III SA/Kr 1653/25
WyrokWSA w Krakowie2026-05-06
Skład orzekający: Ewa Michna, Marta Kisielowska, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego, polegające na odpłatnym podnajmie przez kierowany przez niego klub sportowy nieruchomości gminnej, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, nawet jeśli działalność była incydentalna, a uzyskane środki zostały zwrócone gminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego, polegające na odpłatnym podnajmie przez kierowany przez niego klub sportowy nieruchomości gminnej, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Zakaz ten ma charakter bezwzględny, a jego naruszenie nie jest niwelowane przez incydentalny charakter działalności, niewielką wysokość uzyskanego przychodu, zgodę wójta na podnajem, ani późniejszy zwrot środków gminie. Celem przepisu jest zapobieganie potencjalnym konfliktom interesów i podważaniu zaufania publicznego.Stan faktyczny
Rada Gminy D. podjęła uchwałę o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego M. G. z powodu naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Radny, będący prezesem Ludowego Klubu Sportowego "O.", który na podstawie umowy użyczenia korzystał z nieruchomości gminnej, dopuścił do zawarcia przez klub umów podnajmu tej nieruchomości. Skarżący kwestionował tę uchwałę, argumentując, że działalność była incydentalna, nie miała charakteru zarobkowego, a uzyskane środki zostały zwrócone gminie. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Marta Kisielowska WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. G. na uchwałę Rady Gminy D. z dnia 31 października 2025 r., nr XII/188/2025 w sprawie: stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy D. oddala skargę.
Dnia 31 października 2025 r. Rada Gminy D. działając na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jednolity: Dz.U. 2025 r., poz. 365) oraz art. 24f ust. 1 i 1a oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 ., poz. 1153) - dalej: "u.s.g." podjęła uchwałę nr XII/188/2025 w sprawie: stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy D.
Zgodnie z ww. uchwałą:
§ 1 Stwierdza się wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy D. Pana M. G. z powodu naruszenia zakazu określonego w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, polegającego na prowadzeniu działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy D.
§2Uzasadnienie stanowi załącznik do niniejszej uchwały.
§3Zobowiązuje się Przewodniczącego Rady Gminy D. do niezwłocznego przekazania niniejszej uchwały Wojewodzie Małopolskiemu, Komisarzowi Wyborczemu w Tarnowie oraz doręczenie jej radnemu M. G.
§4Wykonanie uchwały powierza się Przewodniczącemu Rady Gminy D.
§ 5 uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu uchwały organ wskazał na treść art. 24f ust. 1 u.s.g. Podano też, że M. G. (dalej: "skarżący") został wybrany radnym Gminy D. na kadencję 2024-2029. Skarżący pełniący funkcję radnego Rady Gminy D., przynajmniej do maja 2025 r. pełnił równocześnie funkcję prezesa Ludowego Klubu Sportowego "O." w D., który to klub na podstawie kolejno następujących po sobie umów użyczenia zawieranych z Gminą D. korzysta z nieruchomości stanowiącej mienie komunalne.
LKS "O." dysponował nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,54 ha. zabudowaną budynkiem trzykondygnacyjnym pełniącym funkcję oświaty, nauki i kultury oraz sportu w oparciu o kolejne umowy użyczenia. Obecnie obowiązująca umowa użyczenia nr [...] została zawarta 31 grudnia 2024 r. na czas oznaczony do 31 grudnia 2027 r. W związku z przygotowywaniem się przez Urząd Gminy D. do planowanej kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej, Wójt Gminy D. wystąpił do LKS "O." o przedłożenie wszystkich umów najmu, dzierżawy, użyczenia oraz kopii innych form udostępniania budynku oddanego klubowi sportowemu na podstawie umowy użyczenia, w odpowiedzi na powyższe prezes LKS "O." D. M. G. przyznał pismem z 16 maja 2025 r., że Klub zawierał umowy podnajmu - umowy z 1 lutego 2025 r. oraz z dnia 31 grudnia 2024 r. podnosząc, że część dokumentów zaginęła, co może sugerować, że praktyka podnajmowania nieruchomości gminnej miała miejsce w szerszym wymiarze.
Organ zaznaczył, że wprawdzie Klub zwrócił się do Gminy D. przed zawarciem odpłatnych umów najmu z wnioskiem o wyrażenie pisemnej zgody na ich zawarcie, co jednak nie miało żadnego znaczenia z punktu widzenia naruszenia art. 24 f u.s.g.. Zakaz sformułowany w tym przepisie ma charakter bezwzględny i nie można go "obejść zgodą Gminy". Oznacza to, że nawet jeśli gmina formalnie wyraziła zgodę na to aby LKS "O." oddał nieruchomość objętą umową użyczenia w najem osobom trzecim, uzyskując z tego tytułu korzyści majątkowe, to nie zmienia to faktu, że radny (będący równocześnie prezesem LKS O.) naruszał zakaz ustawowy, jeśli klub sportowy uzyskiwał przychody z mienia gminnego a radny pełnił w tym klubie funkcję zarządzającą. W konsekwencji zgoda gminy na najem użyczonej nieruchomości gminnej nie legalizuje naruszenia ustawy. Działanie to wypełnia znamiona prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, o którym mowa w art. 24f ust. 1 u.s.g.
Dodatkowo LKS "O." na zasadzie umowy użyczenia korzystał z boiska sportowego stanowiącego mienie gminne. Z przedmiotowego boiska udostępnianego przez LKS "O." korzystała również inna organizacja - Szkółka Piłkarska UKS O. D., w której funkcję prezesa pełniła małżonka radnego M. G., o on sam piastował funkcję sekretarza w tej organizacji. W tym przypadku występowało tzw. pośrednie wykorzystanie mienia gminnego przez radnego oraz osobę mu bliską (żonę), a nie tylko "zwykłe współużytkowanie boiska". Radny jako prezes LKS "O." decydował o udostępnieniu mienia gminnego, z czego korzystała organizacja kierowana przez jego żonę i przez niego samego (jako sekretarza). To tworzyło pośredni związek funkcjonalny między radnym a wykorzystaniem mienia gminnego, a więc - naruszenie art. 24f u.s.g. Nawet jeśli radny nie osiągał osobistego zysku, naruszał zakaz, gdy kierował lub współkierował podmiotem korzystającym z mienia komunalnego. Zarządzanie podmiotem, który wykorzystuje mienie gminne (nawet przez osobę trzecią), stanowi naruszenie zakazu z art. 24f u.s.g. ponieważ rodzi potencjalny konflikt interesów. Nie ma znaczenia, czy działalność ma charakter zarobkowy — liczy się faktyczne wykorzystanie mienia i wpływ radnego.
Oddanie mienia gminnego do korzystania innej jednostce, z którą radny jest powiązany organizacyjnie, nawet nieodpłatnie, stanowi korzystanie z mienia komunalnego w rozumieniu art. 24f. Nawet jeśli obie organizacje są stowarzyszeniami non profit, orzecznictwo jasno wskazuje, że prowadzenie działalności statutowej z wykorzystaniem mienia gminnego, jeżeli przynosi jakiekolwiek korzyści (np. dotacje, opłaty za zajęcia, promocję działalności), ma charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 24f u.s.g. Tym bardziej, gdy LKS "O." udostępnia boisko UKS Orlik D. kierowanemu przez żonę i samego radnego, powstaje konflikt interesów o charakterze majątkowym i organizacyjnym.
Radnemu zgodnie brzmieniem art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego umożliwiono złożenie wyjaśnień przed podjęciem uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu.
Pełniąc funkcję prezesa, skarżący zarządzał działalnością klubu, w tym podejmował decyzje dotyczące wykorzystania nieruchomości gminnej. Tym samym naruszył ustawowy zakaz, o którym mowa w przywołanym przepisie. Powyższej okoliczności nie zmienia fakt, że skarżący zrezygnował z funkcji prezesa LKS "O.". W chwili zawierania odpłatnych umów najmu użyczonej nieruchomości gminnej łączył on funkcję radnego i prezesa klubu sportowego, co w świetle wielu orzeczeń jest traktowane jak prowadzenie działalności z wykorzystaniem mienia gminnego w rozumieniu art. 24f u.s.g. i stwarza podstawę do podjęcia przez radę uchwały o wygaśnięciu mandatu.
Na poparcie powyższej argumentacji powołano się w uzasadnieniu uchwały na wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - II SA/Sz 6/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - III SA/Kr 1663/23, Naczelnego Sądu Administracyjnego - II OSK1425/16 oraz III OSK 2358/22, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – VIII SA/Wa 703/09.
Podczas wspólnego posiedzenia Komisji Rozwoju Gospodarczego, Finansów i Rolnictwa, Komisji Oświaty Kultury, Spraw Socjalnych i Sportu, Komisji Prawa, Bezpieczeństwa, Porządku Publicznego i Ochrony Środowiska oraz Komisji Rewizyjnej Rady Gminy D., które odbyło się 30.10.2025 r. umożliwiono skarżącemu złożenie wyjaśnień, w których wskazał: "Jako Radny Gminy D. i prezes Klubu LKS O. D. wykonywałem pro bono funkcję nie uzyskując z tego tytułu żadnego wynagrodzenia, klub ten również nie prowadził działalności gospodarczej, a tym samym jako Prezes nie zarządzałem podmiotem, który wykorzystywałby mienie komunalne i jednocześnie prowadził działalność gospodarczą. Dwukrotny krótkoterminowy wynajem obiektu i przeznaczenie środków z tego tytułu na działalność statutową nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej, albowiem nie jest to działalność zarobkowa wykonywana w sposób ciągły. Ponadto zawarte w treści umowy: uzyskanie z gminy warunków udostępnienia obiektu osobom trzecim za jej zgodą wprost świadczy, że klub sportowy uzyskując taką zgodę od Gminy, podnajmując pomieszczenie nie działa we własnym imieniu i na własną rzecz. Nadto środki z tytułu podnajmu na wniosek Gminy D. zostały zwrócone co stanowi dowód wprost, że klub działał w imieniu i na rzecz Gminy. Uczniowski Klub Sportowy z samego założenia nie może prowadzić działalności gospodarczej, a tym samym prowadzenie szkółki piłkarskiej przez UKS nie jest działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia komunalnego. UKS ze składek członkowskich finansuje działalność statutową"
W toku dyskusji radni zadawali pytania obecnemu na posiedzeniu radcy prawnemu oraz skarżącemu. Poruszono również temat umieszczania na ogrodzeniu boiska sportowego stanowiącego mienie komunalne Gminy D., a pozostającego we władaniu klubu sportowego, z którym związany jest radny, banerów reklamowych przedsiębiorców. W szczególności radnych interesowała kwestia podstawy prawnej umieszczania tych banerów i ewentualnych korzyści materialnych jakie klub mógł uzyskać z tego tytułu. Wszystkie Komisji pozytywnie zaopiniowały omawiany projekt uchwały.
W skardze na powyższą uchwałę skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości podnoszą zarzuty naruszenia:
1. naruszenie art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 k.w. w zw. z art. 24f ust. 1 i ust. 1a u.s.g. polegające na podjęciu uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, w konsekwencji bezpodstawnego przyjęcia, że skarżący naruszył zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g. przez zarządzanie podmiotem, który wykorzystuje mienie gminne oraz zawarcie przez kierowaną jednostkę z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy dwóch odpłatnych umów najmu, podczas gdy kierowane przez skarżącego jednostki nie prowadzą działalności gospodarczej, a zawarte umowy stanowiły jedyne incydentalne czynności (które nie spełniają przesłanek działalności gospodarczej), a co za tym idzie nie jest dopuszczalne uznanie, że skarżący zarządzał działalnością gospodarczą (względnie prowadził ją, był jej przedstawicielem czy pełnomocnikiem), a w efekcie stwierdzenie, że skarżący naruszył zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g.,
2. art. 383 §1 pkt 5 i § 2 k.w. w zw. z art. 24f ust. 1 i ust. 1a w zw. z art. 7 ust 1 pkt 10 u.s.g. w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4a ust. 6 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1488 z późn. zm.) - dalej: "u.s." polegające na podjęciu uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy D., w konsekwencji bezpodstawnego przyjęcia, że skarżący naruszył zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g. przez zarządzanie Uczniowskim Klubem Sportowym "O." D. (tj. podmiotem, który rzekomo wykorzystuje mienie gminne), podczas gdy uczniowski klub sportowy, z mocy ustawy jest szczególnym rodzajem klubu sportowego, który o ile nie uzyskał wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego to nie może podejmować działalności gospodarczej (Uczniowski Klub Sportowy "O." D. nie jest wpisany do KRS), a także który nieruchomości gminne wykorzystuje na zasadzie powszechności (sprawy kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych należą do zadań własnych gminy), a zatem nie można uznać jakoby ta jednostka prowadziła działalność gospodarczą (nie jest możliwe prowadzenie działalności gospodarczej przez taki podmiot) z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, a w efekcie niedopuszczalne jest stwierdzenie, że skarżący naruszył zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g.;
3. art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 k.w. w zw. z art. 24f ust. 1 i ust. 1a u.s.g. polegające na podjęciu uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy D., w konsekwencji bezpodstawnego przyjęcia, że skarżący naruszył zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g., uznając, że zawarcie przez kierowaną przez niego jednostkę z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy dwóch odpłatnych umów najmu stanowi działalność gospodarczą skarżącego prowadzoną na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, podczas gdy Wójt Gminy D. wyraził zgodę na zawarcie tych umów oraz przyjął wszelkie środki finansowe, które zostały uzyskane z tytułu ich zawarcia, a co za tym idzie nie jest dopuszczalne uznanie, że działalność ta była wykonywana na własny rachunek, a w efekcie stwierdzenie, iż Skarżący naruszył zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g.;
4. naruszenie art. 383 §1 pkt 5 i §2 k.w. w zw. z art. 24f ust. 1 i ust. la u.s.g. polegające na podjęciu uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego z naruszeniem zasady proporcjonalności oraz bez uwzględnienia celu regulacji antykorupcyjnej (art. 24f ust. 1 u.s.g.), bowiem w realiach sprawy brak jest jakiegokolwiek uszczerbku dla tego celu, gdyż rzekome naruszenie polegało jedynie na zawarciu dwóch umów najmu na łączną kwotę 1.000,00 zł, przy czym środki te zostały w całości przekazane na rachunek Gminy, a skarżący w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały nie pełnił już funkcji prezesa LKS "O.", ani sekretarza w UKS "O.", podczas gdy uwzględnienie zasady proporcjonalności oraz celu regulacji prowadzi do wniosku, iż Skarżący nie naruszył zakazu z art. 24f ust. 1 u.s.g.,
5. art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 k.w. w zw. z art. 24f ust. 1 i ust. 1a u.s.g. polegające na podjęciu uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy D., w konsekwencji bezpodstawnego przyjęcia, że skarżący naruszył zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g., przez oparcie jej na twierdzeniach niepopartych żadnym materiałem dowodowym (tj. jakoby którakolwiek z prowadzonych działalności obejmowała sprzedaż biletów lub pobieranie opłat za treningi), podczas gdy, z uwagi na dyrektywy wykładni i stosowania przepisów o charakterze represyjnym, organ był zobowiązany do wykazania ponad wszelką wątpliwość spełnienia kumulatywnych przesłanek wynikających z art. 24f ust. 1 u.s.g., tj. prowadzenia działalności gospodarczej oraz jednoczesnego wykorzystywania mienia komunalnego, a zatem w realiach niniejszej sprawy obowiązek ten nie został zrealizowany, co prowadzi do wniosku, że organ nie mógł uznać jakoby skarżący naruszył zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g.
Skarżący wniósł też o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów:
a) potwierdzenia przelewu z 1 września 2025 r. - dla wykazania faktu przekazania przez LKS "O." w całości środków uzyskanych z tytułu na rachunek gminy,
b) pisma Wójta Gminy D. z 31 grudnia 2024 r. - dla wykazania faktu wyrażenia zgody na podnajem przez Wójta Gminy D., wykonywania przez kluby sportowe swoje obowiązków w zakresie upowszechniania kultury fizycznej i sportu, utartej praktyki w gminach wiejskich wynajmu obiektu na imprezy okolicznościowe, czynności wykonywane przez skarżącego mieściły się w zakresie powszechnej dostępności,
c) pisma Wójta Gminy D. z 31 maja 2025 r. dla wykazania faktu wyrażenia zgody na podnajem przez Wójta Gminy D., wykonywania przez kluby sportowe swoje obowiązków w zakresie upowszechniania kultury fizycznej i sportu, utartej praktyki w gminach wiejskich wynajmu obiektu na imprezy okolicznościowe, czynności wykonywane przez Skarżącego mieściły się w zakresie powszechnej dostępności,
d) transkrypcji z sesji Rady Gminy D. z 31 października 2025 r. (w zakresie 3:25:57 - 3:27:27; pełne nagranie z sesji dostępne na stronie:[...]) - dla wykazania faktu utartej praktyki w gminach wiejskich wynajmu obiektu, czynności wykonywane przez skarżącego mieściły się w zakresie powszechnej dostępności.
Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. skarżący wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy D. – reprezentowana przez Wójta Gminy D. wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
W ocenie organu zaskarżona uchwała odpowiada przepisom prawa.
Wygaśnięcie mandatu w przypadku określonym art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego ma charakter obiektywny, a rada gminy - po stwierdzeniu naruszenia - jest zobowiązana, a nie uprawniona fakultatywnie, do podjęcia stosownej uchwały. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, dla stwierdzenia naruszenia art. 24f u.s.g. nie jest konieczne, aby działalność gospodarcza była prowadzona w sposób ciągły i zorganizowany, wystarczające jest wykazanie, że radny uczestniczył w czynnościach faktycznych lub prawnych, które miały charakter działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego.
Bezsporne w sprawie jest, że: nieruchomość będąca przedmiotem podnajmu stanowiła mienie komunalne Gminy D.; została oddana LKS "O." D. w użyczenie, a następnie była odpłatnie udostępniana osobom trzecim na podstawie umów zawieranych przez radnego jako prezesa klubu. Dla zastosowania art. 24f ust. 1 u.s.g. nie ma znaczenia forma prawna władania mieniem, lecz fakt jego wykorzystania w działalności o charakterze zarobkowym.
Twierdzenia skarżącego, jakoby zawarcie kilku umów podnajmu nie stanowiło działalności gospodarczej, są niezasadne. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że działalność ma charakter gospodarczy, jeżeli jest odpłatna, zorganizowana i powtarzalna, a wysokość uzyskanego przychodu pozostaje irrelewantna dla oceny naruszenia zakazu z art. 24f u.s.g.
W realiach niniejszej sprawy doszło do zawarcia co najmniej dwóch umów odpłatnych, co przesądza o powtarzalności, a tym samym o spełnieniu przesłanek działalności gospodarczej.
Okoliczność, że kwota uzyskana z tytułu podnajmu wyniosła 1000 zł, LKS O. D. ostatecznie zwrócił otrzymane środki, nie usuwa skutku naruszenia zakazu, gdyż art. 24f u.s.g. nie przewiduje możliwości "sanowania" naruszenia poprzez późniejszy zwrot korzyści. Decydujący jest moment zaistnienia naruszenia, a nie jego późniejsze konsekwencje finansowe.
Radny nie był biernym członkiem klubu, lecz jego prezesem, działającym w imieniu i na rzecz podmiotu korzystającego z mienia komunalnego. Taki stopień zaangażowania w pełni uzasadnia przypisanie mu odpowiedzialności w kontekście art. 24f u.s.g. Fakt, że statut LKS przewiduje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a klub uzyskał przychód z tytułu podnajmu nieruchomości (nawet w kwocie 1 000 zł), przesądza o spełnieniu przesłanki z art. 24f u.s.g.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu, skarżący niewątpliwie naruszył zakaz wynikający z art.24f u.s.g. i nie miało przy tym znaczenia, że kierowany przez skarżącego klub sportowy uzyskiwał przychody z podnajmu budynku gminnego, w niewielkiej stosunkowo wysokości, a także za zgodą wójta gminy.
Zgodnie z art. 24f ust. 1 u.s.g. radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.
Prowadzony przez skarżącego klub sportowy, zgodnie ze statutem, mógł prowadzić działalność gospodarczą. Taką działalnością były m.in. przychody z podnajmu części budynku gminnego, oddanego LKS "O." w użyczenie.
Ustawodawca w art. 24f ust. 1 u.s.g. wprowadził generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny. Ustanawiając zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, ustawodawca chciał zapobiec ewentualnemu wykorzystaniu mandatu w celu ułatwienia dostępu do tego mienia. Przy wykładni tego ustawowego zakazu należy pamiętać, że w świetle standardów wyprowadzonych z prawa europejskiego oraz z zasad przyjętych w Konstytucji RP nie można pominąć zasady rzetelności instytucji publicznych, która zakazuje nierzetelnego wykorzystywania mienia wspólnego dla korzyści jednostki, czy grupy osób. Wskazywana przez radnego bezinteresowność jego działalności nie może prowadzić do podważenia obowiązywania rozwiązań antykorupcyjnych. Jak wskazuje się w orzecznictwie, art. 24f ust. 1 u.s.g. nie ogranicza praw wyborczych z naruszeniem zasady proporcjonalności, bowiem nakazuje dokonanie wyboru co do podjęcia funkcji radnego zobowiązanego do rzetelnego działania, która obejmuje zakaz prowadzenia działalności z wykorzystaniem mienia komunalnego (por. wyroki NSA: z 3 października 2014 r., II OSK 2292/14 oraz z 30 września 2025 r., II OSK1468/15).
Co więcej, w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2025 r., III OSK 1153/24 i wskazany tamże wyrok z 20 marca 2018 r., II OSK 426/18) podkreśla się szeroki zakres interpretacji ww. art. 24f ust. 1 u.s.g. Antykorupcyjna norma zawarta w art. 24f ust. 1 u.s.g. dotyczy ochrony interesu publicznego. Ma ona na celu, co podkreślał Trybunał Konstytucyjny, "zapobieżeniu angażowania się osób publicznych w sytuacje i uwikłania mogące nie tylko poddawać w wątpliwość ich osobistą bezstronność czy uczciwość, ale także podważać autorytet organów Państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania" (uchwała TK z 13 kwietnia 1994 r., W 2/94, publ. OTK w 1994 r., cz. I, s. 191). Pogląd ten należy w pełni zaaprobować.
Z orzecznictwa sądowego powstałego na gruncie art. 24f ust. 1 u.s.g. wynika więc jednoznacznie, iż nie sankcjonuje on wyłącznie takich działań radnego, które faktycznie przyniosły mu zysk, były nieuczciwe, czy podjęte z wykorzystaniem uprzywilejowania wynikającego ze sprawowania mandatu radnego. Jego celem jest generalne wyłączenie możliwości łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Chodzi bowiem o wykluczenie jakichkolwiek wątpliwości co do uczciwości radnego, które z założenia mogą powstać, jeżeli prowadzi on działalność gospodarczą korzystając z mienia komunalnego. Intencje prowadzenia takiej działalności, faktyczna korzyść, czy pokrzywdzenie gminy nie są okolicznościami wchodzącymi w zakres stosowania ww. przepisu.
Zasadnie więc Rada Gminy zastosowała art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego tj. wygaśnięcie mandatu radnego w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności.
Nie miały znaczenia argumenty skarżącego o incydentalnym uzyskiwaniu przychodów z najmu oraz braku prowadzenia działalności przez Uczniowski Klub Sportowy. Przyczyną stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego było uzyskiwanie przychodów z mienia gminnego przez kierowany przez skarżącego Ludowy Klub Sportowy "O.", który zgodnie ze statutem, mógł prowadzić działalność gospodarczą, i taką działalność prowadził. Nie miało przy tym znaczenia, że uzyskane przychody z podnajmu, zostały w trakcie przeprowadzonej kontroli, przekazane gminie. Okoliczność ta nie sanowała naruszenia zakazu z art. 24f ust. 1 u.s.ag.
Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło