III SA/Kr 170/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-03-24

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli nie wzbudza istotnych wątpliwości sądu?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli pozwala ono sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości co do jej możliwości płatniczych. W sytuacji, gdy strona jest osobą samotną, bez majątku i ze znikomym dochodem, można uznać ją za ubogą w potocznym znaczeniu, a wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że nie będzie w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca M. W. – B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu podania. We wniosku podała, że jest osobą samotną, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, a jej miesięczny dochód wynosi 560 zł z renty. Organ administracyjny posiadał informacje o trudnej sytuacji materialnej i skomplikowanej sytuacji rodzinnej skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono ją od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. – B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. – B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ją od kosztów sądowych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła brak osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podała, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego oszacowała na kwotę 560 renty. Uzasadniając swoje starania wyraziła głębokie zaniepokojenie sygnalizowanymi przez siebie okolicznościami. Na podstawie pomocniczych akt administracyjnych okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż od wielu lat skarżąca mieszka samotnie, jej sytuacja materialna nie należy do najłatwiejszych a rodzinną można uznać za skomplikowaną (dowód: kopia pisma OPS do Wojewody). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych (art. 245 § 3 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jest ono wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżąca generalnie rzecz ujmując – jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotną, bez majątku, ze znikomym dochodem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi dysponuje wystarczają co najwyżej na skromną egzystencję. Mając to na uwadze i przewidując wysokość kosztów sądowych można dojść do konkluzji, że choć obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak skarżąca nie będzie w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Z tego względu należało udzielić jej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 § 3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło