III SA/Kr 1692/15
PostanowienieWSA w Krakowie2016-04-19
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Bożenna Blitek, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego (powiat) ma legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, jeśli organ tego samego szczebla (starosta) wydał w tej sprawie decyzję w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. Powiat nie ma własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mógłby dochodzić w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy sam rozstrzygał władczo w pierwszej instancji.Stan faktyczny
Powiat Wielicki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie, która uchyliła decyzję Starosty o odmowie udostępnienia danych ewidencji gruntów i budynków i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Powiat Wielicki argumentował posiadanie interesu prawnego w złożeniu skargi ze względu na wpływy z udostępniania danych stanowiące dochód własny budżetu powiatu. Sąd odrzucił skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Dorota Dąbek Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu Wielickiego na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia 28 października 2015r. nr IG-I.7220.6.12.2015.WS w przedmiocie umorzenia postępowania przed organem I instancji postanawia: odrzucić skargę
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 28 października 2015 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Starosty z dnia [...] 2015 r., znak: [...] orzekającej "o odmowie udostępnienia danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych podmiotowych, ze względu na brak interesu prawnego do uzyskania takich danych dla działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie S, jednostka ewidencyjna B oraz w zakresie danych przedmiotowych - o odmowie udostępnienia danych w formie wypisu ze skorowidza działek ewidencyjnych dla obrębu S", uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 października 2015 r., znak: [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Powiat zarzucając zaskarżonej decyzji wskazując, że na podstawie art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma interes prawny w złożeniu niniejszej skargi, ponieważ stosownie do art. 41b ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wpływy ze sprzedaży map, danych z ewidencji gruntów i budynków oraz innych materiałów i informacji z zasobów powiatowych, a także z opłat za czynności związane z prowadzeniem tych zasobów i uzgadnianiem usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu są dochodami własnymi budżetu powiatu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego o Kartograficznego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Regulacja powyższa stanowi kontynuację zasad wyrażonych już wcześniej, tj. w art. 33 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r. Nr 74 poz. 368 z późn. zm.), zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi był każdy, kto miał w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanego i utrwalonego już w poprzednio obowiązującym jednoinstancyjnym modelu sądownictwa administracyjnego pod rządem ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wynika, że niedopuszczalna jest skarga wniesiona przez organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, przy czym bez znaczenia jest okoliczność, że wydając decyzję organ ten działał jako organ administracji publicznej, a wnosząc skargę działa jako organ wykonawczy reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego (w tym przypadku Powiat).
Powyższe stanowisko jest utrwalone również w aktualnym orzecznictwie i powinno być postrzegane jednolicie. Pewne powstałe w ostatnich latach rozbieżności w judykaturze powstałe głównie na tle spraw związanych z decyzjami odszkodowawczymi za drogi nabyte przez powiaty, w których decyzję w pierwszej instancji wydawał starosta, a skargę do sądu wnosił zarząd powiatu zostały ostatecznie usunięte w wyniku uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. o sygnaturze I OPS 2/15 w której przyjęto, że "powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta (...)". Teza tej uchwały z uwagi na jej uzasadnienie musi być bezpośrednio odnoszona do wszystkich sytuacji, gdy skargę do sądu administracyjnego wnosi jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydawał w sprawie decyzję. Wobec tego, że wskazana uchwała jest publikowana i dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl nie ma potrzeby powtarzania jej szczegółowej argumentacji i obszernych wywodów. W jej uzasadnieniu bowiem Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił cały dorobek orzecznictwa, doktryny prawniczej i piśmiennictwa w tym przedmiocie, a prawidłowość przyjętej w dotychczasowym orzecznictwie tezy odmawiającej jednostkom samorządu terytorialnego prawa do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym odwoławczym i postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, gdy jej organ wydawał decyzję skonfrontował z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i konstytucyjnie zagwarantowaną jednostkom samorządu terytorialnego zasadą ochrony ich samodzielności. Stąd szczególna waga podjętej uchwały nie tylko z punktu widzenia rozstrzygnięcia powstałych rozbieżności i wiążącego z mocy art. 269 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jej charakteru, lecz również z uwagi na wskazanie w nowych argumentów przemawiających za niemożnością odstąpienia od zasady, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę w tej sprawie jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Odstępstwa od wskazanej zasady i wynikłe na tym tle rozbieżności orzecznicze powodowane były przede wszystkim koniecznością zagwarantowania jednostkom samorządu terytorialnego prawa do sądu i ochrony ich samodzielności. W uchwale wyjaśniono, że wypływająca z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP ochrona sądowa samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach ze stronami postępowania administracyjnego, o których prawach lub obowiązkach władczo rozstrzygają w pierwszej instancji.
Podzielając w całości zarówno tezę, jak i uzasadnienie powołanej uchwały, zaistniała podstawa do odrzucenia skargi Powiatu jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5a. Przyczyna taka występuje m.in. w sytuacji, gdy skargę wnosi podmiot, który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło