III SA/Kr 1714/16

Postanowienie: Dnia 10 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. D. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 5 stycznia 2017 r. w zakresie pkt 2 tego postanowienia w dniu 10 marca 2017 r. w sprawie ze skargi T. D. na postanowienie Wojewody z dnia 10 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 5 stycznia 2017 r. Uzasadnienie: T. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewody z dnia 10 października 2016 r. przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący zawnioskował również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z przedłożonego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem; skarżący jest samotny, posiada nieruchomość rolną o pow. 0,2453 ha stanowiąca nieużytki rolne i nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 2700 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania podał, że jest emerytem, a przebywa czasowo w P. Podniósł nadto, że z uwagi na stan zdrowia leczy się sanatoryjnie, co w znacznym stopniu zubaża jego dochody emerytalne. W związku z powyższym zmuszony jest korzystać z pomocy i wsparcia osoby trzeciej. Wyjaśnił również, że łączna kwota wydatków związanych z zamieszkiwaniem czasowym i opłacaniem mediów oraz spłatą pożyczek sięga kwoty 1850 zł. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2017 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w pkt 1) przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowił dla niego adwokata, w pkt 2) oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Od powyższego rozstrzygnięcia, w zakresie pkt 2) skarżący złożył sprzeciw, podnosząc, że "obecnie posiada przez lekarzy przepisane formy rehabilitacyjne", które wiążą się z dodatkowymi kosztami. Do sprzeciwu dołączył kserokopię skierowań na zabiegi rehabilitacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm), w skrócie "ppsa" strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Z kolei w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa (por. II OZ 43/15). Takie stanowisko znajduje również oparcie w treści art. 252 § 1 ppsa, zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Natomiast zgodnie z przepisem art. 246§1 pkt 2 przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionych przez skarżącego okoliczności postanowienie Referendarza z dnia 5 stycznia 2017 r. należało utrzymać w mocy. Badając bowiem złożone przez skarżącego oświadczenie (wniosek o przyznanie prawa pomocy) Sąd uznał, że T. D. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest bowiem możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (II OZ 604/13). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący zadeklarowała bowiem stały dochód w kwocie 2700 zł którego nie przewyższają zadeklarowane przez niego wydatki w kwocie 1850 zł. Sąd nie zaprzecza, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jednak sytuacja ta nie wskazuje na spełnienie przesłanek wynikających z art. 246 §1 pkt 1 ppsa. Jednak wedle sądu, przedstawione przez skarżącego okoliczności wykazały, że zasadne jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz 260 § 1 i § 2 ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.