III SA/Kr 1680/14
WyrokWSA w Krakowie2015-02-18
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznakowanie produktu spożywczego datą minimalnej trwałości, która jest późniejsza niż daty przydatności do spożycia jego składników, stanowi wprowadzenie konsumenta w błąd w rozumieniu przepisów o bezpieczeństwie żywności?Ratio decidendi
Oznakowanie produktu spożywczego datą minimalnej trwałości, która jest późniejsza niż daty przydatności do spożycia jego składników, stanowi wprowadzenie konsumenta w błąd. Produkt składający się z mieszanki innych produktów, bez obróbki termicznej, powinien mieć datę minimalnej trwałości zgodną z najwcześniejszą datą przydatności do spożycia jego składników, aby zapewnić bezpieczeństwo żywności i nie wprowadzać konsumentów w błąd.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nakazującej spółce A Sp. z o.o. prawidłowe oznakowanie produktu "F..." datą minimalnej trwałości, uwzględniającą terminy przydatności do spożycia surowców, oraz prawidłowe postępowanie z odpadami żywnościowymi. Spółka kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że stosowane przez nią oznakowanie i sposób postępowania z odpadami są prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Z na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie prawidłowego oznakowania produktu skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2014 r. znak: [...] nakazał A sp. z o.o. z siedzibą w Z, w terminie 15 dni od daty otrzymania decyzji:
1. Prawidłowe oznakowanie datą minimalnej trwałości produktu pn. "F..." 225g, z uwzględnieniem terminu przydatności do spożycia surowców wchodzących w skład przedmiotowego produktu.
2. Prawidłowe postępowanie z odpadami żywnościowymi, poprzez:
a) przetrzymywanie odpadów w zamykanych pojemnikach, w miejscu wydzielonym na ten cel,
b) usuwanie odpadów na bieżąco, celem zapobiegnięcia ich gromadzeniu,
c) uzupełnienie procedury dot. "Działania w przypadku kończącego się terminu przydatności" surowców, opakowań, wyrobów gotowych lub towaru uszkodzonego o informację o sposobie postępowania z tym towarem po wycofaniu, tj. sposobach jego unieszkodliwiania.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 104 kpa w związku z art. 3 ust. 3 pkt 7, art. 52, art. 59 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. nr 136, poz. 914 ze zm.); art. 5 pkt 1, 2, 3, 4 rozdz. VI załącznika ll do rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE, L 139, 30/04/2004 P. 0001-0054) oraz art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. U E, L 165 z 30.4.2004, str. 1-141).
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że kontrola sanitarna przeprowadzona w dniu 14 marca 2014 r. wykazała, że surowce wykorzystane do produkcji wyrobu pn. "F..." 225g nr partii: [...], data przydatności do spożycia: 08.2014 opatrzone są następującymi terminami przydatności do spożycia: truskawka liofilizowana - plastry: 05.2014, płatki z pełnych ziaren zbóż w czekoladzie mlecznej: 05.2014, płatki wielozbożowe: 19.06.2014. W ocenie organu instancji dokumentacja ta wyraźnie wskazywała, że wyrób gotowy, niepoddany obróbce, opatrzony został datą przydatności do spożycia dłuższą w porównaniu z datami przydatności do spożycia surowców, z których się składa. Organ zaznaczył, że proces produkcji płatków "F", polega tylko na mieszaniu surowców w mieszalnikach w odpowiednich proporcjach i pakowaniu do opakowań jednostkowych, zaś w zakładzie produkcyjnym nie prowadzi się procesów technologicznych z wykorzystaniem obróbki termicznej zarówno w niskiej jak i w wysokiej temperaturze, które to procesy pozwalałyby na wydłużenie daty minimalnej trwałości. Tym samym wyrób gotowy winien być opatrzony datą minimalnej trwałości zgodną z okresem przydatności do spożycia wszystkich składników wchodzących w jego skład.
Ponadto organ I instancji wskazał, że w trakcie prowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono składowanie odpadów żywnościowych (składniki żywności przeterminowane i o niewłaściwych cechach organoleptycznych, np. zbrylone) na terenie zakładu w bliskim sąsiedztwie magazynu surowców, tj. owoców liofilizowanych. Zaznaczono, że miejsce, w którym odpady były składowane, oznakowane było informacją o przetrzymywaniu tego rodzaju odpadów, a towar składowany był na paletach i ofoliowany. PPIS ustalił, że przybliżona ilość odpadów składowanych w tym miejscu wynosiła 2.063,9 kg, a pośród odpadów znajdowała się żywność, której termin przydatności do spożycia upłynął w pierwszym kwartale 2014 roku, jak również żywność, której termin przydatności do spożycia upłynął w II, III i IV kwartale roku 2013. Organ I instancji zaznaczył, że przedstawiciele kontrolowanego zakładu przekazali informację, iż towar nie został przekazany do utylizacji z uwagi na brak stosownej w tej kwestii decyzji członków zarządu firmy. PPIS stwierdził, też, że procedura, którą dysponuje zakład produkcyjny pt. "Magazynowanie surowców, opakowań i wyrobów gotowych" nie określa sposobu unieszkodliwiania odpadów żywnościowych, który winien być zgodny z obowiązującym w tej kwestii prawem. Dlatego, zdaniem organu I instancji, nie było możliwe zweryfikowanie prawidłowości postępowania z tzw. "towarem niedopuszczonym" według powołanej procedury.
W ocenie PPIS stwierdzone uchybienia podważały bezpieczeństwo i właściwą jakość zdrowotną produkowanej lub wprowadzanej do obrotu żywności, a przez to godziły w bezpieczeństwo konsumentów.
Odwołanie od decyzji PIS wniosła A sp. z o.o. z siedzibą w Z, zarzucając, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego, bez gruntownego rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Zdaniem odwołującej się opakowanie spornego produktu zawiera datę przydatności do spożycia produktu wskazaną w sposób prawidłowy, zgodnie z załączonymi specyfikacjami producentów, a postępowanie z odpadami spożywczymi jest prawidłowe, gdyż procedura dotycząca "Działania w przypadku kończącego się terminu przydatności surowców" zawiera informację o stosownych metodach postępowania z towarem po jego wycofaniu. Strona odwołująca się podniosła, że ustaliła termin przydatności do spożycia w oparciu o kompleksowe badania składników oraz badania gotowego produktu. Ponadto otrzymała od producentów składników dokładne ich charakterystyki oraz zapewnienia o ich przydatności do spożycia w przypadku odpowiedniego przechowywania, tj. zapakowania płatków w laminat o wysokiej barierowości, co sprawia, iż okres przydatności przechowywanego składnika wzrasta do 14-16 miesięcy, natomiast dla truskawki liofilizowanej okres przydatności do spożycia w przypadku właściwych warunków przechowalniczych wynosi 18 miesięcy. Zdaniem odwołującej się sposób składowania odpadów jak i częstotliwość ich utylizacji jest prawidłowy i nie godzi w bezpieczeństwo konsumentów. Zaznaczono, że Dział Produkcji gromadzi odpady proszkowe (żywnościowe jako odpad nieużyteczny) w zamykanych beczkach, a następnie na bieżąco usuwa je do kontenera zamykanego na zewnątrz budynku - zgodnie z zapisem w instrukcji IP-PR-08 Zasady GMP. Odpady opakowań takie jak laminaty, papier, tektura są segregowane. Odpady folii i laminatów są wyrzucane do worków foliowych. Końcówki laminatów są przed utylizacją wstępnie niszczone przez Magazyniera (przewiercane, nacinane). Odpady papierowe oraz tektura są wyrzucane do kosza na makulaturę, na koniec zmiany pracownik obsługi hali wywozi kosz na wyznaczone miejsce. Odpady nieużytkowe (sypkie) są zbierane do brązowych, zamykanych beczek znajdujących się w miejscach oznakowanych napisem "Odpad Nieużyteczny", po napełnieniu beczek pracownik obsługi hali waży odpad, odnotowuje czynność w zeszycie dot. utylizacji śmieci znajdującym się u kierownika zmiany, a następnie wywozi zawartość beczek na śmietnik do zewnętrznego, zamykanego kontenera. Przeterminowane surowce w oczekiwaniu na decyzję zarządu pozostają zapakowane w oryginalne opakowania dostawców. Nadto strona odwołująca się podkreśliła, że posiada już wewnętrzne regulacje dotyczące postępowania z towarem po jego wycofaniu, tj. o sposobach jego unieszkodliwienia. Taką regulację stanowi Instrukcja IP-LO-02 "Instrukcja pracy dla Pracownika Magazynu Surowców i Opakowań", która zawiera uszczegółowienie w pkt. 5.3 Wydawanie Surowców i Opakowań:
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 24 lipca 2014 r. znak: [...]:
1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 2 lit. c i umorzył postępowanie w tym zakresie;
2. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 2 lit. a i w to miejsce zarządził przetrzymywanie właściwie zabezpieczonych odpadów w miejscu wydzielonym na ten cel;
3. w pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 5 ust. 1 i załącznikiem II rozdz. VI, pkt 1-3 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych.
Organ odwoławczy powołał się na ustalenia dokonane w dniu 14 marca 2014 r. podczas kontroli sanitarnej interwencyjnej w zakładzie produkcyjnym A Sp. z o.o. w Z. Stwierdzono wtedy, że sporny produkt oznaczony datą minimalnej trwałości 08.2014 oraz numerem partii L 151 został wyprodukowany z surowców : płatki wielozbożowe o nr partii [...], dostawca B, płatki w czekoladzie o nr partii [...], dostawca E i liofilizowana truskawka o nr partii [...] dostawca B - R. Ustalono też, że proces produkcji polega na mieszaniu w mieszalniku w odpowiednich proporcjach surowców (bez użycia procesów termicznych) i pakowaniu gotowego produktu w opakowania jednostkowe. W trakcie kontroli przedłożono dokumenty jakości dla ww. partii surowców tj.:
– certyfikat jakości wystawiony w dniu 17.10.2013 przez B Polska Sp. z o.o. dla produktu "F 10 kg" o nr partii [...] i dacie przydatności 19.06.2014, uzupełniony dokumentem "Specyfikacja wyrobu gotowego" dla produktu "Płatki pszenno - ryżowe w polewie cukrowej", w którym zawarto m. innymi zapis: "Data przydatności do spożycia: 9 miesięcy produkty dla przemysłu (worki 10 kg, 25 kg, BB) przechowywane w temperaturze 20 ° C i wilgotności względnej powietrza poniżej 60%";
– atest jakościowy nr [...] wystawiony w dniu 10.05.2013r. przez E Sp. o.o. Zakład w P dla produktu "Płatki z pełnych ziaren zbóż w czekoladzie mlecznej" o nr partii [...] i dacie minimalnej trwałości 05.2014, uzupełniony specyfikacją wyrobu gotowego, zgodnie z którą okres przydatności do spożycia wynosi 12 miesięcy;
– "Świadectwo jakości środka spożywczego" wystawione w dniu 03.06.2013r. przez F.H.U. B - R M. J., dla produktu "Truskawka liofilizowana plastry 3-6mm" o nr partii [...] i dacie minimalnej trwałości 05.2014, uzupełniony specyfikacją.
Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego strona przedstawiła załącznik Z/01 do procedury IP-PR-01 "Daty minimalnej trwałości i terminy przydatności do spożycia wyrobów A", wydanie 20 obowiązujące od 28.03.2013 do 22.01.2014 oraz wydanie 22 obowiązujące aktualnie od 22.01.2014, w których producent określił jednoznacznie datę minimalnej trwałości dla produktu F (wszystkie smaki) na 9 miesięcy. Zdaniem organu odwoławczego przedstawione przez stronę dokumenty mogą być podstawą do dalszych działań producenta dot. weryfikacji deklarowanego terminu przydatności produktu, lecz nie miały one zastosowania w sprawie. WIS wskazał, że badany produkt o nr partii [...] został wyprodukowany w dniu 18.11.2013r. i jego przydatność określono w oznakowaniu zgodnie z obowiązującymi dokumentami producenta datą minimalnej trwałości na 08.2014r. WIS powołał się na art. 3 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia i stwierdził, że producenci surowców użytych do produkcji spornego produktu poprzez załączone certyfikaty zadeklarowali: dla produktu "F", partia [...], datę przydatności do spożycia 19.06.2014, dla produktu "Płatki [...]", partia [...], datę przydatności do spożycia 05.2014, dla produktu "Truskawka liofilizowana", partia [...], datę minimalnej trwałości 05.2014. Zatem, określając datę minimalnej trwałości dla produktu F, nr partii [...] na 08.2014, producent wprowadził w błąd konsumentów, gdyż produkt ten od końca maja 2014 zawierał składniki nieprzydatne do spożycia. Zakwestionowany przez organ sposób oznakowania spornego produktu potwierdził wynik uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy. W jego wyniku ustalono, że w wyprodukowanej w dniu 7 maja 2014r. , z datą minimalnej trwałości 9 miesięcy (a więc do 7 lutego 2015 r.) partii "F" użyto płatków "F" nr partii [...] z datą przydatności do spożycia 27.11. 2014, płatków "F w czekoladzie mlecznej" nr partii [...], termin przydatności do spożycia 01.2015 , oraz "Truskawki liofilizowanej" nr partii [...], termin przydatności 09.2014.
Następnie organ odwoławczy podał, że podczas kontroli stwierdzono przechowywanie odpadów surowcowych w wydzielonym oznaczonym miejscu, lecz stwierdzono także przechowywanie 75 kg surowca "Mango liofilizowane" oznakowanego na etykiecie terminem przydatności 12.2013r. w magazynie surowców wraz z innymi surowcami używanymi do produkcji, co było nieprawidłowością. Ponadto w miejscu wydzielonym stwierdzono składowanie 2063,9 kg produktów przez okres kilkunastu miesięcy co świadczyło o niedostatecznej częstości utylizacji. Dlatego WIS podzielił stanowisko organu I instancji, iż sposób składowania i usuwania odpadów surowcowych w zakładzie produkcyjnym A przy ul. S w Z był nieprawidłowy. Jednakże, zdaniem WIS, krótkotrwałe przechowywanie odpadów surowcowych w zabezpieczonych oryginalnych opakowaniach zgodnie z deklaracją strony może być wystarczające dla spełnienia wymagań przywołanego powyżej przepisu prawa, a wymaganie przechowywania ich w zamkniętych pojemnikach organ odwoławczy uznał za zbyt restrykcyjne.
Odnośnie do kwestii uregulowań wewnętrznych dotyczących sposobu postępowania z odpadami organ odwoławczy uznał, że zakład posiada tego rodzaju uregulowania i dlatego nałożony przez organ I instancji obowiązek podlegał umorzeniu jako bezprzedmiotowy. Natomiast procedury postępowania z odpadami nie są przestrzegane oraz wymagają doprecyzowania.
Skargę na decyzję WIS wniosła A sp. z o.o. z siedzibą w Z, zarzucając :
1) naruszenie art. 46 ust. 1pkt 1 ppkt a) ustawy Prawo o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez błędne uznanie, iż oznakowanie produktu "F" oznaczonego datą minimalnej trwałości 08.2014 r. wprowadza konsumenta w błąd z uwagi na zawartość składników nieprzydatnych do spożycia, podczas gdy wskazane składniki, jak wykazano w toku postępowania odwoławczego, zgodnie z deklaracją ich producentów wykazywały odpowiednio długą przydatność do spożycia, przekraczającą znacznie wartości ustalone przez organ;
2) naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji w zaskarżonej części, pomimo iż istniały podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania;
3) błąd w ustaleniach stanu faktycznego wpływający na treść przedmiotowej decyzji, a polegający na błędnym ustaleniu, że przedstawione przez skarżącą dokumenty nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, podczas gdy właśnie te dokumenty wskazują na rzeczywistą datę przydatności do spożycia składników produktu, co miało wpływ na ustalenie przez producenta daty przydatności do spożycia gotowego wyrobu.
Strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej w mocy części decyzji organu I instancji, zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę WIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Dokonana na powyższych zasadach sądowa kontrola prowadzi do uznania, że skargę należało uznać za nieuzasadnioną.
Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał m. in. przepis art. 46 ust. 1 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2010.914 ze zm.), dalej u.b.ż.ż. Przepis powyższy, obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji (uchylony przez ustawę z dnia 7 listopada 2014 r. zmieniającą u.b.ż.ż. z dniem 12 grudnia 2014 r. Dz.U. 2014.1722.) stanowił:
Oznakowanie środka spożywczego nie może:
1) wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:
a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.
Wobec braku w u.b.ż.ż. definicji pojęcia "wprowadzania w błąd" proponuje się w
piśmiennictwie, kierując się wykładnią systemową, w sposób wynikający z treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. 171.1206), określenia go jako działania, które "w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął". Chodzić będzie więc o wszelkie komunikaty mogące prowadzić do mylnych wyobrażeń o oznaczonych nimi produktach, a w konsekwencji skłonić konsumenta do nabycia produktu, którego w innych okolicznościach (tj. gdyby wiedział o rzeczywistym charakterze produktu) by nie nabył (tak A. Szymecka – Wesołowska, Komentarz do art. 46 u.b.ż.ż. stan prawny 2011.12.31). W myśl orzecznictwa sądów administracyjnych, na gruncie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (a także ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych) "oznakowanie wprowadzające w błąd to nie tylko oznakowanie nieprawdziwe czy mylące, ale również niepełne, niewystarczająco precyzyjne czy wieloznaczne" (tak NSA w wyroku z dnia 11 marca 2014r., II OSK 2359/12, teza nr 1, LEX nr 1522458, także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 24 wrzesnia 2010r., VI SA/Wa 901/10, LEX nr 759774). Działaniem wprowadzającym w błąd będzie zatem nie tylko podawanie nieprawdziwych informacji, ale także podawanie informacji prawdziwych, które ze względu na sposób ich przedstawienia mogą prowadzić do pomyłek konsumentów i ich wyobrażeń o produkcie niezgodnych ze stanem rzeczywistym. Dane oznaczenie, by mogło być uznane za wprowadzające w błąd, nie musi wprowadzać w błąd faktycznie; wystarczy jedynie, że powstanie ryzyko (potencjalna możliwość) wprowadzenia w błąd.
Okolicznością niesporną w sprawie jest sposób wytwarzania przez skarżącą Spółkę produktu pn. "F..." 225 g." Proces produkcji polega wyłącznie na mieszaniu w mieszalnikach, w odpowiednich proporcjach, bez stosowania jakichkolwiek procesów technologicznych polegających na obróbce termicznej w niskiej lub wysokiej temperaturze, które mogłyby powodować wydłużenie daty minimalnej trwałości, następujących składników: płatki wielozbożowe, płatki z pełnych ziaren zbóż w czekoladzie mlecznej oraz truskawka liofilizowana – plastry. Niekwestionowane było także w sprawie, że w wyniku kontroli sanitarnej przeprowadzonej u skarżącej w dniu 14 marca 2014r. ustalono, iż produkt "F..." oznaczony numerem partii [...] i opatrzony datą minimalnej trwałości 08.2014, został wyprodukowany : - z płatków wielozbożowych F - płatki pszenno-ryżowe w polewie cukrowej, nr partii [...], data przydatności 19.06.2014, wraz z dokumentem "specyfikacja produktu gotowego" zawierającym zapis: "Data przydatności do spożycia 9 miesięcy produkty dla przemysłu (worki 10kg, 25 kg, BB) przechowywane w temperaturze 20oC i wilgotności względnej powietrza poniżej 60%,
- z płatków z pełnych ziaren zbóż w czekoladzie mlecznej" nr partii [...], data minimalnej trwałości 05.2014. uzupełniony specyfikacją wyrobu gotowego, zgodnie z którą okres przydatności do spożycia wynosi 12 miesięcy,
- truskawki liofilizowanej plastry 3-6 mm, nr partii [...] data minimalnej trwałości 5.2014., ze specyfikacją produktu.
Z uwagi na zróżnicowane oznaczenia trwałości poszczególnych składników wchodzących w skład produktu "F...", który na mocy art. 46 ust. 1 pkt. 1 u.b.ż.ż. powinien podlegać prawidłowemu oznakowaniu wyjaśnić należy, że stosownie do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, data minimalnej trwałości oznacza datę, do której prawidłowo przechowywany środek spożywczy zachowuje swoje właściwości, data powinna być poprzedzona określeniem "najlepiej spożyć przed" albo określeniem "najlepiej spożyć przed końcem" - art. 3 ust. 3 pkt. 7 u.b.ż.ż. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt. 47 u.b.ż.ż., termin przydatności do spożycia to termin, po upływie którego środek spożywczy traci przydatność do spożycia; termin ten jest podawany w przypadku środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie, łatwo psujących się, data powinna być poprzedzona określeniem "należy spożyć do:". Przepis art. 52 u.b.ż.ż. przewiduje zakaz obecności na rynku żywności zarówno po upływie zamieszczonej w jej oznakowaniu daty minimalnej trwałości jak i po upływie terminu przydatności do spożycia. Rozwiązanie to podyktowane jest potrzebą daleko idącej ochrony konsumenta.
Na mocy art. 73 ust. 1 u.b.ż.ż. organami urzędowej kontroli żywności, o których mowa w art. 4 rozporządzenia nr 882/2004, w zakresie bezpieczeństwa żywności są organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z właściwością określoną przepisami ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Obowiązki nałożone przez organ na skarżącą są konsekwencją przeprowadzonej w dniu 23 marca 2014 r. kontroli, oraz przeprowadzonego przez organ odwoławczy w dniu 10 czerwca 2014 r. postępowania wyjaśniającego. Wobec stwierdzenia przez organ odwoławczy braku podstaw do nałożenia na skarżącą obowiązku przetrzymywania odpadów w zamykanych pojemnikach, w miejscu wydzielonym na ten cel, oraz braku podstaw nakazania uzupełnienia procedury dot. "działania w przypadku kończącego się terminu przydatności" surowców, opakowań, wyrobów gotowych lub towaru uszkodzonego o informacje o sposobie postępowania z tym towarem po wycofaniu, organu odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji nakładającą w tym zakresie obowiązki na skarżącą i umorzył postępowanie w tym zakresie, a miejsce obowiązku przetrzymywania odpadów w zamykanych pojemnikach nałożył obowiązek przetrzymywania właściwie zabezpieczonych odpadów w miejscu wydzielonym na ten cel. Ostatecznie, skarżąca Spółka została zobowiązana jak wyżej, do usuwania odpadów na bieżąco, celem zapobiegania ich gromadzeniu, oraz do prawidłowego oznakowania produktu "F...". Stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie to jest prawidłowe. Stanowisko organu w przedmiocie nakazania prawidłowego oznakowania spornego produktu jest uzasadnione i wynika z konieczności uwzględnienia terminów przydatności do spożycia surowców użytych do jego wytworzenia. Sporny produkt uzyskiwany jest wyłącznie w drodze zmieszania trzech innych, różnych produktów, bez poddawania ich osobno lub łącznie jakimkolwiek procesom technologicznym, które mogłyby mieć wpływ na zmiany terminów ich przydatności do spożycia. Każdy z tych produktów, dostarczany do zakładu produkcyjnego skarżącej Spółki opatrzony jest datą przydatności do spożycia lub datą minimalnej trwałości. Po upływie tych dat produkty wchodzące w skład spornych płatków nie mogą znajdować się w obrocie, co wynika z art. 52 u.b.ż.ż. Jest to zakaz bezwzględny, od którego ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków. Oczywiste więc jest, że produkt pozostający w obrocie, który powstał ze zmieszania produktów, których termin przydatności do spożycia lub termin minimalnej trwałości upłynął, opatrzony informacją o terminie minimalnej trwałości lub przydatności do spożycia dłuższym, niż data przydatności do spożycia lub termin minimalnej trwałości składników wchodzących w skład takiego produktu jest towarem oznakowanym w sposób wadliwy. Informacja taka wprowadza konsumenta w błąd. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że informacje dotyczące właściwości składnika spornego produktu, wynikające z deklaracji producenta płatków pszenno-ryżowych w polewie cukrowej o przedłużonym okresie ich trwałości w przypadku zastosowania opakowania o wysokim stopniu barierowości dotyczą wyłącznie tego produktu, zapakowanego w określonego rodzaju opakowanie. Skoro produkt ten jest użyty do produkcji spornych płatków, oznacza to, że więc musi być pozbawiony owego opakowania, to deklaracja ta staje się nieaktualna. Nie ma więc znaczenia, że sporne płatki pakowane są w opakowania o wysokiej barierowości. Także oświadczenie firmy "B-R" załączone do odwołania, dotyczące "przedłużonej" trwałości truskawki liofilizowanej przy zachowaniu odpowiednich warunków przechowywania nie mogło mieć znaczenia dla ustalenia sposobu prawidłowego oznakowania spornych płatków, ponieważ produkt ten, dostarczany do skarżącej opatrzony jest datą minimalnej trwałości. Dane wynikające z powyższej deklaracji, oświadczenia, czy też innych zapewnień producentów lub dostawców poszczególnych składników płatków "F..." nie mogą decydować o dacie minimalnej trwałości tego produktu. Także dla skarżącej Spółki jako producenta, oznaczenie poszczególnych składników finalnego produktu datami przydatności do spożycia, oraz datami minimalnej trwałości jest wiążące jeżeli chodzi o użycie ich do produkcji, oraz jeżeli chodzi o informację dla konsumenta dotyczącą oznaczenia tego produktu. Prawidłowo także ocenił organ odwoławczy treść dokumentu, na który powoływała się skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Oczywiste jest, że nie miało znaczenia dla oceny dokonanej przez organy przedstawione przez skarżącą w odwołaniu świadectwo dotyczące musli chrupkiego śliwkowego i musli truskawkowego z dnia 21 lipca 2008r. sporządzone przez UR, ponieważ dokument ten, pochodzący z 2008 roku nie dotyczył produktu kontrolowanego.
Należy mieć na uwadze, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w przedmiocie prawidłowego oznakowania produktu, oraz zgodności działania skarżącej z przepisami rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych. Organy nie ustalały w toku tego postępowania daty przydatności do spożycia ani daty minimalnej trwałości produktu pn. "F ..." wytwarzanego przez skarżącą Spółkę. Nie było także celem postępowania ustalenie, czy sporne płatki zachowują swoje właściwości do dat wskazanych przez dostawców poszczególnych składników, wykraczających poza terminy określone w przepisie art. 3 ust. 3 pkt. 7 i art. 3 ust. 3 pkt. 47 u.b.ż.ż. Organy miały natomiast ustalić, czy produkt wprowadzany przez skarżącą Spółkę do obrotu i oferowany konsumentom oznakowany jest stosownie do zasad wynikających z art. 46 u.b.ż.ż., oraz czy skarżąca przestrzega przepisów rozporządzenia w sprawie higieny środków spożywczych. Przedmiot sprawy administracyjnej wyznaczał więc przedmiot i zakres sądowej kontroli w niniejszej sprawie, mającej na celu zbadanie, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób i w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. Odnośnie do kwestii dotyczącej przestrzegania wymogów wynikających z rozporządzenia nr 852/2004, stwierdzić należy, że w zakresie przetrzymywania i usuwania odpadów, oraz prawidłowości procedury dotyczącej działania w przypadku kończącego się terminu przydatności surowców, opakowań, wyrobów gotowych i towaru uszkodzonego organ wydał rozstrzygnięcie stosownie do stanu faktycznego istniejącego w tym przedmiocie w dacie rozstrzygania. Nie mogły więc zdaniem Sądu odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 46 ust. 1 pkt. 1 u.b.ż.ż., oraz naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 1 pkt. 1 kpa. Sąd podziela stanowisko organu, iż stosowane przez skarżącą oznakowanie spornego produktu pn. "F..." wprowadza konsumentów w błąd co do daty minimalnej trwałości produktu, oraz argumentację organu w tej kwestii. Organ uzasadnił szczegółowo swoje stanowisko co do zasadności wydania orzeczenia reformatoryjnego, oraz umorzenia postępowania w zakresie, w jakim stało się ono bezprzedmiotowe. Sąd nie stwierdził, aby w tym zakresie zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zgodne z treścią art. 107 § 1 kpa - odpowiada ono wymogom określonym w tym przepisie. Organ przedstawił przebieg postępowania, wskazał przepisy prawa materialnego będące podstawą nałożenia na skarżącą obowiązków. Organ uzasadnił obszernie i w sposób zrozumiały swoje stanowisko w kwestii sposobu oznaczenia kontrolowanego produktu, oraz w zakresie przestrzegania zasad higieny środków spożywczych. Odniósł się także do zarzutów zawartych w odwołaniu.
Skoro więc zarzuty skargi nie mogły doprowadzić do jej uwzględnienia, a kontrola sadowa przeprowadzona stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. nie wykazała innych wad zaskarżonej decyzji, to na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło