III SA/Kr 1673/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata R. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania oraz 139.24 (sto trzydzieści dziewięć złotych dwadzieścia cztery grosze) tytułem zwrotów wydatków. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 września 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta działającego przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miasta z dnia [...] 2016 r., nr [...] przyznającej R. B. (dalej: "skarżący") specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad bratem Z. B. na okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do 31 października 2013 r. w wysokości 520 zł. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...] skarżącemu przyznano świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem w okresie od dnia 26 maja 2011 r. do 31 marca 2013 r. W związku z faktem, iż ważność orzeczenia o stopniu niepełnosprawności osoby wymagającej opieki wygasła w dniu 31 marca 2013 r., skarżący po uzyskaniu przez Z. B. nowego orzeczenia (na okres do dnia 30.04.2018 r.), złożył w dniu 5 kwietnia 2013 r. nowy wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku jego w związku z opieką nad bratem. Decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] organ l instancji odmówił skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Decyzja ta została utrzymana w mocy, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2013 r., nr [...]. W wyniku skargi na powyższą decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Sąd wyrokiem z dnia 18 lutego 2016 r., do sygn. akt III SA/Kr 1216/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję l instancji. Działając zgodnie z zawartymi w uzasadnieniu wyroku wytycznymi Sądu, organ l instancji ponownie rozważył kwestię spełniania przez skarżącego warunków do przyznania świadczenia i przyznał skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do 31 października 2013 r. W odwołaniu skarżący zakwestionował okres, na jak zostało mu przyznane świadczenie. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 16 a oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 listopada 2013 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) oraz wskazał, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Ponieważ skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia w dniu 5 kwietnia 2013 r., prawidłowo zatem organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu wnioskowane świadczenie od dnia 1 kwietnia 2013 r. (pierwszego dnia miesiąca w którym został złożony wniosek) do dnia 31 października 2013 r. (ostatniego dnia miesiąca kończącego okres zasiłkowy 1212/013). Organ odwoławczy dodał, że organy administracji nie mają w tej kwestii swobody decydowania i nie mogą przyznać świadczenia okres dłuższy, aniżeli okres świadczeniowy. Konkludując uznano, że skarżący spełnił warunki przyznania mu wnioskowanego świadczenia i celowym było rozstrzygnięcie zgodnie z wolą skarżącego zwartą we wniosku. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, kwestionując okres na który zostało przyznane mu ww. świadczenie. Zdaniem skarżącego świadczenie to nie powinno być przyznane do dnia 31 października 2013 r., ale do dnia 14 maja 2014 r., czyli do dnia poprzedzającego wydanie decyzji przyznającej przedmiotowy zasiłek na kolejny okres. Skarżący podał, że brak złożenia kolejnego wniosku na okres po 31 października 2013 r. wynikał z toczącego się przed WSA w Krakowie postępowania w sprawie sygn. akt III SA/Kr 1216/13, co w połączeniu z brakiem pouczenia przez organ pierwszej instancji o konieczności złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowego zasiłku, na kolejny okres skutkowało niezawinionym zaniechaniem ze strony uprawnionego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do uwzględnia skargi. Bezsporny między stronami był fakt, że skarżący był uprawiony do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego albowiem spełniał przesłanki z art. 16 a ustawy z dnia 28 listopada 2008 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.). Spór w sprawie sprowadzał się natomiast do rozstrzygnięcia czy w zaistniałym stanie faktycznym organ właściwie orzekł o granicach czasowych przy przyznaniu skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 cyt. ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. Zatem specjalny zasiłek opiekuńczy uregulowany w art. 16 a cyt. ustawy nie jest objęty ww. wyłączeniem. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2 cyt. ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Ponadto zgodnie z treścią art. 3 pkt 10 cyt. ustawy, za okres zasiłkowy uważa się okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Jak wskazuje stan faktyczny sprawy skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia w dniu 5 kwietnia 2013 r. Prawidłowo zatem – w świetle cytowanych wyżej przepisów - organy obu instancji przyznały skarżącemu wnioskowane świadczenia od dnia 1 kwietnia 2013 r do dnia 31 października 2013 r. (ostatniego dnia miesiąca kończącego okres zasiłkowy 2012 / 2013). Sąd stwierdza, że w pełni uzasadnione jest stanowisko organu, z którego wynika, że organy administracji nie mają swobody decydowania w zakresie terminu na jaki przyznawane jest przedmiotowe świadczenia i nie mogą przyznać go ani na okres dłuży, ani krótszy niż to wynika z cytowanych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Termin ten nie może być zatem w żaden sposób modyfikowany przez organ. Również ewentualne naruszenie obowiązku informacyjnego przez organ, wynikającego z at. 9 K.p.a., nie może mieć wpływu na zmianę określonych prawem ram czasowych okresu zasiłkowego. Z powyższych przyczyn w sprawie dotyczącej kontrolowanej decyzji nie może odnieść skutku argumentacja skarżącego, że brak złożenia kolejnego wniosku na okres po 31 października 2013 r. wynikał z toczącego się przed WSA w Krakowie postępowania w sprawie sygn. akt III SA/Kr 1216/13, co w połączeniu z brakiem pouczenia przez organ pierwszej instancji o konieczności złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowego zasiłku, na kolejny okres skutkowało niezawinionym zaniechaniem ze strony uprawnionego. Należy podkreślić, że termin do złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia jest terminem prawa materialnego i nie podlega on przywróceniu nawet w przypadku braku winy wnioskodawcy w jego uchybieniu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1042/15 oraz z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 868/16). Organy przyznały skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy na maksymalny możliwy czas w okresie zasiłkowym, tj. od dnia następującego po dniu 31 marca 2013 r. (w którym to skarżący otrzymywał jeszcze świadczenie pielęgnacyjne na podstawie decyzji z dnia [...] 2011 r.) do ostatniego dnia okresu zasiłkowego. Zatem było to rozstrzygnięcie najbardziej korzystne dla skarżącego w ramach złożonego wniosku i obowiązujących przepisów prawnych. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.