III SA/Kr 1674/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-12-22
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, polegająca na utrzymywaniu się z prac dorywczych, braku majątku i korzystaniu z pomocy byłej żony, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu)?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącego, który utrzymuje się jedynie z prac dorywczych, nie posiada majątku i korzysta z pomocy byłej żony, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Skarżący J. N. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wskazał, że utrzymuje się z prac dorywczych, jego miesięczny dochód wynosi około 300-400 zł, nie posiada majątku, a mieszka w domu byłej żony, która ponosi koszty utrzymania. Skarżący opiekuje się domem w zamian za mieszkanie. Wniosek dotyczył sprawy skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.Rozstrzygnięcie
I) zwolniono skarżącego J. N. od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącego J. N. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
III SA/Kr 1674/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 22 grudnia 2014 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowanie na badania lekarskie p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego J. N. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącego J. N. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 2 grudnia 2014 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego 1 sierpnia 2014 r.
We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu wykonywanych prac dorywczych wynosi około 300- 400 zł. Nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Mieszka w domu stanowiącym własność byłej żony.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Nie ma stałej pracy. Utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych. Nie posiada majątku. Pozostaje na utrzymaniu byłej żony, która opłaca rachunki za dom, w którym skarżący zajmuje jeden pokój na mocy ustanowionej służebności osobistej. Była żona obecnie przebywa w Anglii, gdzie podjęła pracę zarobkową.
W piśmie z dnia 2 grudnia 2014 r. uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie posiada rachunku bankowego. Nie uiszcza opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. W zajmowanym domu ma on ustanowioną służebność pokoju i kuchni. Koszty utrzymania domu ponosi była żona.
W związku z tym skarżący nie posiada żadnych rachunków do przedstawienia. W zamian za mieszkanie skarżący opiekuje się domem, pali w piecu, dokonuje koniecznych remontów. Wykonuje on prace dorywcze polegające na naprawie mebli tapicerowanych. Nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Nie składał też deklaracji podatkowej za rok 2013. Nie posiada samochodu. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, utrzymywanie się jedynie z pracy dorywczej, brak majątku i korzystanie z pomocy byłej żony na utrzymaniu, której de facto pozostaje - uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu go od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło