III SA/Kr 1707/15

Kraków, dnia 30 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu wniesionego przez G. G. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1707/15 w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 17074/15, po rozpoznaniu złożonego przez G. G. wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, pozostawił oddalić wniosek. Referendarz Sądowy wskazał, że skarżący objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją matką i dwójką swoich dzieci. Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Wskazał, że do matki należy nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym w miejscowości R. Dochody swego gospodarstwa domowego oszacował na 840,66 zł emerytury matki. Uzasadniając swoje starania podniósł, że we wrześniu 2014 r. zamknął prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą. Wskazał, że obecnie jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w właściwym miejscowo urzędzie pracy. Nie ma dla niego propozycji pracy. Twierdzi, że prowadzi wspólnie z matką gospodarstwo domowe. Jest kawalerem, ma jednak dwójkę dzieci, które mieszkają z jego byłą konkubiną. Obciąża go obowiązek alimentacyjny. Prowadzone są w stosunku do niego postępowania egzekucyjne przez komornika. W ramach dozoru elektronicznego odbywa karę 1 roku pozbawienia wolności. Wyjawia, że uczęszcza na spotkania terapeutyczne gdyż leczył się odwykowo. Wymieniając stałe miesięczne wydatki wskazał, że abonamenty rtv wraz z opłatą to 49,90 zł, prąd ok. 50 zł, wywóz śmieci 30 zł, podatek od nieruchomości 35 zł/rok, opał ok. 2000 zł/rok, rata kredytu na konieczny remont nieruchomości w R, którą spłaca matka skarżącego to 300 zł/msc. Kończąc zaakcentował, że prowadzona przezeń w latach 2013 i 2014 r. działalność gospodarcza przynosiła straty. Do wniosku dołączył kopię zaświadczenia z urzędu pracy, zeznanie PIT 36 za rok 2014 oraz informacje o wysokości straty poniesionej w 2014 r., zeznanie PIT 36 za rok 2013 oraz informacje o wysokości straty poniesionej w 2013 r., wyrok SR z 20.07.2015 r. sygn. akt [...] uznający skarżącego za winnego zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 107 §1 kks, wyrok SR z 30.07.2015 r. sygn. akt [...] uznający skarżącego za winnego dokonania zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 107 §1 kks, zaświadczenia z [...] Banku odnośnie zamkniętych rachunków bankowych skarżącego, zaświadczenie z GOPS o zadłużeniu skarżącego względem funduszu alimentacyjnego na kwotę 40283,33 zł, wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wyciąg z rachunki bankowego matki za okres od 02.07-01.08.2015 r., zawiadomienie o stanie zaległości w sprawie alimentacyjnej, zaświadczenie komornika o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, kopie rachunków za wywóz śmieci i odprowadzanie ścieków. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku odnośnie rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2016 r. referendarz sądowy wezwał go do wyjaśnienia z jakich środków skarżący opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w tej i pozostałych sprawach poddanych pod osąd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a także do określenia źródeł i wysokości przychodów które skarżący zamierza wyjawić przed organami skarbowymi za rok 2015 oraz kosztów uzyskania tego przychodu. Zarządzenie nie zostało wykonane. Pełnomocnik skarżącego nie wyjaśnił, z jakich środków skarżący opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika. Ograniczając się do zdawkowej wzmianki, że jego mocodawca nie ma jeszcze zeznania rocznego za rok 2015 r. nie wyjawił, poza wzmianką co do czynszu najmu, co konkretnie skarżący wlicza w koszty uzyskania przychodu, które zamierza wyjawić przed organami skarbowymi za rok 2015 r. Nadto referendarz sądowy z urzędu stwierdził, że jak dotąd skarżący wniosek o prawo pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych złożył w około 12 sprawach. We wszystkich tych sprawach korzysta z pomocy pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym referendarz sądowy stwierdził, że oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości. Skarżący nie udzielił jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień. W ocenie referendarza sądowego powoduje to, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje wystarczających podstaw. Referendarz sądowy stwierdził, że to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a., należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy. Z tych względów Referendarz Sądowy oddalił wniosek na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 P.p.s.a Od powyższego postanowienia w dniu 10 marca 2016 r. sprzeciw wniósł G. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał w nim, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a ocena wniosku sprowadza się jedynie do stwierdzenia, iż skoro stać go na profesjonalnego pełnomocnika to stać go na poniesienie kosztów związanych z opłatami sądowymi. W ocenie skarżącego niedopuszczalnym jest natomiast żądanie od strony wyjawienia treści łączącej jej z profesjonalnym pełnomocnikiem umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od wydanego na posiedzeniu niejawnym postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4). W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych jest, zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania, zawartej w art. 199 P.p.s.a. Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Nadto, w myśl art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy uznać, że co prawda ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że jest osobą bezrobotną, bez majątku, co przemawiałoby za zwolnieniem go od ponoszenia kosztów sądowych, jednakże w sprawie zachodziły uzasadnione wątpliwości do jego rzeczywistego stanu majątkowego, a to ze względu na korzystanie w niniejszej sprawie, a także w innych prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, z usług profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tymi wątpliwościami, skarżącego wezwano, w trybie art. 255 P.p.s.a do przedłożenia dodatkowego oświadczenia, w którym wyjaśniłby skąd czerpie środki na opłatę usług profesjonalnego pełnomocnika, a także do określenia źródeł i wysokości przychodów które zamierza wyjawić przed organami skarbowymi za rok 2015 oraz kosztów uzyskania tego przychodu. Wskazać należy, że wbrew temu co w sprzeciwie podnosi skarżący, treść łączącej go z pełnomocnikiem umowy w zakresie wysokości świadczonego na jego rzecz honorarium ma istotne znaczenie dla oceny jego rzeczywistych możliwości majątkowych, a tym samym stwierdzenia czy zachodzą przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych. Skarżący nie uczynił zadość temu wezwaniu, tym samym należy uznać, że nie wykazał braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym w ocenie Sądu zachodziły podstawy do oddalenia wniosku G. G. o zwolnienie od kosztów sądowych. Tym samym należy uznać, że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego było zasadne, co skutkowało utrzymaniem jej w mocy na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a.