III SA/Kr 169/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-08-13

Skład orzekający: Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskuje zmienne dochody z umowy zlecenia i jest obciążony licznymi zobowiązaniami finansowymi (alimenty, koszty leczenia, raty, pomoc rodzicom), wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego lub że ich poniesienie nastąpiłoby z uszczerbkiem dla niego i jego rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką do pełnego zwolnienia od kosztów. Jednakże, biorąc pod uwagę jego zobowiązania finansowe wobec dzieci i rodziców, Sąd stwierdził, że poniesienie pełnych kosztów postępowania nastąpiłoby z uszczerbkiem dla niego i rodziny. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, oddalając wniosek o ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący M. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na zmienne dochody z umowy zlecenia, liczne zobowiązania finansowe (alimenty na dzieci, koszty leczenia córki, raty pożyczki, pomoc rodzicom, opłaty za media, koszty utrzymania gospodarstwa domowego) oraz brak majątku. Referendarz sądowy oddalił wniosek w całości. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata) wniosek oddalając.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10.12.2008r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi p o s t a n a w i a I. zwolnić M. D. od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i ojcem. Określając swój majątek uwidocznił, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Co się zaś tyczy rodziców to należy do nich mieszkanie własnościowe. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę ok. 2300 zł wyjaśniając, że składa się na to średnio 900 zł jego zarobków, oraz po ok. 700 zł emerytur każdego z rodziców. Uzasadniając swoje starania podał, iż do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zmusza go jego aktualna sytuacja materialno-finansowa. Wyjaśnił, że pracuje w firmie podwykonawczej i jego miesięczne zarobki wahają się pomiędzy 800-1100 zl. Płaci 400 zł alimentów, dokłada się do leczenia swej ośmioletniej córki. Opłaca kartę na przejazdy MPK i pomaga finansowo swym rodzicom. Dokłada się do wydatków na media i wyżywienie. Z byłą żoną ma dwoje dzieci, z którymi jednak nie mieszka. Na ich utrzymanie łoży po ok. 600-800 zł alimentów w zależności od tego ile zarobi w danym miesiącu. Do wniosku dołączył kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności córki. Wezwany, przedstawił umowę zlecenia wraz z aneksami. Dokumenty te uwidaczniają, że wynagrodzenie skarżącego stanowi iloczyn przyjętej przez strony stawki godzinowej i stawki akordowej. Kopia odcinka z miesiąca marca bieżącego roku emerytury matki skarżącego potwierdza, że do wypłaty otrzymuje ona 748,14 zł a kopia innego dokumentu źródłowego uwidacznia, że drugie z rodziców od marca 2009 r. otrzymuje do wypłaty miesięcznie 1001,65 zł. Prowadzone wraz z rodzicami gospodarstwo domowe skarżącego obciążały ostatnimi czasy wydatki z tytułu opłat czynszowych i niezależnych od spółdzielni po 328,03 zł (dowód: kopia pisma ze spółdzielni), na prąd po ok. 120 zł (dowód: pokwitowania), za telefon 219,48 (dowód: rachunek), za gaz 119,22 zł (dowód: faktura). Do tego dochodzi zakup biletu miesięcznego przez skarżącego za 88,50 zł (dowód: kopia biletu okresowego i legitymacji Komunikacji Miejskiej), wydatki związane z wykupem lekarstw przez rodziców skarżącego po 70-112 zł miesięcznie (dowód: faktury) wreszcie 350 zł tytułem rat pożyczki. Zgodnie z wyrokiem rozwodowym skarżącego obciążają alimenty na rzecz jego dzieci w łącznej kwocie 400 zł (dowód: kopia wyroku), które ten płaci do rąk swojej byłej żony a nadto pomaga jej w leczeniu córki łożąc na ten cel dodatkowe pieniądze w kwotach po 150-200 zł (dowód: pisemne oświadczenie B. D.). Załączył też dokument zajęcia wierzytelności przez komornika. W miesiącu marcu dokonał z tego tytułu wpłaty 300 zł. Postanowieniem z dnia 22.06.2009r. sygn. akt III SA/Kr 169/09 Referendarz Sądowy oddalił wniosek M. D. w całości. M. D. złożył w ustawowym terminie na w/w postanowienie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek złożony przez skarżącego M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie wskazanym w formularzu "PPF" tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanką decydującą o przyznaniu tego rodzaju pomocy jest wykazanie przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w/w okoliczności w stopniu pozwalającym na uznanie, że jego sytuacja majątkowa jest na tyle zła, iż nie pozwala na wydatek inny aniżeli zwyczajowo przez niego dokonywane. Na ocenę tego rodzaju ma wpływ okoliczność ta, że M. D. jest osobą uzyskującą comiesięcznie dochody, zmienne co prawda, niemniej jednak jak wykazuje – umowa zlecenie z firmą usługową A, systematycznie przedłużana aneksem do umowy z dnia 8.05.2008r. - dochody te są źródłem pewnym, kształtującym się w kwotach od 800 do 1100 zł. miesięcznie. Prawdą jest, że skarżący jest obciążony szeregiem zobowiązań finansowych, zwłaszcza w odniesieniu do dzieci poprzez obowiązek opłacania alimentów, a także obowiązek współfinansowania leczenia jednej z córek, dalej, zobowiązaniem wynikającym z zajęcia komorniczego a także wynikającym z obowiązku współfinansowania utrzymania gospodarstwa domowego tworzonego wraz z rodzicami, jednakże jak sam podkreśla - kwoty przekazywane na rzecz dzieci są kwotami ruchomymi, zależnymi od wysokości aktualnych miesięcznych dochodów. Z tego twierdzenia Sąd wywodzi, że skarżący posiada określoną wolną kwotę do dyspozycji, z której mógłby ewentualnie poczynić nakłady na toczące się przed niniejszym sądem postępowanie, przynajmniej w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie Sąd zauważa z podanych wyżej względów – tj. z uwagi na konieczność współfinansowania potrzeb dzieci oraz rodziców skarżącego, iż poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania (w tym kosztów sądowych) nastąpiłoby jednak z uszczerbkiem dla niego samego oraz rodziny. Jest to przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., która została w ocenie Sądu przez M. D . spełniona. Decyduje o tym porównanie wysokości jego zarobków z przeciętnymi miesięcznymi wydatkami, niejednokrotnie sięgającymi kwoty otrzymywanej wypłaty. Wobec tego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie wniosek oddalając.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło