III SA/Kr 166/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-06-30
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i zamieszkujący z rodzicami, jest w stanie ponieść koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru, biorąc pod uwagę jego dochody, wydatki oraz posiadany majątek?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie pełnomocnika został oddalony, ponieważ sąd uznał, że skarżący, pomimo poniesionych kosztów rehabilitacji i zadłużenia, jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie adwokata lub radcy prawnego z własnych dochodów. Sąd ocenił, że miesięczne wolne środki pozostające w dyspozycji gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą około 2000 zł, co jest wystarczające do pokrycia kosztów pełnomocnika, zwłaszcza że potrzeby mieszkaniowe są zabezpieczone, a skarżący posiada również nieruchomość rolną.Stan faktyczny
Skarżący Ł. P. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji dotyczącą kary pieniężnej. Skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową i dochodową, wskazując na posiadanie nieruchomości rolnej, busów o wartości 8 tys. euro, niskie dochody z działalności gospodarczej, zadłużenie z tytułu kosztów rehabilitacji oraz trudną sytuację zdrowotną matki. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. P. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Ł. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem i matką.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni 1,68 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych a z przedmiotów wartościowych busy do przewozu osób o wartości 8 tyś. euro. Swoje dochody oszacował na kwotę 2.761 zł za okres od 1.01.10 do 30.04.10r.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że z uwagi na dużą konkurencję jego dochody są niskie, wystarczają na opłacenie należnych płatności i skromne utrzymanie. Ponieważ w okresie od grudnia 2008 r. do maja 2009 r. przebywał na chorobowym po specjalistycznym zabiegu medycznym jest zadłużony. Nie otrzymał bowiem żadnego odszkodowania a koszt rehabilitacji który wyniósł ok. 10 tyś. zł ponosił we własnym zakresie. W czerwcu ubiegłego roku podjął pracę lecz w ograniczonym zakresie. Zmuszony był też zatrudnić kierowcę. Ojciec skarżącego jest pozbawiony prawa do renty. Matka jest na emeryturze, po dwóch wylewach.
Wezwany wyjaśnił, że dom w którym zamieszkuje stanowi własność ojca. Skarżący mieszka w nim w charakterze członka rodziny. Prowadzi z rodzicami wspólne gospodarstwo, partycypuje w kosztach utrzymania domu.
Określając wysokość stałych kosztów utrzymania podał, że koszt energii elektrycznej i gazu to wydatek 280 zł, dostawy wody i wywozu nieczystości to 80 zł, w zimie doliczyć należy także 350 zł na opał. Dochodzi jeszcze konieczność wygospodarowania 150-200 zł na leki dla matki. Naprawy i remonty rozliczane na miesiąc to 500 zł. Matka skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1977,60 zł netto. Określając wysokość swojego dochodu skarżący powołał się na okazywany bilans firmy. Przedłożył także złożone w urzędzie skarbowym zeznanie podatkowe za 2009 rok. Z materiałów tych wynika, że w okresie pierwszych pięciu miesięcy bieżącego roku przychody ze sprzedaży wyniosły 49.097,57 zł natomiast wydatki zamknęły się kwotą 45.183,97 zł. W konsekwencji dochód wyniósł 3.913,60 zł. W ubiegłym roku na prowadzonej działalności gospodarczej skarżący odnotował 919,11 zł dochodu przy 112.329,75 zł przychodu i 111.410,64 zł kosztach jego uzyskania. Należąca do skarżącego nieruchomość rolna nie przynosi skarżącemu żadnych korzyści. Pytany o rachunki mogące potwierdzić wysokość podawanego kosztu rehabilitacji skarżący podał, że rachunków takich nie posiada gdyż korzystał z usług prywatnego rehabilitanta. Dokonał jednak zestawienia poniesionych kosztów na które składają się dojazdy do lekarza w Z. i prywatne wizyty a także dowóz i rehabilitacja w K. oraz M. Pieniądze pożyczył od matki która otrzymała odprawę emerytalną i miała własne oszczędności a także od brata matki. Z dołączonych przez skarżącego oświadczeń tych osób wynika, że matka pożyczyła skarżącemu 4000 zł a brat 2000 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" co oznacza, że przedstawiała je w sposób przekonywujący.
Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa a na wezwanie udzielił dalszych wyjaśnień. Okoliczność, że skarżący pożyczył w ubiegłym roku od matki i brata pieniądze na rehabilitację nie może rozstrzygać sama w sobie o zasadności żądania skarżącego. Z przedstawionych oświadczeń pożyczkodawców nie wynika bowiem termin zwrotu "pożyczek". Nadto nie można tracić z pola widzenia specyfiki stosunków rodzinnych które nie pozostają bez wpływu na wymagalność tego typu zobowiązań oraz tego, że skarżący pozostaje z matką we wspólnym gospodarstwie domowym. Odnosząc się z kolei do sytuacji dochodowej gospodarstwa domowego jakie skarżący prowadzi ze swoją matką i ojcem zauważyć trzeba, że jego miesięczne dochody netto to kwota 2760 zł. Wynika to bowiem z wyjaśnień skarżącego, przedstawionego odcinka renty matki skarżącego i opracowanego przezeń bilansu firmy. Z dalszych wyjaśnień skarżącego i okazanych kopii dokumentów źródłowych wynika, że uśrednione aktualne wydatki na koszty utrzymania tego gospodarstwa domowego należy szacować na ok. 760 zł. Uwzględnić bowiem wypada przede wszystkim wydatki na energię elektryczną, które wykazane zostały stosowymi rachunkami a także wydatki na gaz, wodę, wywóz nieczystości i środki czystości bo wysokości tychże odpowiadają średnim wydatkom w gospodarstwach domowych takie jak skarżącego. Ponieważ skarżący podaje, że matka jest po dwóch wylewach należy dać wiarę, że zachodzi konieczność ponoszenia wydatków na leki dla niej. Nie zasługiwały natomiast na uwzględnienie podawane przez skarżącego wydatki na opał oraz naprawy i remonty domu. Pierwsze z uwagi na obecną porę roku (lato). Drugie zaś ze względu na ogólnikowość ich ujęcia. Skarżący poprzestając bowiem na wskazaniu 500 zł wynikających z bliżej nie sprecyzowanego rozliczenia nie przedstawił jakichkolwiek rachunków które mogłyby potwierdzić ich poniesienie ale nawet nie wskazał konkretnie jakie i kiedy naprawy oraz remonty były przeprowadzone w domu.
W tym stanie rzeczy dokonanie prostej operacji arytmetycznej uzmysławia więc, że środki jakie pozostają gospodarstwu domowemu skarżącego do swobodnego rozporządzenia to kwota ok. 2000 zł miesięcznie (2760-760). Z uwagi na fakt, że potrzeby mieszkaniowe rodziny są zabezpieczone gdyż skarżący wraz z rodzicami zamieszkuje w domu który stanowi własność jego ojca, więc z kwoty ok. 2000 zł wolnych środków jakie rodzina ma miesiąc w miesiąc skarżący jest w stanie wygospodarować potrzebne sumy na opłacenie adwokata lub radcy prawnego z wyboru. Nie można też tracić z pola widzenia i tego, że do skarżącego należy nieruchomość rolna, z której nie korzysta a ma ona pewną wartość jeśli nawet nie sprzedażną (z uwagi na relacje rodzinne i fakt jej użytkowania przez stryja) to podkładową pod ewentualną pożyczkę.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło