III SA/Kr 1655/16
WyrokWSA w Krakowie2017-04-25
Skład orzekający: Inga Gołowska, Agnieszka Jakimowicz, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za wcześniejsze zakończenie trasy przejazdu i niewydanie biletów pasażerom jest zasadna, mimo twierdzeń o braku wpływu na okoliczności naruszenia i awarii kasy fiskalnej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kary pieniężne nałożone na przewoźnika za wcześniejsze zakończenie trasy przejazdu i niewydanie biletów są zasadne. Odpowiedzialność administracyjna w tym zakresie ma charakter obiektywny i nie wymaga udowodnienia winy. Przewoźnik jest zobowiązany do przestrzegania warunków zezwolenia i rozkładu jazdy, a twierdzenia o trudnościach z punktualnością czy braku pasażerów nie zwalniają go z tego obowiązku. Niewydanie biletów zostało potwierdzone protokołem kontroli, a twierdzenia o awarii kasy fiskalnej uznano za niewiarygodne.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków zezwolenia (zakończenie trasy na wcześniejszym przystanku) oraz za niewydanie 10 pasażerom potwierdzenia opłaty za przejazd. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Przedsiębiorca złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących wpływu na powstanie naruszenia oraz awarię kasy fiskalnej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. W. F.H.U. A w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej - s k a r g ę oddala-
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 września 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania S. W., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą S. W. Firma Handlowo - Usługowa "A" w S, utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazano, że organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł z uwagi na naruszenia polegające na:
- wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących, poprzez zakończenie trasy przejazdu na wcześniejszym przystanku,
- niewydaniu 10 pasażerom wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu z wyłączeniem taksówki.
Powyższych ustaleń dokonano w dniu 4 kwietnia 2016 r. w K, na Dworcu [...] Autobusowym N po przeprowadzonej kontroli drogowej pojazdu marki Volkswagen o numerze rejestracyjnym [...], wykonującego transport drogowy osób na regularnej linii S - K w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy S. W. Przebieg i ustalenia kontroli zostały udokumentowane w protokole o nr [...], a wynika z niego, że kierujący pojazdem A. B. wykonując regularny przewóz drogowy na podstawie zezwolenia nr 587-1 i stanowiącego jego załącznik rozkładu jazdy, zakończył jego wykonywanie na linii S – K na przystanku autobusowym N - Dworzec Autobusowy, gdy tymczasem przystankiem końcowym był Parking przy ul. P w K. Ponadto kierujący nie wydał potwierdzenia opłaty za przejazd 10 pasażerom, w tym świadkom A. G. i M. K. (nieumundurowanym inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego).
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:
- art. 7 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie powodów niewydawania biletów pasażerom,
- art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy o transporcie drogowym w zw. z 1p. 2.7 załącznika nr 3 do tej ustawy i art. 92c ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że strona naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego,
- art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że strona miała wpływ i mogła przewidzieć przyjazd kierującego pojazdem na przystanek N - Dworzec Autobusowy z opóźnieniem i kontynuowanie przejazdu do przystanku końcowego.
Strona podniosła, że organ I instancji nie wyjaśnił kiedy wsiadły osoby, którym kierujący nie wydał biletów, gdyż po stwierdzeniu awarii kasy rejestrującej kierujący poinformował o tym fakcie pasażerów, którym nie wydał biletów. Zdaniem strony organ I instancji miał obowiązek ustalić te okoliczności i dokonać ich oceny w uzasadnieniu decyzji, co wynika z art. 7 i 107 § 1 i 3 cyt. kodeksu. W ocenie strony ustalenie tych okoliczności mogłoby pozwolić na odmienną ocenę okoliczności w jakich doszło do niewydania biletów i uzasadniałoby twierdzenie, że nie miała ona wpływu na powstanie naruszenia, ponieważ naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Dlatego w celu uzupełnienia materiału dowodowego wniosła o ponowne przesłuchanie kierującego A. B. na okoliczność ustalenia, w jakim momencie rozpoczęli przejazd pasażerowie, którym nie wydano paragonów oraz w którym momencie wykonywanego przewozu kierujący stwierdził brak możliwości wydania im paragonu z kasy rejestrującej.
Ponadto strona wskazała, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ przyjął, że miała wpływ i mogła przewidzieć przyjazd kierującego na przystanek N - Dworzec Autobusowy z opóźnieniem i mógł kontynuować przejazd do przystanku końcowego. Zdaniem strony takie działanie byłoby nieracjonalne i powodowałoby wyjazd autobusu na linię z opóźnieniem. Odwołująca się wyjaśniła również, że na terenie K nie jest możliwe realizowanie przejazdów bez opóźnień. Dlatego wnosiła o wydłużenie czasu przejazdu miedzy przystankami, a także o ustanowienie wymienionego przystanku przystankiem początkowym lub końcowym linii S - K, czego dowodem są jej pisma z dnia 5 maja 2016 r. i z dnia 18 czerwca 2012 r. Wobec powyższego stwierdzone naruszenia w ocenie skarżącej należy kwalifikować w świetle przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję powołał na wstępie adekwatne przepisy, w szczególności w postaci art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przewóz regularny jest to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi transami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1173 z późn. zm.). Wskazano też na art. 4 pkt 22 lit. m ww. ustawy, który przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego każe rozumieć obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe. Wyjaśniono dalej, że zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do treści 1p. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących: ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 3.000 zł, zaś zgodnie z treścią Ip. 2.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, niewydanie pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu z wyłączeniem taksówki jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.
Odnośnie do pierwszego naruszenia, polegającego na wcześniejszym zakończeniu trasy przejazdu, powołano przepisy zawarte w art. 18 oraz 18 b ustawy o transporcie drogowym, przewidujące zasady wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym oraz art. 20 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych.
Następnie wskazano, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie świadczy, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz regularny niezgodnie z warunkami określonymi w udzielonym jej zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nr [...] oraz rozkładem jazdy stanowiącym jego załącznik. W dniu kontroli, kierowca A. B. wykonujący przewóz osób na linii regularnej S – K z godziny 08:10 zakończył wykonywanie przewozu osób na wymienionej linii na przystanku autobusowym N - Dworzec Autobusowy. Natomiast według rozkładu jazdy stanowiącego załącznik do zezwolenia nr [...] przewóz osób na wymienionej linii powinien zakończyć się na przystanku Parking przy ul. P, który jest przystankiem końcowym tej linii. Fakt zakończenia przewozu osób na przedostatnim przystanku potwierdzili podróżujący tym autobusem nieumundurowani inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego oraz kierowca. Kierujący zeznał również, że często kończy przewóz osób na tej linii na przedostatnim przystanku i pracodawca wie o pomijaniu przystanku końcowego.
Przepis art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy. Kierowca nie zatrzymując się na wszystkich przystankach wymienionych w okazanym do kontroli rozkładzie jazdy oraz zatrzymując się na przystanku w tym rozkładzie nie wymienionym naruszył zakaz ustanowiony w powołanym przepisie. Okazany do kontroli rozkład jazdy stanowiący integralną część zezwolenia nie przewiduje możliwości zmieniania trasy przejazdu i pomijania przystanków wymienionych w rozkładzie jazdy oraz zatrzymywania się na przystankach nie wymienionych w rozkładzie jazdy. Kwestie związane z przestrzeganiem warunków określonych w zezwoleniu i rozkładzie jazdy, w tym trasy przejazdu są bardzo istotne z punktu widzenia osób korzystających z przewozów, bowiem służy zaspokojeniu ich potrzeb komunikacyjnych. O istotnym znaczeniu przestrzegania warunków zezwolenia świadczy również art. 24 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym naruszenie warunków zezwolenia jest jedną z obligatoryjnych przesłanek cofnięcia zezwolenia.
Jednocześnie stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca sytuacja uniemożliwiająca wykonywanie przewozu zgodnie z zezwoleniem. Przeciwnie, powodem pominięcia przystanku końcowego przez kierowcę wykonującego przewóz osób w imieniu strony był brak pasażerów.
Odnośnie do kolejnego naruszenia wskazano, że stosownie do art. 18b ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są m.in. wg zasady, zgodnie z którą należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat, a pasażer otrzymuje potwierdzenie wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących. W świetle art. 16 ust. 1 i 2 prawa przewozowego warunkiem zawarcia umowy przewozu jest m. in. nabycie biletu przez pasażera. Obowiązek wydawania biletów nakłada na przedsiębiorcę także rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. z 2013 r. poz. 363).
Tymczasem z materiału dowodowego wynika, że kierowca nie wydał biletów wszystkim podróżującym pasażerom. Autobusem podróżowało 25 osób, z których tylko 15 otrzymało bilety. Kierowca nie wydał biletów m.in. podróżującym tym autobusem nieumundurowanym inspektorom oraz jak zeznał świadek A. G. również 5 innym osobom. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że kilku pasażerom nie wydał biletów.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdzono, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym to przewoźnik we wniosku o udzielenie zezwolenia wskazuje m.in. przystanki, na których będzie wysadzał pasażerów i ich zabierał z tych przystanków. Tym samym to przewoźnik powinien zadbać, aby zaproponowane przez niego połączenia komunikacyjne i rozkład jazdy były możliwe do zrealizowania. Natomiast w przypadku powstania utrudnień w realizacji otrzymanego zezwolenia przewoźnik może wystąpić o jego zmianę. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że w 2012 r. występowała jedynie o zmianę zasad korzystania z przystanku N - Dworzec Autobusowy. Tym samym to skarżąca nie dopilnowała swoich spraw, bowiem mogła ponowić swoją prośbę albo wystąpić o pozwolenie korzystania z innego przystanku i zmianę linii. Przedłożone przez stronę oświadczenia osób należy uznać za niewiarygodne, ponieważ są to osoby należące do rodziny strony. Gdyby te osoby podróżowały w dniu kontroli kierowca wiedziałby o możliwości przewozu tych osób bez wnoszenia opłaty za przejazd i poinformowałby kontrolujących o tym fakcie. Ponadto oświadczenia o możliwości podróżowania bez biletu złożyły 4 osoby, a kierowca nie wydał biletu 10 osobom, w tym 2 osobom przesłuchanym w charakterze świadków, więc naruszenie miało miejsce i brak jest podstaw do zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za to naruszenie.
Również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych są niezasadne. Organ I instancji w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na prawidłowo zebranym materiale dowodowym i zgodnie z art. 80 cyt. kodeksu dokonał oceny zebranego materiału dowodowego oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w art. 107 § 3 cyt. kodeksu. Natomiast przeprowadzenie dowodu z ponownego przesłuchania kierowcy jedynie służyłoby przedłużeniu postępowania, ponieważ wszystkie okoliczności faktyczne zostały ustalone innymi dowodami. Ponadto ani kierowca ani pozostali świadkowie przesłuchani w sprawie nie wskazywali awarii kasy fiskalnej jako przyczyny niewydawania biletów.
Organ wskazał też, że pomijanie przystanku końcowego linii S - K z powodu braku pasażerów czy występujących korków ulicznych, nie stanowi okoliczności, której przewoźnik nie mógł przewidzieć czy nie miał na nią wpływu. Przeciwnie, to na skutek wadliwych rozwiązań organizacyjnych strony doszło do powstania tego naruszenia. Natomiast przyczyną niewydawania biletów nie była awaria kasy fiskalnej, ponieważ kierowca nie informował pasażerów o przyczynie niewydania biletu. Także w swoich zeznaniach nie wspominał ani o awarii kasy fiskalnej ani o braku papieru uniemożliwiającego wydawanie biletów. Dlatego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Od powyższej decyzji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji, w związku z naruszeniem:
1. art. 7 i 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a to w szczególności czy wszyscy pasażerowie, którym kierowca w dniu 4 kwietnia 2016 r. nie wydał potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd rozpoczęli przejazd z tego samego przystanku, czy każdy lub kilku z nich rozpoczęli przejazd z różnych przystanków oraz na którym odcinku wykonywanego przewozu kierujący pojazdem stwierdził brak możliwości wydania paragonu z kasy rejestrującej, co ma istotne znaczenie dla oceny, czy kierowca pomimo stwierdzenia awarii kasy rejestrującej był uprawniony do kontynuowania przejazdu z pasażerami, którym potwierdzeń uiszczenia opłaty za przejazd nie wydał, a jedynie nie był uprawniony do wykonania umowy przewozu na rzecz pasażerów, którzy wsiedli do pojazdu po chwili stwierdzenia awarii kasy rejestrującej sprzedaż,
2. art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy o transporcie drogowym w zw. z l.p. 2.7. załącznika nr 3 do ustawy i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżąca naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podczas gdy precyzyjne ustalenie przez organ okoliczności opisanych w punkcie 1 pozwoliłoby na odmienną ocenę okoliczności w jakich doszło do niewydania przez kierującego pojazdem potwierdzenia uiszczenia opłaty za przejazd pasażerom i uzasadniałoby twierdzenie, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć, ani im zapobiec,
3. art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca miała wpływ i mogła przewidzieć przyjazd pojazdu na przystanek autobusowy N - Dworzec Autobusowy z opóźnieniem w stosunku do zakładanego w rozkładzie jazdy czasu przyjazdu, a zatem pomimo opóźnienia powinna kontynuować przejazd do przystanku końcowego, w sytuacji, gdy takie działanie należy ocenić jako nieracjonalne i powodujące ponowny wyjazd na linię z dalszym opóźnieniem w stosunku do zakładanej godziny odjazdu, w sytuacji gdy na powyższe opóźnienie skarżąca nie miała wpływu i powstało wskutek zdarzeń i okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy.
Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym jest wydawane przez właściwy organ po spełnieniu przez podmiot określonych wymagań wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.). Przepis art. 18b ust. 1 tej ustawy określa zasady, według których są wykonywane przewozy regularne, m. in. przedsiębiorca ma obowiązek podać rozkład jazdy do publicznej wiadomości przez ogłoszenie na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach (pkt 2), wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (pkt 3), a przewozy regularne są wykonywane zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu (pkt 7). Z kolei w myśl art. 20 ust. 1 cyt. ustawy w zezwoleniu określa się w szczególności warunki wykonywania przewozów (pkt 1), przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów (pkt 2), zaś przy przewozach regularnych osób również miejscowości, w których znajdują się przystanki (pkt 3). Przepis art. 20 ust. 1a przewiduje natomiast, że załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy.
Sankcje za naruszenie ww. zasad określone zostały w rozdziale 11 cyt. ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 1 podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 zł za każde naruszenie, którą nakłada się w drodze decyzji administracyjnej (art. 93 ust. 1). W załączniku do ustawy wymienione zostały naruszenia ze wskazaniem wysokości kar za poszczególne naruszenia (art. 92a ust. 6). W l.p. 2.2 pkt 3 załącznika wskazano, że wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem określonych w zezwoleniu warunków dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków podlega karze w wysokości 3.000 zł.
Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia warunków określonych w zezwoleniu. Skarżąca składając wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych była zobowiązana, w myśl art. 22 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, dołączyć proponowany rozkład jazdy. W konsekwencji miała obowiązek świadczenia usługi przewozu osób zgodnie z otrzymanym zezwoleniem i załączonym do niego rozkładem jazdy, przestrzegając ustalonej trasy przejazdu i zatrzymując się na wyznaczonych przystankach. Rozkład jazdy stanowi integralną część zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym i jest zawsze okazywany do kontroli wraz z wypisem z zezwolenia. Dlatego też, w ocenie Sądu, kierowca wykonujący przewozy regularne osób na podstawie takiego zezwolenia ma obowiązek zatrzymywania się na wszystkich przystankach wskazanych w obowiązującym rozkładzie jazdy. Skoro bowiem trasa została ustalona w sposób wskazany przez przewoźnika, to kierowca nie ma swobody wyboru przystanków na których się zatrzyma i przystanków, które pominie.
Odnosząc się do argumentu strony, zgodnie z którym kierowca zadecydował o wcześniejszym zakończeniu trasy przejazdu z uwagi na brak pasażerów należy wskazać, że okoliczność ta nie zwalnia kierowcy z obowiązku zatrzymania się na przystanku końcowym, czyli do ukończenia trasy. Przestrzeganie warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu zachowane jest wówczas, gdy pojazd, którym wykonywany jest przewóz regularny zatrzymuje się na przystankach ujętych w rozkładach jazdy, a nie wyłącznie wtedy, gdy taką potrzebę kierowca uzna za uzasadnioną.
Strona podniosła również zarzuty związane z brakiem zawinienia tłumacząc, że niewykonywanie przejazdu do ostatniego przystanku jest bardzo utrudnione z uwagi na korki uliczne i stanowi znaną organowi trudność dla wszystkich przewoźników. Stąd też strona wnioskowała o zmianę rozkładu jazdy, wnosząc o skrócenie trasy o jeden przystanek bądź o wydłużenie czasu przejazdu.
W tym miejscu należy podkreślić, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz z naruszeniem obowiązków lub warunków tego przewozu drogowego, przewidziana w ustawie o transporcie drogowym, jest odpowiedzialnością administracyjną, która ma co do zasady charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia. Odpowiedzialność ta jest niezależna od winy, co oznacza, że jest ponoszona z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem. Dlatego wystarczającą przesłanką do wymierzenia kary pieniężnej jest stwierdzenie wystąpienia określonego naruszenia, a odpowiedzialność podmiotu zbliżona jest do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. I OSK 1257/06; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., sygn. III AZP 16/95).
Powyższa odpowiedzialność nie ma charakteru nieograniczonego, ponieważ w sytuacjach określonych w art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 przepisy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary. W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuciła organom niezastosowanie art. 92c cyt. ustawy, który w ust. 1 pkt 1 stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Podanych przez stronę okoliczności nie sposób uznać za okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, których strona nie mogła przewidzieć. Po pierwsze, strona sama przyznała, że punktualne kończenie trasy napotyka na częste trudności, z którymi od dawna się boryka. Dlatego też podjęła kroki w celu skrócenia trasy przejazdu. Dopóki jednak treść zezwolenia nie ulegnie zmianie, przewoźnik zobowiązany jest do zastosowania się do treści aktualnie obowiązującego dokumentu. Po drugie podana przyczyna w postaci opóźnienia obiektywnie nie uniemożliwia dokończenia trasy. Ponadto należy zauważyć, że z zeznań kierowcy wynika, iż kończenie trasy przejazdu na przedostatnim przystanku jest jego stałą praktyką, o której wie jego pracodawca i jest spowodowany brakiem pasażerów.
Odnosząc się do drugiego stwierdzonego podczas kontroli naruszenia w postaci niewydania pasażerom biletów należy wskazać, że ustawa o transporcie drogowym w art. 18 b ust. 1 pkt 4 stanowi, iż należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat, a pasażer otrzymuje potwierdzenie wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących. Pkt 2.7 zał. nr 3 ustawy stanowi natomiast, że za niewydanie pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu z wyłączeniem taksówki nakłada się karę pieniężną w wysokości 2.000 zł.
Przeprowadzona w sprawie kontrola wykazała bezsprzecznie, że kierowca nie wydał potwierdzenia 10 pasażerom. Skarżąca podjęła następnie próbę obrony twierdząc, że 5 osób należało do jej najbliższej rodziny i podróżowało za darmo, a niewydanie potwierdzenia pozostałym osobom było spowodowane awarią kasy fiskalnej. Odnosząc się do tych twierdzeń wskazać należy, że nawet, jeżeli 5 pasażerów nie płaciło za przejazd, pozostałym pięciu, w tym funkcjonariuszom dokonującym kontroli, nie wydano biletu pomimo, że uiścili oni należną za przejazd kwotę. Do stwierdzenia powyższego naruszenia wystarczy niewydanie potwierdzenia chociażby jednej osobie. Twierdzenia o awarii kasy, słusznie zdaniem Sądu, zostały uznane przez organ za niewiarygodne. Gdyby taka awaria miała bowiem miejsce, biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego, kierowca poinformowałby o tym kontrolera. On zeznał natomiast jedynie, że nie zarejestrował wpłaty na kasie fiskalnej ani nie wydał potwierdzeń, nie podając ku temu żadnego usprawiedliwienia. Na podkreślenie zasługuje fakt, że powyższych ustaleń organ dokonał na podstawie protokołu kontroli, który jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół z kontroli, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej. Uwzględniając cel, jak również logikę czynności kontrolnych przeprowadzanych przez uprawnione organy administracji publicznej na podstawie ustawy o transporcie drogowym wskazuje się, że istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012r., sygn. akt II GSK 1399/10; wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1224/04).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło