III SA/Kr 171/25

WyrokWSA w Krakowie2026-01-14

Skład orzekający: Ewa Michna, Janusz Kasprzycki, Marta Kisielowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy agent obsługi naziemnej, który skierował pasażerów lotu wewnętrznego do strefy przeznaczonej dla pasażerów lotów spoza strefy Schengen, naruszył obowiązek wynikający z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego, a w konsekwencji podlega karze pieniężnej na podstawie art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że agent obsługi naziemnej naruszył obowiązek wynikający z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego, ponieważ skierował pasażerów lotu wewnętrznego (ze strefy Schengen) do strefy przeznaczonej dla pasażerów lotów spoza strefy Schengen. Błędne skierowanie 15 pasażerów, mimo że trafili oni do Terminala Przylotów, stanowiło naruszenie wymogu fizycznego oddzielenia pasażerów lotów wewnętrznych od pasażerów lotów zewnętrznych. Kara pieniężna w wysokości 20 000 zł została nałożona prawidłowo na podstawie art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego, a przepisy dotyczące odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f k.p.a.) nie znalazły zastosowania.
Stan faktyczny
Agent obsługi naziemnej A. sp. z o.o. skierował 15 pasażerów lotu z Bułgarii (strefa Schengen) do części portu lotniczego przeznaczonej dla pasażerów lotów spoza strefy Schengen. Organ pierwszej instancji nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwą wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Marta Kisielowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Komendanta Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu z dnia 15 listopada 2024 r. nr KA-ZG-1.440.1/2024 w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala. Zaskarżoną przez A. sp. z o.o. z siedzibą w W., zwana dalej stroną skarżącą, decyzją z dnia 15 listopada 2024 r., znak: KA-ZG-1.440.1.2024 JP, Komendant Karpackiego Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, - zwanej dalej k.p.a.) w związku z art. 68 ust. 5 oraz art. 209x ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r., poz. 2110 - zwanej dalej Prawem lotniczym), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie-Balicach nr KA-KB/3/D-KNS/2024 z dnia 21 sierpnia 2024 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 16 maja 2024 r. agent obsługi naziemnej - przedsiębiorstwo A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. - nie wypełniając obowiązku wynikającego z art 68 ust. 5 Prawa lotniczego błędnie skierował pasażerów do wyznaczonych części portu lotniczego, nie uwzględniając przy tym wymogu oddzielenia pasażerów lotów wewnętrznych, określonych w art. 2 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen Dz.U.UE.L.2016.77.1 ze zm.) niepodlegających odprawie granicznej, od pasażerów zewnętrznych lotów podlegających odprawie granicznej, według zasad określonych w załączniku nr VI pkt 2 tegoż rozporządzenia. Powyższy błąd spowodował niewłaściwe skierowanie pasażerów przylatujących rejsem [...] z B. (Bułgaria - kraj strefy Schengen) do Krakowa, do części Międzynarodowego Portu Lotniczego w Krakowie-Balicach przeznaczonej dla podróżnych przylatujących spoza strefy Schengen. W wyniku tego zdarzenia błędnie zostało poddanych kontroli granicznej 15 osób z łącznej liczby 184 pasażerów podróżujących rejsem z B. Fakt błędnego skierowania pasażerów do niewłaściwej strefy został stwierdzony przez funkcjonariuszy Zespołu Kontroli Ruchu Granicznego Grupy Służby Granicznej Placówki Straży Granicznej w Krakowie-Balicach, w trakcie kontroli pasażerów innych lotów. Pozostali pasażerowie tegoż lotu (169 osób) zostali oddzieleni od podróżnych innych rejsów, a następnie w asyście ww. funkcjonariuszy opuścili halę przylotów Non Schengen. Zdarzenie to wpłynęło na poprawność realizowanych zadań służbowych oraz skutkowało błędną odprawą w systemach informatycznych Straży Granicznej. W sprawie ustalono, że za zaistniały błąd odpowiedzialna jest strona skarżąca, gdyż do naruszenia doszło w wyniku błędu jej pracownika – S. L. Wynika to z czynności wyjaśniających dokonanych na miejscu zdarzenia, jak również zeznań ww. osoby złożonych w toku prowadzonego postępowania. Decyzją z dnia 21 sierpnia 2024 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w Krakowie - Balicach nałożył więc na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 20 000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona skarżąca. Wymienioną na wstępie decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że jego zdaniem organ pierwszej instancji należycie ocenił zgromadzony materiał dowodowy i dokonał prawidłowej wykładni przepisów stanowiących podstawę do wydania decyzji. W sprawie ustalono, że w dniu 16 maja 2024 r. agent obsługi naziemnej przedsiębiorstwo A. Sp. z o. o. z siedzibą w W., nie wypełniając obowiązku wynikającego z art. 68 ust. 5 Prawo lotnicze, błędnie skierował pasażerów podróżujących rejsem [...] z B. (Bułgaria - kraj strefy Schengen) do Krakowa, do części Międzynarodowego Portu Lotniczego w Krakowie-Balicach przeznaczonej dla podróżnych przylatujących spoza strefy Schengen do wyznaczonych części portu lotniczego, nie uwzględniając przy tym wymogu oddzielenia pasażerów ww. lotu do odpowiednio wyznaczonej części lotniska z uwzględnieniem wymogu oddzielenia pasażerów lotów wewnętrznych określonych w art. 2 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 20216 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (Dz. U. UE.L.2016.77.l ze zm.) niepodlegających odprawie granicznej od pasażerów innych lotów podlegających odprawie granicznej według zasad określonych w załączniku nr VI pkt 2 tegoż rozporządzenia. Zatem, w zaistniałej sprawie zostały wyczerpane przesłanki odpowiedzialności z tytułu naruszenia art. 209x ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo lotnicze, z którego wprost wynika, że zarządzający lotniskiem, przewoźnik lotniczy oraz agent obsługi naziemnej, który wbrew obowiązkowi określonemu w art. 68 ust.5 Prawo Lotnicze nie skierował pasażerów do odpowiednich części portu lotniczego, podlega karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł. Ponadto, mając na uwadze treść art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego, zarządzający lotniskiem, przewoźnik lotniczy lub agent obsługi naziemnej wykonując czynności obsługi pasażerów i pomiędzy statkami powietrznymi a portem lotniczym, jest zobowiązany skierować pasażerów uwzględniając ww. wymóg oddzielenia pasażerów. W konsekwencji nie można uznać, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego, w związku z tym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosków odwołującego. Lot z B. zgodnie z art. 2 pkt. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/399/UE winien być traktowany jako lot wewnętrzny strefy Schengen, stąd też pasażerowie takiego rejsu powinni być oddzieleni od pasażerów innych lotów, zgodnie z zasadami określonymi w załączniku VI przedmiotowego rozporządzenie. Organizacja ruchu na lotnisku powinna zapewnić kierowanie wszystkich pasażerów danego lotu na jeden z ciągów ruchu (Schengen albo Non Schengen). Dla zrealizowania tego celu konieczne jest fizyczne oddzielenia pasażerów kierowanych do odprawy granicznej (ruch Non Schengen) od tych, którzy są z niej zwolnieni (ruch Schengen). Z niekwestionowanych przez stronę skarżącą zeznań jej pracownika wynika, że błędne skierowanie pasażerów lotu [...] nastąpiło na skutek jego pomyłki. Ponadto z materiału dowodowego w postaci zapisu monitoringu wynika, że pasażerowie rejsu [...] z B. zostali przekierowani przez pracownika obsługi naziemnej do przejścia przeznaczonego dla pasażerów lotów Non Schengen. Jednocześnie nie wykazano, że zdarzenie to mogło nastąpić wskutek siły wyższej, albo z winy osób trzecich, za które nie ponosi odpowiedzialności. W związku z tym, nie ma przesłanek do uwolnienia strony skarżącej od odpowiedzialności za wskazane naruszenie. Ponadto z ustaleń organu wynika, że strona skarżąca uprzednio dwukrotnie nie wykonała obowiązku określonego w art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego. W związku z czym, dwukrotnie została nałożona na nią administracyjna kara pieniężna (Decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie - Balicach nr KA-KB/1/D-KNS/2024 z dnia 1 sierpnia 2024 r oraz nr KA-KB/2/D-KNS/2024 z dnia 6 sierpnia 2024 r.). Powyższe okoliczności nie skłoniły strony skarżącej do dochowania należytej staranności, cechujących profesjonalistę przy wykonywaniu obowiązku wynikającego z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego. Do omyłki doszło na skutek niestaranności pracownika strony skarżącej, przy czym nie wystąpiły przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność w formie wymierzenia kary administracyjnej. Zdaniem organu odwoławczego przytoczone przez stronę skarżącą rozważania na okoliczność stanu faktycznego są nieuzasadnione, gdyż organ pierwszej instancji wypełnił obowiązki wynikające z treści art. 7, art. 77 k.p.a. Odpowiedzialnym za naruszenie art. 68 ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze jest strona skarżąca. Nie ma również wątpliwości, co do tego, iż to właśnie pracownik Spółki wykonując obowiązki na jej rzecz dokonał niewłaściwego skierowania części pasażerów samolotu rejsowego [...] z B. do strefy przeznaczonej dla pasażerów lotów z Non Schengen, w wyniku czego błędnie poddano kontroli granicznej 15 pasażerów przedmiotowego lotu. W ustalonym stanie faktycznym organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zgromadził wyczerpujący materiał dowodowy, dokonał jego oceny, a zawarta w uzasadnieniu decyzji argumentacja jest przekonywująca i logiczna. Nie naruszono przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów: - art. 15 k.p.a. oraz art. 78 Konstytucji RP, tj. naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i przyjęciu w całości ustaleń co do stanu faktycznego z decyzji organu pierwszej instancji, jako aktualnych i wiarygodnych oraz brak zweryfikowania ustaleń organu pierwszej instancji, podczas gdy strona skarżąca je kwestionowała; - art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego poprzez ustalenie stanu faktycznego w oparciu o materiał dowodowy pozyskany przede wszystkim od pracowników organu, a zatem wybiórcze przeprowadzenie czynności w tym przesłuchania świadka i ograniczenie postępowania dowodowego tylko do tej jednej czynności, a także analizę nagrań z monitoringu sprzeczną z tym co z niego wynika oraz braku uwzględnienia w stanie faktycznym specyfiki budowy terminala lotniska Kraków - Balice. - art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 209 x Prawa lotniczego polegające na oparciu się przez organ na ogólnych, powierzchownych ustaleniach dotyczących wydarzeń w dniu 16 maja 2024 r. nieuwzględnienie roli zarządzającego lotniskiem, roli służby ochrony lotniska oraz straży granicznej oraz stanowiska strony skarżącej, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co doprowadziło do nałożenia na stronę skarżącą kary administracyjnej; d) art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców poprzez brak przesądzenia występujących w sprawie wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na korzyść strony skarżącej (przedsiębiorcy), podczas gdy w sprawie powinny wynikać wątpliwości co do stanu faktycznego polegające na tym, że pasażerowie zostali skierowani przez ASP we właściwym kierunku po opuszczeniu przez nich samolotu, tj. w stronę Terminala Przylotów, a możliwe błędne przemieszczenie się pasażerów wynikało z budowy Lotniska Balice oraz niedostępności autobusów. - art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i 105 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców oraz w związku z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego polegające na dowolnej i sprzecznej z zasadami logiki ocenie materiału dowodowego, wyrażającej się zwłaszcza w błędnym przyjęciu, że pasażerowie zostali skierowani w niewłaściwym kierunku po opuszczeniu samolotu, braku uwzględnienia tego aspektu w uzasadnieniu Decyzji oraz pominięcie okoliczności będących podstawą dla umorzenia niniejszego postępowania; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 15 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, analizę stanu faktycznego sprzeczną z rzeczywistością i dowodami w sprawie oraz przesądzenia, że pasażerowie po opuszczeniu samolotu zostali skierowani przez A. w niewłaściwym kierunku, podczas gdy zostali oni skierowani prawidłowo, tj. do Terminala Przylotów; - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 12 Prawa przedsiębiorców poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji; - art. 138 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji pomimo jej oczywistej wadliwości; - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 189 d i f k.p.a., polegające na niezebraniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnej oceny tego materiału i przyjęcia przez organ, że strona skarżąca dopuściła się ww. naruszeń oraz nieuwzględnienia przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary ze względu na małą wagę ewentualnego naruszenia oraz z uwagi na znikomy stopień winy sprawcy; - art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego stawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tym samym uznanie, że: to wyłącznie strona skarżąca odpowiada za prawidłowe oddzielenie pasażerów i dopuściła się skierowania pasażerów do innego niż wyznaczona część portu lotniczego; - art. 209x ww. ustawy w zw. z 68 ust. 5 Prawa lotniczego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tym samym nałożenie kary administracyjnej, podczas gdy pasażerowie faktycznie nie zostali skierowani do niewłaściwej części lotniska, trafili bowiem do Terminala Przylotów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę działania orzekających w niniejszej sprawie organów stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2025 r., poz. 1431 - zwanej dalej Prawem lotniczym), w brzmieniu obowiązującym na datę zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego, zarządzający lotniskiem, przewoźnik lotniczy lub agent obsługi naziemnej wykonujący czynności obsługi pasażerów i transportu między statkiem powietrznym a obiektami portu lotniczego, jest obowiązany skierować pasażerów do wyznaczonych części portu lotniczego, z uwzględnieniem wymogu oddzielenia pasażerów lotów wewnętrznych określonych w art. 2 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen Dz.U.UE.L.2016.77.1 ze zm.), niepodlegających odprawie granicznej, od pasażerów innych lotów podlegających odprawie granicznej według zasad określonych w załączniku nr VI pkt 2 do tego rozporządzenia. Z kolei z art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego wynika, że zarządzający lotniskiem, przewoźnik lotniczy oraz agent obsługi naziemnej, który wbrew obowiązkowi określonemu w art. 68 ust. 5 nie skierował pasażerów do odpowiednich części portu lotniczego, podlega karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł. Jak stanowi ust. 3 art. 209x Prawa lotniczego wskazaną karę pieniężną nakłada w drodze decyzji administracyjnej komendant placówki Straży Granicznej właściwy dla miejsca położenia lotniska międzynarodowego, na którym jest utworzone lotnicze przejście graniczne Wykładnia powyższych regulacji nie nasuwa wątpliwości. Z treści art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego wynika obowiązek skierowania przez wskazane w jego treści podmioty pasażerów do wyznaczonych części portu lotniczego, z uwzględnieniem wymogu oddzielenia pasażerów lotów wewnętrznych określonych w art. 2 pkt 3 rozporządzenia 2016/399/UE, niepodlegających odprawie granicznej, od pasażerów innych lotów podlegających odprawie granicznej według zasad określonych w załączniku nr VI pkt 2 do tego rozporządzenia. Za naruszenie tego rodzaju obowiązku przewidziano karę pieniężną przez sprawcę naruszenia, co wynika z art. 209x Prawa lotniczego. Zdaniem Sądu orzekające organy obydwu instancji w sposób prawidłowy odczytały wskazane regulacje, dokonały właściwej ich subsumpcji pod ustalony w sposób wystarczający i nie budzący wątpliwości stan faktyczny tej sprawy. Otóż z hipotezy art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego wynika, co należy szczególnie podkreślić, że wymienione w niej podmioty są obowiązane skierować pasażerów, a więc muszą to zrobić, do określonej części portu lotniczego z uwzględnieniem wymogu art. 2 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r., tj. dokonać odseparowania pasażerów przylatujących ze strefy Schengen od tych spoza tej strefy (Non Schengen). Nie można zatem inaczej wykładać wskazanego obowiązku jak tylko w ten sposób, że zwrot "skierować" należy rozumieć w słownikowym znaczeniu, tj. nadać pewien kierunek, a więc w tym wypadku skierować pasażerów ze strefy Schengen do tej części portu lotniczego, która została przeznaczona dla nich, jako pasażerów niepodlegających odprawie granicznej w odróżnieniu od pasażerów spoza strefy Schengen. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy i jego ocena przez orzekające organy była właściwa. Wbrew zarzutom skargi, nie można skutecznie było zarzucić organom orzekającym naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.). Zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia co do istoty. Nagrania z monitoringu, jak i zeznania pracownika strony skarżącej potwierdzają bowiem skierowanie pasażerów ze strefy Schengen do przejścia przeznaczonego dla pasażerów lotów Non Schengen, co było wynikiem błędu, jak przyznał w zeznaniu w charakterze świadka pracownik strony skarżącej (k. 26 akt organu pierwszej instancji). Skoro obowiązkiem tak wyspecjalizowanego podmiotu, jakim jest podmiot wykonujący obowiązki koordynatora ds. obsługi naziemnej, jest kierowanie pasażerów z zapewnieniem separacji tych ze strefy Schengen od tych spoza tej strefy, to zdaniem Sądu, nie jest wystarczające jedynie wskazanie kierunku w jakim mają się oni udać, jak zdaje się przekonywać w swej argumentacji strona skarżąca, lecz ich skierowanie, a więc doprowadzenie do tego, by znaleźli się oni w wyznaczonej, właściwej części lotniska przeznaczonego dla pasażerów ze strefy Schengen, jeśli ci przylecieli z kraju z tej strefy, zaś pasażerów którzy przelecieli spoza tej strefy do części lotniska przeznaczonego dla pasażerów Non Schengen w Terminalu Przylotów. Dla zrealizowania tego celu konieczne jest więc zatem fizyczne oddzielenie pasażerów kierowanych do odprawy granicznej od tych niepodlegających tej odprawie. Zdaniem Sądu nie decyduje tutaj specyficzny, jak argumentuje strona skarżąca układ, czy budowa Terminala Przylotów na lotnisku Kraków-Balice. Oceniane jest bowiem spełnienie obowiązku, a więc podjęcie, bądź nie, właściwych i z dozą staranności, działań koordynatora ds. obsługi naziemnej w tym zakresie. Sąd nie podziela stwierdzenia strony skarżącej, że orzekające organy nie wyjaśniły stanu faktycznego w sposób dokładny, niewyczerpująco oraz dokonały dowolnej, jak to ujmuje strona skarżąca, wybiórczej, oceny tego materiału. W kontekście więc zarzutów strony skarżącej odnoszących się do naruszenia przepisów proceduralnych, podkreślenia wymaga, że zakres ustaleń faktycznych, do których poczynienia był obowiązany także organ odwoławczy był zdeterminowany w pierwszej kolejności treścią art. 68 ust. 5 i art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego, przy uwzględnieniu treści przepisów działu IVa k.p.a. - Administracyjne kary pieniężne. Stwierdzić należy, że zakres ustaleń faktycznych dokonanych przez organ odwoławczy w tej sprawie był właściwy i pozwolił na dokonanie oceny, że nie doszło do właściwej realizacji obowiązku z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego. Postawiony zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. jest chybiony, organ odwoławczy może za własne przyjąć ustalenia organu pierwszej instancji i na ich podstawie wyrazić swoje stanowisko, co jest równoznaczne z ponownym rozpatrzeniem sprawy w tej instancji. Wobec powyższego należy uznać, że organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji zasadnie ustaliły, że strona skarżąca w dniu 16 maja 2024 r. nie dopełniła obowiązku określonego w art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego. W ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie też uznał, że strona skarżąca dopuściła się tego czynu, będąc agentem obsługi naziemnej. Błędne skierowanie pasażerów nastąpiło w wyniku działania pracownika strony skarżącej, podjętego w trakcie wykonywania obowiązków pracowniczych. W tym konkretnym przypadku, wszelkie działania lub zaniechania pracowników obciążają stronę skarżącą. Odpowiedzialność za czyn określony w art. 209x ust. 2 w zw. z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego nie została powiązana w jakikolwiek sposób z tym, czy agent obsługi naziemnej, przed czynem lub po jego zaistnieniu, podejmował działania zmierzające do realizacji obowiązku z art. 68 ust. 5. Wobec tego nieskutecznymi musiały okazać się te zarzuty skarżącej, które pozostawały poza hipotezą art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego. Nieuzasadniony jest zarzut strony skarżącej, że przecież doszło do naruszenia przez organy tego przepisu, bo pasażerowie trafili do Terminala Przylotów. Podkreślić należy, wbrew tym twierdzeniom, że tu nie chodzi o wskazanie im kierunku w jakim powinni się udać, gdyż to jest za mało jak Sąd już podkreślał, ani też o skierowanie pasażerów do jakiegokolwiek pomieszczenia, terminalu, czy części infrastruktury lotniska, lecz do właściwej odpowiednio przeznaczonej dla pasażerów ze strefy Schengen przeznaczonego dla nich po przylocie, może to być nawet wydzielona część ogólnego pomieszczenia, a więc z zagwarantowaniem ich fizycznego odseparowania od innych pasażerów Non Schengen. Okoliczności egzoneracyjne, na które powołuje się skarżąca, nie znajdują uzasadnienia normatywnego w przepisach zarówno ustawy Prawo lotnicze, jak i przepisach działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. W zakresie deliktu administracyjnego, który jest przedmiotem oceny w kontrolowanej sprawie w ustawie Prawo lotnicze, nie uregulowano zasad nakładania tej kary w sposób odrębny względem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec tego rolą Sądu było skontrolowanie, czy organ odwoławczy należycie zastosował w sprawie zarówno przepisy Prawa lotniczego jak i k.p.a. zawarte w dziale IVa - Administracyjne kary pieniężne, w tym w kontekście zarzutów strony skarżącej. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na art. 189d k.p.a.: Wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Kara pieniężna z art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego jest karą oznaczoną bezwzględnie. Wobec tego w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189d k.p.a., zawierający dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Przepis ten miałby zastosowanie w sprawie gdyby kara pieniężna została względnie oznaczona. Określenie w tym przypadku kary w sztywnej wysokości, wyklucza zastosowanie powołanego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 189f k.p.a.: § 1. Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. § 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. § 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy nie zastosował przepisów art. 189f k.p.a., wobec niespełnienia się przesłanek odstąpienia od nałożenia kary. W szczególności organ słusznie uznał, że 15 osób z łącznej liczby 184 pasażerów podróżujących rejsem z B. w tym konkretnym przypadku, zostało poddanych kontroli, co nie tylko, jak trafnie podniósł organ odwoławczy spowodowało dezorganizację procesu kontroli, ale przede wszystkim doszło do naruszenia ich prawa do swobodnego przemieszczania się wynikającego z art. 45 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 20 ust. 2 lit. a Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Brak było podstaw do przyjęcia, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Organ odwoławczy słusznie powołał się na względy bezpieczeństwa państwa, zapewnienie porządku publicznego, zapobieganie "nieautoryzowanego przekroczenia granicy". Dodatkowo należy mieć na względzie okoliczność, że nie był to pierwszy przypadek naruszenia art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego, co wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (dwukrotnie została nałożona na stronę skarżącą administracyjna kara pieniężna decyzjami Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie - Balicach nr KA-KB/1/D-KNS/2024 z dnia 1 sierpnia 2024 r oraz nr KA-KB/2/D-KNS/2024 z dnia 6 sierpnia 2024 r.) . W tym konkretnym przypadku skarżąca nie dysponowała możliwością usunięcia naruszenia prawa (zdarzenie miało charakter nieciągły), co wykluczało zastosowanie art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. i odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu. Wreszcie podniesiony w skardze aspekt związany z niekonstytucyjnością przepisów przewidujących administracyjne kary pieniężne (art. 209x Prawa lotniczego), w których sztywno oznaczono kary administracyjne, jak w tym wypadku za niedopełnienie obowiązku z art. 68 ust. 5 Prawa lotniczego. Sąd nie dostrzega niekonstytucyjności administracyjnej kary z art. 209x ust. 2 Prawa lotniczego. Zdaniem Sądu Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie aprobował bowiem możliwość takich regulacji, w których zostaje zachowana równowaga pomiędzy sankcją administracyjną, interesem publicznym a zasadą proporcjonalności. Innymi słowy, jeżeli sankcja ta jest adekwatna dla zachowania interesu publicznego, sprowadzającego się do zachowania zasad bezpieczeństwa ogółu i państwa i jest niezbędna do osiągnięcia tego celu, poprzez wymuszenie spełnienia określonego obowiązku z tym związanego przez określony podmiot, to nie ma podstaw do twierdzenia o jej niezgodności z Konstytucją. Pomimo więc, że co do zasady kary są określone stawką sztywną i przez to mogą plasować się w kategorii środków o charakterze mieszanym - represyjno-przymusowym - to w tym przypadku przewidziana kara służy wymuszeniu ciążącego na określonych podmiotach obowiązku, związanego z bezpieczeństwem i pasażerów i państwa. W przepisie art. 209x Prawa lotniczego został określony zarówno czyn (określony w nim podmiot, który wbrew obowiązkowi określonemu w art. 68 ust. 5 nie skierował pasażerów do odpowiednich części portu lotniczego), jak i sankcja zań grożąca (...podlega karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł.).Ta regulacja jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest związana, jest ukształtowana tak by zamierzony cel mógł być osiągnięty, zachowane są proporcje pomiędzy efektami wprowadzenia tej regulacji a ciężarami z niej wynikającymi. Nie ma więc on, w ocenie Sądu, stricte charakteru represyjnego, a zatem nie dochodzi tutaj do naruszenia zasady proporcjonalności, skoro służy ona wymuszeniu zapewnienia bezpieczeństwa pasażerów i państwa i jest możliwość odstąpienia od jej wymierzenia (art. 189f k.p.a.; zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt K 23/99, w którym Trybunał m. in. podniósł, że: ""Art. 83 konstytucji nakłada na każdego obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Można zatem przyjąć, że w granicach zakreślonych przez konstytucję ustawodawcy przysługuje swoboda określenia sankcji związanych z niedopełnieniem obowiązku" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 1999 r., sygn. P. 2/98, OTK ZU Nr 1/1999, poz. 2).", a także wyrok TK z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt P 12/01, w którym Trybunał z kolei podkreślił dopuszczalność odpowiedzialności obiektywnej znajdującej zastosowanie także na gruncie prawa administracyjnego (zwłaszcza prawa ochrony środowiska w związku ze stosowaniem kar pieniężnych), przywołując liczne orzecznictwo, w tym także Naczelnego Sądu Administracyjnego i podany tam przykład regulacji związanej z samowolą budowlaną. Naruszający przepis może się uwolnić jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić (taką możliwość przewiduje art. 189f k.p.a.; zob. także Dobrosława Szumiło-Kulczycka. Prawo administracyjno-karne. Zakamycze 2004, s. 175 i następne). Zasada zaufania do władzy publicznej ani zasada przekonywania nie zostały, zdaniem Sądu, naruszone, skoro organy przedstawiły zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Przesłanka zaś niedających się usunąć wątpliwości (art. 81a k.p.a.) występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów wskazane w art. 80-81 k.p.a. organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego. Przepis nie może mieć zastosowania m.in. w sytuacji, gdy w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na te interesy (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 415/23; LEX nr 3930183. Rozstrzygnięcie miało natomiast podstawy w ustaleniach faktycznych wywiedzionych ze wskazanych w uzasadnieniu środków dowodowych. Strona skarżąca nie wykazała skutecznie, by dokonując ustaleń faktycznych uchybiono kryteriom oceny dowodów, tj. regułom poprawności logicznej, zasadom doświadczenia życiowego, właściwemu powiązaniu faktów i prawdopodobieństwu przyjętej wersji. Skarga w tych okolicznościach nie mogła zatem wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło