III SA/Kr 1647/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 14 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej skargę oddala Zaskarżoną przez P. P. decyzją z dnia 14 września 2012 r. Nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień Nr [...] z [...] 2012 r. o odmowie skierowania skarżącego do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Jako postawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267) i art. 14 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej – dalej ustawa (Dz. U. 2012.461). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego. W dniu 13.08.2012 r. skarżący złożył do Wojskowego Komendanta Uzupełnień wniosek o skierowanie na badania lekarskie do komisji lekarskiej i zmianę aktualnej kategorii zdrowia na kat. A. Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień, działając jako organ pierwszej instancji, w dniu [...] 2012 r. wydał decyzję Nr [...], w której odmówił skierowania skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej w celu zmiany kategorii zdrowia. Uzasadniając decyzję powołał się na przepis art. 29 ust. 5 ustawy, który stanowi, że skierowanie może nastąpić wyłącznie w przypadku występowania uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Organ ustalił przy tym, że skarżący stanął po raz pierwszy przed PKL w dniu 17.05.2000 r. i orzeczono wówczas kategorię zdrowia A (zdolny do służby wojskowej). Ponownie stanął przed Komisją w dniu 02.04.2001r. i wówczas otrzymał kategorię D (niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju). Organ wyjaśnił, że skarżący nie jest planowany do uzupełnienia potrzeb Sił Zbrojnych. Nie planuje się też nadania mu przydziału mobilizacyjnego ani wydania karty powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych. Brak jest zatem aktualnie przesłanek do skierowania skarżącego do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej celem ponownego określenia zdolności do czynnej służby wojskowej. Odwołując się od ww decyzji P. P. wskazał, że decyzja Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień narusza prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 28 i 29 ustawy i błędne ich stosowanie, w związku z czym wniósł o zmianę tej decyzji, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie jej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Według odwołującego zastosowaniu winien znaleźć tryb z art. 28 ust. 4 ww ustawy, który dopuszcza weryfikację kategorii zdolności do Służby Wojskowej niezależnie od istnienia potrzeb Sił Zbrojnych. Wskazał, że uznanie go za trwale niezdolnego do służby nie odbiera mu przymiotu poborowego i zarazem osoby legitymowanej z art. 28 ust. 4 ww ustawy do złożenia wniosku do powiatowej komisji lekarskiej. Po rozpoznaniu odwołania Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wydał opisaną na wstępie decyzję, uzupełniając postępowanie dowodowe o okoliczność, że skarżący w związku przyznaniem mu kategorii D w dniu 02.04.2001 r. został przeniesiony do rezerwy w dniu 16.04.2001r. na podstawie § 15 ust. 1 pkt 1 Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr [...] jako niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Odnosząc się do twierdzeń odwołania, organ ten zaznaczył, że zastosowanie w sprawie ma jedynie przepis art. 29 ust. 5 ustawy, który jako jedyną przesłankę skierowania osoby do komisji lekarskiej wymienia uzupełnieniowe potrzeby Sił Zbrojnych. Istotnym jest również dla rozstrzygnięcia okoliczność, że skarżący miał orzeczoną kategorię D, a tego rodzaju osób zgodnie z ustawą w ogóle nie kieruje się do powiatowej komisji lekarskiej. W skardze na ww decyzję P. P. powtórzył argumentację odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153.1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga P. P. nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 1 a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 sierpnia 2009r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009r.161.1278) wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej: 1) osób o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska; 2) żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową; 3) żołnierzy rezerwy; 4) osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy; 5) innych niż wymienione w pkt 1-4 osób, podlegających ze względu na wiek obowiązkowi służby wojskowej, które zgłosiły się ochotniczo do jej odbywania. 1a. Niezależnie od orzekania, o którym mowa w ust. 1, wojskowe komisje lekarskie orzekają również o: 1) zdolności do pełnienia służby poza granicami państwa; 2) zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych; 3) potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego; 4) ustaleniu związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że P. P. został uznany z dniem 02.04.2001 r. niezdolnym do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z zaliczeniem do kategorii "D" i w dniu 16.04.2001r. przeniesiony został do rezerwy. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 1992r. 57.278) kategoria "D" zdolności do czynnej służby wojskowej oznaczała niezdolność do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju; pkt 1 stanowił z kolei o zdolności do odbywania zasadniczej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zajęć wojskowych w czasie trwania studiów wyższych, przeszkolenia wojskowego, okresowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, zasadniczej służby lub szkolenia poborowych w obronie cywilnej, służby zastępczej, jak również służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W sprawie istotne znaczenie mają dwa przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony: art. 28 ust. 4 c stanowiący, że do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E oraz art. 29 ust. 3a, stanowiący z kolei, że w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D albo E. Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący i orzekające w sprawie organy miały obowiązek uwzględnić ich treść. Sąd zauważa przy tym, że ustawa o powszechnym obowiązku obrony przewidywała w art. 28 ust. 4 w brzmieniu nadanym ustawą z 1992r., Nr 4, poz. 16, że "ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez rejonową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany", niemniej nowelizacja tego artykułu dokonana na podstawie ustawy z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008r.206.1288) nadała temu przepisowi brzmienie, że "ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B może być zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na pisemny wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli stan zdrowia poborowego uległ istotnej zmianie". Odnośnie osób, dla których ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E wprowadzono przepis art. 28 ust. 4d stanowiący z kolei, że " wobec osób, dla których ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E, przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, jeżeli ostateczne orzeczenie o stopniu zdolności tych osób do czynnej służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. O wszczęciu tego postępowania powiadamia się wojskowego komendanta uzupełnień oraz poborowego". Jednocześnie w/w ustawa wprowadziła wspomniany na wstępie przepis art. 29 ust. 3 a stanowiący, że: "w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D albo E, który ma w sprawie decydujące znaczenie. Skarżący legitymujący się orzeczeniem o niezdolności do czynnej służby wojskowej, z zaliczeniem do kategorii "D" nie może zostać zatem na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej skierowany do wojskowej komisji lekarskiej celem orzeczenia o ewentualnej zdolności do służby wojskowej, co wyraziły słusznie organy odmawiając mu skierowania. Z tego względu skarga P. P. podlega na podstawie art. 151 p.p.s.a oddaleniu.