III SA/Kr 1647/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Wojewody z dnia 14 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala. Wojewoda decyzją z dnia 14 września 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2016 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu T. D. (dalej w skrócie skarżącej) z pobytu stałego B. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn., Dz.U. z 2016 r., poz. 722 ze zm.). Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego: Pismem z dnia 18 marca 2016 r. J. P. zwrócił się do Wójta Gminy o wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego z budynku pod adresem B, wskazując, że nie zamieszkuje tam od ok. 10 lat, a on sam nabył tę nieruchomość w drodze licytacji komorniczej. Wójt Gminy zawiadomił strony pismem z dnia 21 marca 2016 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego z wniosku J. P. w sprawie o wymeldowanie skarżącej z miejsca pobytu stałego w miejscowości B. Postępowanie zakończyło się wydaniem w dniu [...] 2016 r. opisanej na wstępie decyzji nr [...] orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego B. Organ ustalił, że J. P. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego sygn. akt [...] z dnia 25 czerwca 2015 r. nabył prawo własności nieruchomości położonej w B oznaczonej jako działka ew. [...] o pow. 0,55 ha obj. KW [...] (adres B) na zasadzie przysądzenia własności w postępowaniu egzekucyjnym. W dniu 19 maja 2016 r. odbyła się wizja lokalna terenu, na którym posadowiony był budynek pod nr [...] (działka nr [...]), podczas której stwierdzono, że na działce nie znajdują się żadne budynki mieszkalne ani innego rodzaju zabudowania. Budynek pod nr [...] został rozebrany. Na miejscu trwały prace porządkowe przy usuwaniu resztek gruzu i złomu. W oddzielnym miejscu złożono przedmioty należące do skarżącej wykazujące znaczny stopień zużycia (meble, sprzęt AGD, RTV, ubrania, książki, żyrandole, garnki, zastawy stołowe). W toku postępowania J. P. przedstawił zaświadczenie Starosty z dnia 18 kwietnia 2016 r., że nie wnosi sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku gospodarczo – produkcyjnego oraz części mieszkalnej na działce nr [...] w miejscowości B. Świadkowie, którzy zostali przesłuchani w sprawie – S. H. oraz T. C. - zeznali zgodnie, że skarżąca od ok. 5 lat nie zamieszkuje w ww. budynku, który z czasem ulegał stopniowej dewastacji. Analizując pojęcie "stałego pobytu" organ wskazał, że w świetle ustawy o ewidencji ludności oznacza ono zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego w nim przebywania. Przez opuszczenie lokalu należy rozumieć z kolei wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Dobrowolne opuszczenie lokalu przejawia się między innymi w niepodejmowaniu starań o przywrócenie stanu posiadania na drodze sądowej. Skarżąca tego rodzaju działań nie podejmowała, nie zamieszkiwała w ww. budynku od kilku lat, również w okresie, gdy była jego właścicielką. Zdaniem organu okoliczność, że przedmiotowy budynek został poddany rozbiórce uzasadnia konieczność usunięcia fikcji meldunkowej. Rozbiórka budynku i wiążący się z nią brak możliwości zamieszkania w tym obiekcie jest równoznaczny z dobrowolnym zamieszkaniem w tym obiekcie. T. D. w odwołaniu od powyższej decyzji podniosła zarzuty naruszenia przepisów art. 8, 77 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w skrócie Kpa (t. jedn., Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności w sprawie oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poczynienie błędów w ustaleniach. Wniosła o dopuszczenie dowodów w postaci dokumentacji fotograficznej budynku sprzed rozbiórki oraz orzeczenia KRUS o stopniu niezdolności do samodzielnej egzystencji. Wojewoda w uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazał, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z własnej woli. Koniecznym staje się dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Uwzględnieniu podlegają obiektywne przesłanki jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywanie związków z miejscem pobytu stałego. Opuszczenie powinno łączyć się z zamiarem zerwania dotychczasowych związków z lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Skarżąca definitywnie opuściła budynek nr [...] w B wskutek wyburzenia go. Potwierdziły tę okoliczność oględziny przeprowadzone w dniu 19 maja 2016 r. Rozebranie budynku, w którym skarżąca była zameldowania na stałe, skutkuje koniecznością doprowadzenia ewidencji ludności do stanu zgodnego z rzeczywistością. Nie można utrzymywać fikcji zameldowania w budynku, którego nie ma. W przypadku, gdy lokal przestaje istnieć, zamieszkanie w nim nie jest możliwe. Sytuację tę należy traktować tak jak dobrowolne opuszczenie lokalu. Sformułowanie "miejsce pobytu" należy odnieść do konkretnego miejsca – lokalu czy nieruchomości, a adres tego miejsca służy do skonkretyzowania i oznaczenia tego lokalu czy nieruchomości. Organ był zatem zobligowany do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego tj. B celem doprowadzenia ewidencji ludności do stanu zgodnego z rzeczywistością. Ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie jak i wymeldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani do przebywania w nim. Ponadto organ, rozstrzygając sprawę bierze pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi T. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której znalazły się zarzuty naruszenia: - art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie przez organy obu instancji istotnych okoliczności w sprawie, - art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Radę Powiatu skargi T. D. na czynność Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [...]. Ponadto zarzucono błędy w ustaleniach faktycznych polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż prowadzone postępowanie administracyjne wykazało, iż odwołująca się nie mieszkała w przedmiotowym lokalu już od kilku lat i opuściła go w sposób dobrowolny, mimo, iż ustalenia nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy oraz błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności dowodu z zeznań świadków S. H. i T. C. i z przesłuchania strony poprzez pominięcie okoliczności podawanych przez nią w zeznaniach. W treści skargi zwrócono uwagę na okoliczności, które zdaniem skarżącej powinny były być wzięte pod uwagę, iż zgłoszenie rozbiórki przez J. P. zostało dokonane przed oględzinami, z czego skarżąca wywodzi wniosek, iż działa on celowo. Konsekwencją było wydanie korzystnej decyzji dla J. P. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 dalej p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Rozpoznawana skarga w tych ramach prawnych nie może zostać uwzględniona . Kontroli została poddana decyzja Wojewody z dnia 14 września 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2016 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego B. Podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (t.j., Dz. U. 2016 r., poz. 722) zgodnie, z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do treści przepisu art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają dwa elementy: faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88). Określenie takiego zamiaru dokonywane jest w oparciu o obiektywne, możliwe do stwierdzenia okoliczności. Oznacza to, że pod uwagę brana jest nie tylko wola wewnętrzna, ale także możliwe do stwierdzenia i oceny zachowania zewnetrzne mogące stanowić przejaw tej woli. Ocena zamiaru musi uwzględniać, czy okoliczności istniejące w sprawie rzeczywiście potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu. W rozpatrywanej sprawie należy podkreślić, że dotyczy wymeldowania skarżącej z budynku B pod nr [...], w którym zamieszkiwała, a który został poddany rozbiórce. Nie istnieje zatem możliwość zamieszkania w nim na powrót. Jest to okoliczność , która bezwzględnie przesądza o wymeldowaniu skarżącej. Skoro przestał istnieć budynek, w którym skarżąca była zameldowana na pobyt stały – niedokonanie wymeldowania skarżącej stanowiłoby nie do przyjęcia fikcję zarejestrowania pobytu skarżącej w nieistniejącym budynku mieszkalnym. Z tego powodu dalsze postępowanie dowodowe, którego przeprowadzenia domagała się skarżąca stało się bezprzedmiotowe, bowiem nie mogłoby mieć żadnego wpływu na podjętą w tej sprawie decyzję. Orzekające w sprawie organy dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, aby na jego podstawie stwierdzić spełnienie warunków określonych w przepisie art. 15 ust. 2 ww. ustawy do wymeldowania skarżącej z dotychczasowego miejsca pobytu stałego i wobec nieprzebywania skarżącej w miejscu, w którym była dotychczas zameldowana na pobyt stały i oczywistego braku możliwości powrotu, usunąć niezgodność rejestrową w ewidencji ludności z zaistniałym stanem faktycznym. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.