III SA/Kr 1725/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że mieszka samotnie. Określając swój majątek uwidocznił tylko udział ½ cz. w domu o powierzchni 54 m2 i szacunkowej wartości ok. 20 tyś. zł. 23 metrowe mieszkanie i niespełna 6 arową działkę. Nie posiada zasobów ani przedmiotów wartościowych. Wskazując na dochody podał, że otrzymuje z GOPS zasiłek w wysokości 317 zł miesięcznie. Uzasadniając swoje starania podniósł, że jest osobą samotnie gospodarującą z orzeczonym lekkim stopniem niepełnosprawności. Powiada, że nie pracuje i jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Korzysta ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej. Twierdzi, że o pomoc zwraca się również do znajomych i jednego brata pożyczając pieniądze. Oświadcza, że nie jest w stanie ponieść kosztów adwokata z wyboru do złożenia skargi gdyż wszystkie środki wydatkuje na bieżące utrzymanie. Jest współwłaścicielem domu w którym mieszka. Swoje zadłużenie u osób znajomych i rodziny szacuje na ok. 12 tyś. zł. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że koszt energii elektrycznej to 120 zł/2 msc, wody 20 zł/3 msc, leków 100 zł/msc, wyżywienia 400 zł/msc, opału 2 tyś. zł/rok, ubezpieczenie domu 400 zł/rok, podatku 200 zł/rok, ubezpieczenie NNW 190 zł/3 msc. Z urzędu stwierdza się, że w przedstawionych przez organ wraz ze skarga skatach administracyjnym zalega m.in. kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego wraz z załącznikami (k. 237-217) z których to dokumentów wynika, że skarżący jest osobą rozwiedzioną. Z byłą żoną jest skonfliktowany. Rodzice skarżącego nie żyją. Ma dwóch braci. Zajmowany przez skarżącego dom stanowi współwłasność byłej żony. Skarżącego nie stać na założenie sprawy o podział majątku. W budynku nie ma łazienki ani toalety. Są tylko dwa pokoje mieszkalne i kuchnia. Skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Deklaruje, iż nie pracuje dorywczo. Z zawodu jest kierowcą TIR lecz z uwagi na problemy z kręgosłupem nie pracuje w zawodzie. Legitymuje się orzeczonym lekkim stopniem niepełnosprawności. Deklaruje wydatki j.w. Boryka się z zadłużeniem alimentacyjnym. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość jego wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to koresponduje z ustaleniami zawartymi w przeprowadzonym przez organ wywiedzie środowiskowym. W konsekwencji jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego i jego aktualnych możliwości płatniczych. Pewne drobne nieścisłości należy położyć na karb nieporadności strony. Obrazuje, że skarżący jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę o znikomym majątku, utrzymującą się z pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi skarżący dysponuje nie bardzo wystarczają nawet na opędzenie podstawowych potrzeb dnia codziennego. Mając więc na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowić radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.