III SA/Kr 169/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Elżbieta Kremer Protokolant Agnieszka Sotnicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] 2008 roku nr [...] Prezydent Miasta orzekł o cofnięciu M. D. "uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B, C, D, BE, CE, DE stwierdzone prawem jazdy nr [...] z dnia 07.04.2003 r. wydanym przez Prezydenta Miasta do czasu uzyskania wymaganych kwalifikacji w kategoriach B, C, D, BE, CE, DE niezbędnych do kierowania pojazdami potwierdzonych pozytywnym wynikiem kontrolnego egzaminu sprawdzającego". Jako podstawę prawną wskazano art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Nadto decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zaznaczając, że odwołanie nie wstrzymuje wykonania decyzji oraz podkreślono, że: "Prawo jazdy należy niezwłocznie zwrócić do Referatu Praw Jazdy". Na uzasadnienie decyzji podano, że wobec przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów bezpieczeństwa ruchu drogowego Prezydent Miasta w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 litera b powołanej wyżej ustawy – Prawo o ruchu drogowym wydała w dniu [...] 2008 roku decyzję o skierowaniu M. D. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje. Pomimo przyjęcia do wiadomości terminu egzaminu M. D. nie poddał się do chwili obecnej sprawdzeniu kwalifikacji. Decyzję powyższą wydano do czasu uzyskania kwalifikacji w kategoriach B, C, D, BE, CE, DE, t.j. do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu. W decyzji wyraźnie zaznaczono, że "od niniejszej decyzji służy stronie prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem (...) w terminie 14 dni od daty jej doręczenia". Z koperty przesyłki poleconej "za zwrotnym potwierdzeniem odbioru" oznaczonej "R [...]" i doklejonego do niej "Potwierdzenia odbioru" wynika opis przesyłki: "Oznaczenie rodzaju pisma: Numer pisma: [...] – dec. cof. Z dnia [...] 08r." Przesyłka została nadana z pieczątką nadawcy: Urząd Miasta, Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Referat Praw Jazdy do adresata M. D. w Urzędzie Pocztowym w dniu 27 czerwca 2008 roku. Po raz pierwszy przesyłka została awizowana przez Urząd Pocztowy w dniu 7 lipca 2008 roku i na "dowodzie doręczenia" zaznaczono, że "z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w punkcie 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP " podkreślając, że "zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata". Z koperty opisanej wyżej przesyłki wynika, że po raz drugi awizowano tę przesyłkę (II AWIZO) w dniu 14 lipca 2008 roku zaznaczając: "adresat nieobecny, awizowano w UP ". Z adnotacji i pieczęci Urzędu Pocztowego wynika, że w dniu 22 lipca 2008 roku zarządzono: "zwrot – nie podjęto w terminie". Na opisanej wyżej kopercie przesyłki poleconej oznaczonej "R [...]" znajduje się odręczna adnotacja z nieczytelnym podpisem o treści: "Wysłano ponownie dnia 04.08.2008r." Do akt administracyjnych dołączone jest kolejne "Potwierdzenia odbioru" i opis przesyłki: "Oznaczenie rodzaju pisma: Numer pisma: [...] - dec. cof. Z dnia 04.08.2008 r." adresatowi M. D. Na dowodzie doręczenia odnotowano doręczenie przesyłki listowej Nr [...] "pełnoletniemu domownikowi" w dniu 19 sierpnia 2008 roku z podpisem odbiorcy: "D. I.". M. D. złożył w dniu 28 sierpnia 2008 roku odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008 roku nr [...] (k. 17 akt adm.), które zostało przekazane organowi odwoławczemu – Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu pismem z dnia 1 września 2008 roku z adnotacją: "Odwołanie wniesiono w terminie" (k. 19 akt adm.). W tych warunkach Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpoznaniu odwołania M. D. - wydało w dniu 10 grudnia 2008 roku "Decyzję nr [...]" o utrzymaniu w całości zaskarżonej decyzji w mocy. Na tę decyzję organu odwoławczego złożył skargę M. D. "wnosząc o jej zmianę przez anulowanie decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na wstępie rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwraca uwagę, że jak wynika z koperty przesyłki poleconej "za zwrotnym potwierdzeniem odbioru" oznaczonej "R [...]" i doklejonego do niej "Potwierdzenia odbioru" – doręczenie "Decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008 roku nr [...]" skarżącemu M. D. nastąpiło z upływem dnia 21 lipca 2008 roku. Należy podkreślić, że Urząd Pocztowy dokonujący doręczenia przesyłki - dopełnił procedury związanej z doręczeniem w przypadku nieobecności adresata. Sąd zwraca uwagę na treść przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późń. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (kpa), a w szczególności na Dział I tej ustawy o tytule: "Przepisy ogólne", Rozdział 8 zatytułowany "Doręczenia": "Art. 42. § 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. § 2. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. § 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Art. 43. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Art. 44. § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy." Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że w przypadku doręczenia zastępczego (awizowanego) przesyłek skierowanych przez organy administracyjne do adresatów, przepisy procedury administracyjnej - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późń. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) wprowadzają jeden 14–dniowy termin (art. 44 § 1 pkt 1 kpa). Po upływie pierwszych siedmiu dni (art. 44 § 2 kpa) wystawia się co prawda ponowne awizo, ale możliwość odbioru pisma limitowana jest terminem 14-dniowym od dokonania pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa). Z powyższego wynika, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wyznaczenie jednego 14-dniowego terminu, który liczony jest od dnia następnego po pozostawieniu awiza. Powtórne zawiadomienie zawsze odwołuje się do terminu wynikającego z upływu 14 dni. Z treści przytoczonych wyżej przepisów omawianej ustawy – kpa wynika, że doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji z dnia [...] 2008 roku nr [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi - awizowane po raz pierwszy w dniu 7 lipca 2008 roku - nastąpiło z upływem dnia 21 lipca 2008 roku. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji o prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jej doręczenia – termin do wniesienia odwołania przez M. D. w tej sprawie minął z upływem dnia 4 sierpnia 2008 roku. Pozostaje poza sporem fakt, iż decyzję organu I instancji z dnia [...] 2008 roku wysłano (bez powodu i wyjaśnienia) skarżącemu M. D. ponownie, jednakże okoliczność ta pozostaje bez skutków prawnych, albowiem ustawodawca – w przypadku skutecznego doręczenia decyzji - nie przewidział możliwości "powstania" kolejnego terminu do odwołania w przypadku późniejszego doręczenia adresatowi tej samej decyzji. Sąd przypomina, że zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 kpa: "Art. 129. § 1. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. § 2. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie." W niniejszej sprawie organy obu instancji winny zbadać w pierwszej kolejności zachowanie przez odwołującego się M. D. terminu do złożenia odwołania, czego nie uczyniły. Organ II instancji badając z urzędu zachowanie ustawowego terminu - zgodnego z treścią przytoczonego wyżej art. 129 § 1 i § 2 kpa – powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 kpa. "Art. 134. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne." Sąd ponownie zauważa, że organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze – nie stwierdzając w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, rozpoznało sprawę merytorycznie z rażącym naruszeniem przepisu art. 134 kpa i tym samym bez podstawy prawnej do takiego rozpoznania. W opisanej wyżej sytuacji Sąd zwraca uwagę na treść art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a: "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego(...)", natomiast według art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdza się nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa." Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o powołane wyżej przepisy p.p.s.a. i kpa orzekł – jak w sentencji.