III SA/Kr 1701/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy Łącko na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 września 2023 r. znak SKO-Z-4100-9/23 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia – postanawia – odrzucić skargę. Wójt Gminy Łącko (dalej: "skarżący") wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 września 2023 r. (znak: SKO-Z-4100-9/23) uchylające postanowienie Wójta Gminy Łącko z dnia 29 maja 2023 r. (znak RP.3140.1.45.2023) o odmowie wydania zaświadczenia i przekazujące organowi I instancji sprawę do ponownego jej rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. Organ wskazał, że Wójt Gminy Łącko nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na wskazane wyżej postanowienie, albowiem bez względu na przedmiot sprawy i jej rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, ta jednostka samorządu terytorialnego nie jest stroną postępowania administracyjnego; w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję (postanowienie) wydaje wójt tej gminy, ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnieni do zaskarżania do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Akcentowano, że jeżeli obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencję do rozstrzygania w drodze decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, to jednostka ta nie jest stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta wywołuje określone skutki prawne dla tej jednostki. Tym samym, w ocenie organu, o niedopuszczalności wniesienia skargi przez Wójta Gminy Łącko decyduje pozycja gminy działającej tu jako organ realizujący władztwo administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "P.p.s.a") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Tym samym, warunkiem dopuszczalności skargi jest wniesienie jej przez podmiot, któremu w myśl powołanego wyżej przepisu, przyznano legitymację do jej wniesienia. Jak stanowi art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Do "innych przyczyn" niedopuszczalności należy m.in. wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot, tzn. taki, który nie może być skarżącym (tj. nie posiada legitymacji procesowej). Dotyczy to podmiotu, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada interes prawny we wniesieniu skargi ponieważ i tak - w świetle obowiązujących przepisów - nie jest legitymowany do jej wniesienia (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1136/19). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, podlega odrzuceniu skarga wniesiona przez organ, który wydał decyzję (postanowienie) w pierwszej instancji, gdyż organ ten z zasady nie dysponuje legitymacją skargową (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1040/17, , postanowienie NSA z 5 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 321/19, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 29/18). Jak zasadnie wskazał NSA w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2008 r. (sygn. akt II GSK 342/07) gmina, wydając poprzez swój organ decyzję administracyjną w pierwszej instancji, działa jako organ administracji publicznej (organ państwa). Organom tym nie służy prawo złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Nie obejmuje ich bowiem pojęcie "każdy" użyte w art. 50 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie dostrzega się również, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa. Jednostka ta może być - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04). Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że skarga wniesiona w tej sprawie przez Wójta Gminy Łącko - tj. przez organ, który w I. instancji wydał postanowienie w sprawie zaświadczenia - była niedopuszczalna przez co podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a,