu [...] kwietnia 2021 r. do ustanowionych w rozporządzeniu nakazów, zakazów i ograniczeń poprzez organizację imprezy urodzinowej skarżącego w jego restauracji, podczas której podawano gościom siedzącym przy stołach posiłki i napoje. Materialnoprawną podstawą decyzji stanowiły przepisy art. 48a ust. 1 pkt 3 i art. 46b pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2020 r., poz. 1845 ze zm.) w powiązaniu w z § 26 ust. 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2021 r. poz. 512 z późn. zm.).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem do rozstrzygnięcia, czy ww. regulacje mogły stanowić podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie określonego w rozporządzeniu zakazu uczestniczenia w zgromadzeniach, imprezach i spotkaniach w związku z pandemią Covid - 19.
Zgodnie z treścią art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 3-5 lub w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł.
W myśl art. 46 a cyt. Ustawy, w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów:
1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego,
2) rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b
- mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 46b pkt 1 powołanej ustawy, w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4 tejże ustawy. Stosowanie natomiast do treści art. 46 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi jeżeli zagrożenie epidemiczne lub epidemia występuje na obszarze więcej niż jednego województwa, stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii ogłasza i odwołuje, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, na wniosek Głównego Inspektora Sanitarnego. W rozporządzeniach, o których mowa w ust. 1 i 2, można ustanowić:
1) czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się,
2) czasowe ograniczenie lub zakaz obrotu i używania określonych przedmiotów lub produktów spożywczych,
3) czasowe ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy,
4) zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności,
5) obowiązek wykonania określonych zabiegów sanitarnych, jeżeli wykonanie ich wiąże się z funkcjonowaniem określonych obiektów produkcyjnych, usługowych, handlowych lub innych obiektów,
6) nakaz udostępnienia nieruchomości, lokali, terenów i dostarczenia środków transportu do działań przeciwepidemicznych przewidzianych planami przeciwepidemicznymi,
7) obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych, o których mowa w ust. 3, oraz grupy osób podlegające tym szczepieniom, rodzaj przeprowadzanych szczepień ochronnych
- uwzględniając drogi szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz sytuację epidemiczną na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii.
Na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1 - 6 i 8 - 13 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zostało wydane Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Zgodnie z treścią § 26 ust. 11 tego rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, do odwołania zakazuje się organizowania lub udziału w zgromadzeniach, w tym imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, z wyłączeniem:
1) spotkań lub zebrań służbowych i zawodowych;
2) imprez i spotkań do 5 osób, które odbywają się w lokalu lub budynku wskazanym jako adres miejsca zamieszkania lub pobytu osoby, która organizuje imprezę lub spotkanie; do limitu osób nie wlicza się osoby organizującej imprezę lub spotkanie oraz osób wspólnie z nią zamieszkujących lub gospodarujących;
3) zgrupowań, spotkań lub zebrań związanych z realizacją zadań mających na celu zwalczanie lub zapobieganie rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych zwierząt, w tym zwierząt wolno żyjących (dzikich).
Kolejne zmiany rozporządzenia przedłużały powyższy zakaz do dnia 7 maja 2021 r., zaś rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2021 r., poz. 856) na datę wydawania decyzji przez organ II instancji te zakazy utrzymywało.
Przytoczone powyżej upoważnienia ustawowe dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia wprowadzającego m.in. zakaz uczestnictwa w imprezach i spotkaniach, określają jedynie organ właściwy do wydania rozporządzenia oraz zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu. Przepisy te nie zawierają wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego, nie spełniają więc wymogu wynikającego z art. 92 Konstytucji.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 i art. 92 w zw. przewidzianą w art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego, niedopuszczalna jest w systemie prawa powszechnie obowiązującego żadna regulacja podustawowa, która nie znajduje bezpośredniego oparcia w ustawie i która nie służy jej wykonaniu (por. wyrok TK z 9 listopada 1999 r., sygn. K 28/98). Niedopuszczalne jest poprzestanie na blankietowej regulacji ustawowej i "pozostawienie organowi upoważnionemu możliwości samodzielnego uregulowania całego kompleksu zagadnień, co do których w tekście ustawy nie ma żadnych bezpośrednich uregulowań ani wskazówek". Ten wymóg zamieszczenia wszystkich zasadniczych elementów regulacji prawnej bezpośrednio w tekście ustawy "musi być stosowany ze szczególnym rygoryzmem, gdy regulacja ta dotyczy władczych form działania organów administracji publicznej wobec obywateli, praw i obowiązków organu administracji i obywatela w ramach stosunku publicznoprawnego lub korzystania przez obywateli z ich praw i wolności" (por. wyrok TK z 25 maja 1998 r., U 19/97). O ile więc w pewnych dziedzinach ustawa może pozostawiać więcej miejsca dla regulacji wykonawczych, to jednak w takich dziedzinach jak wolności i prawa człowieka oraz przepisy o charakterze represyjnym (sankcjonująco – dyscyplinującym), których celem jest poddanie obywatela jakiejś formie sankcji, tego luzu pozostawionego aktom podustawowym być nie może i istnieje bezwzględna wyłączność ustawy (por. orzeczenia TK: z 26 kwietnia 1995r., sygn. K 11/94; z 1 marca 1994 r., sygn. U 7/93 oraz z 26 września 1995 r., sygn. U 4/95; z 9 listopada 1999 r., sygn. K 28/98; z 24 marca 1998 r., sygn. K 40/97).
Zastrzeżenie wyłączności ustawowej w regulowaniu sfery wolności i praw człowieka należy rozumieć dosłownie, "z wykluczeniem dopuszczalności subdelegacji, tj. przekazania kompetencji normodawczej innemu organowi, analogicznie do wykluczenia takiej możliwości w odniesieniu do rozporządzeń wykonawczych względem ustaw. [...] w tej specyficznej materii, którą stanowi unormowanie wolności i praw człowieka i obywatela, przewidziane konieczne lub choćby tylko dozwolone przez konstytucję unormowanie ustawowe cechować musi zupełność. W żadnym wypadku, w sytuacji sporu pomiędzy jednostką, a organem władzy publicznej o zakres czy sposób korzystania z wolności i praw, podstawa prawna rozstrzygnięcia tego sporu nie może być oderwana od unormowania konstytucyjnego, ani mieć rangi niższej od ustawy" (wyrok TK z 19 maja 1998 r., sygn. U 5/97; wyroki TK z: 28 czerwca 2000 r., sygn. K 34/99; 6 marca 2000 r., sygn. P 10/99; 7 listopada 2000 r., sygn. K 16/00; 19 lipca 2011 r., sygn. P 9/09). To w ustawie powinien się zatem znaleźć zasadniczy trzon tej regulacji prawnej, natomiast w przepisach upoważniających, takich jak art. 46a i art. 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, należałoby precyzyjnie i wyczerpująco wskazać jakie uszczegółowiające kwestie techniczne mogłyby zostać uregulowane w rozporządzeniu jako akcie podustawowym. Przepisy upoważniające powinny bowiem zawierać wytyczne dotyczące treści norm prawnych przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu.
Takich wytycznych w zakresie regulowania nakazów, zakazów, ograniczeń i obowiązków określonych w upoważnieniu zawartym w art. 46b pkt 2-13 ustawy o ograniczeniu właściwie nie ma. Zauważyć należy, że przepisy ustawowe tj. art. 46 b pkt 1 w zw. z art. 46 ust. 4 pkt 4, przewidują jedynie ogólną możliwość ustanawiania w rozporządzeniu zakazu organizowania i udziału w imprezach, spotkaniach, czy zebraniach. Wskazane przepisy ustawy nie zawierają wytycznych co do zakresu takiego ograniczenia wprowadzonego w rozporządzeniu wykonawczym. Ustawodawca nie tylko zatem nie zawarł w ustawie trzonu regulacji prawnej w zakresie ograniczenia prawa do organizowania i uczestniczenia w spotkaniach, ale również nie sformułował jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści tego ograniczenia przekazanego do uregulowania w drodze aktu podustawowego.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że zakaz uczestnictwa w imprezach i spotkaniach w § 26 ust. 11 rozporządzenia RM z 19 marca 2021 r. narusza standardy konstytucyjne, gdyż całość regulacji w sferze ograniczenia prawa do zgromadzeń znajduje się w rozporządzeniu, a nie w ustawie. Tym samym w zakresie wolności obywatelskich jakimi są prawo do swobodnego udziału w spotkaniach okolicznościowych została naruszona konstytucyjnie ukształtowana relacja pomiędzy ustawą, a rozporządzeniem.
Wskazać przy tym należy, że sąd administracyjny – w przeciwieństwie do organu administracji publicznej – ma kompetencję do kontroli zgodności przepisów rozporządzeń z przepisami zawartymi w aktach hierarchicznie nadrzędnych. Zawiera się w tym kompetencja sądu do oceny, czy przepis rozporządzenia, który został zastosowany przez organ administracji, jest zgodny z Konstytucją RP i z przepisem upoważniającym do wydania tego rozporządzenia. Ustalenie przez sąd, że decyzja administracyjna została wydana na podstawie przepisu rozporządzenia, które jest niezgodne z Konstytucją RP lub ustawowym upoważnieniem do jego wydania, obliguje Sąd do uchylenia takiej decyzji.
Natomiast wobec stwierdzenia braku podstawy prawnej do nałożenia określonego decyzją obowiązku, bezprzedmiotowe stało się rozpoznawanie pozostałych postawionych w skardze zarzutów dotyczących stricte przeprowadzenia postępowania, zebranych w nim dowodów, jak również ich oceny.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że dynamiczna sytuacja wymagała podjęcia różnych środków zmierzających do zatrzymania postępującej epidemii. Działania takie musiały być podejmowane bezzwłocznie. Z powyższych względów za słuszne, w szczególności jeżeli pod uwagę weźmiemy art. 68 ust. 1 Konstytucji RP (każdy ma prawo do ochrony zdrowia) oraz art. 68 ust. 4 Konstytucji RP (władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych), uznać należy twierdzenie organu, że biorąc pod uwagę powszechne zagrożenie dla zdrowia i życia wszystkich osób przebywających na terytorium Polski, należało dokonywać takiej interpretacji obowiązujących przepisów, aby w jak największym zakresie zabezpieczyć obywateli przed zachowaniem podmiotów, niestosujących się do regulacji mających na celu ograniczenie stanu zagrożenia w skali całego kraju. Jednak powyższe można było uznać za usprawiedliwienie dla odstępstwa od konstytucyjnej zasad wyłączności ustawy na początku epidemii, kiedy to system prawny, z uwagi na fakt nie występowania do tej pory w najnowszej historii Polski tak powszechnego i poważnego zagrożenia epidemicznego, nie był dostosowany do jej skutecznego zwalczania. Powyższe jednak, mając na uwadze znaczny upływ czasu od dnia 20 marca 2020 r., to jest od wprowadzenia stanu epidemii, do dnia wydania Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, nie uzasadnia obecnie ignorowania podstawowych zasad konstytucyjnych. Należy podkreślić, że prawodawca we wskazanym wyżej okresie czasu miał możliwość, na co wskazują liczne nowelizacje (około 26 zmian) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), podjąć stosowne działania legislacyjne, aby wprowadzane ograniczenia z jednej strony służyły realizacji nakazów zwalczania chorób epidemicznych i ochrony zdrowia, a z drugiej zaś strony były wprowadzone z poszanowaniem omówionej wyżej zasady wyłączności ustawy.
W konsekwencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora z dnia 24 września 2021 r. (punkt I. sentencji wyroku).
Jednocześnie, uznając że brak jest podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego (wobec stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego), Sąd na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne, którego dotyczyła skarga (punkt II. sentencji wyroku).
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie III. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, tj. należności uiszczonej przez skarżącego tytułem wpisu sądowego od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło