III SA/Kr 1715/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-08-02
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do oceny jej sytuacji bytowej i możliwości płatniczych, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W przypadku, gdy koszty postępowania pozostają w dysproporcji do deklarowanego stanu majątkowego strony, sąd może przyznać prawo pomocy bez konieczności dalszych czynności.Stan faktyczny
Skarżąca A. M. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni podała, że jej gospodarstwo domowe (ona, mąż, syn) utrzymuje się z emerytury matki w kwocie 1128,81 zł miesięcznie. Wskazała na stałe obciążenia finansowe związane z utrzymaniem domu i opłatami. Stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 września 2012 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, mężem i synem.
Określając swój majątek uwidoczniła, że należy do nich dom o powierzchni 75 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 1.082 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych.
Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała na 1128,81 zł emerytury matki.
Uzasadniając swoje starania o ustanowienie adwokata z urzędu zaakcentowała, że cała rodzina pozostaje na utrzymaniu matki skarżącej, przy czym na telefon przeznaczają 105,20 zł, na prąd 107,90, na lekarstwa dla matki 100 zł, na gaz butlowy 57 zł, na śmieci 24 zł, na wodę 104,88 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącej a co za tym idzie i jej aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez własnych dochodów, pozostając z mężem i synem na utrzymaniu matki. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że wskazywane jej stosunkowo niewielkie świadczenie emertytalne wystarcza z trudem na opłacenie wskazywanych stałych obciążeń i skromną egzystencję tej czteroosobowej rodziny. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Skarżąca w obecnej sytuacji nie jest bowiem w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny ponieść kosztów wynagrodzenia takiego pełnomocnika.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło