III SA/Kr 1728/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. S. na uchwałę Rady Gminy z dnia 19 kwietnia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w K p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Wraz ze skargą na uchwałę Rady Gminy z dnia 19 kwietnia 2011 roku w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w K, skarżąca O. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sadowych. We wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem P. S. oraz córkami: D. ur. [...] 2004 r. i P. ur. [...] 2008 r. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 801,54 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o powierzchni około 80 m². W rubryce 8 formularza "Stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym" skarżąca podała 1/3 udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni 1,36 ha. Strona nie posiada ona zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy O. S. podniosła, iż sytuacja materialna rodziny jest bardzo trudna. Skarżąca jest jedynym żywicielem czteroosobowej rodziny. Jest ona zatrudniona w szkole w wymiarze 5 godzin tygodniowo za wynagrodzeniem 504 zł. Mąż wnioskodawczyni z uwagi na ciężkie schorzenia nie pracuje. Pozostaje on w stałym leczeniu okulistycznym, neurologicznym, cierpi od urodzenia na padaczkę, ma zwyrodnienia kręgosłupa. W ramach postępowania przed Sądem Okręgowym Wydział VIII Ubezpieczeń Społecznych został on uznany przez biegłego lekarza specjalistę neurochirurgii za niezdolnego do pracy częściowo (wyrok Sądu z dnia 17 września 2012 r. w przedmiocie przyznania renty z powodu niezdolności do pracy nieprawomocny). Wynagrodzenie za pracę skarżącej oraz pożyczki udzielane przez rodzinę z trudem pozwalają na utrzymanie czteroosobowej rodziny. Miesięczne wydatki rodziny przedstawiają się następująco: prąd 150 zł, gaz 65 zł, woda, kredyt na potrzeby bieżące, leczenie męża, wykończenie domu, wyżywienie, odzież i środki czystości 550 zł, wyprawka szkolna dla dziecka, bieżące potrzeby dzieci 350 zł, leki męża 200 zł, zakup opału 1.500 zł. Odnosząc się do wezwania Referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy O. S. oświadczyła, iż obecnie zatrudniona jest na czas określony (do 31 sierpnia 2013 roku) w Szkole Podstawowej w wymiarze 5 godzin tygodniowo. Miesięczne wynagrodzenie netto skarżącej za miesiąc listopad wynosiło 548,85 zł (dodatkowo pomniejszone o zajęcie komornicze wynosiło 504,24 zł), a za miesiąc grudzień 593,48 zł (pomniejszone o zajęcie komornicze wyniosło 312,14 zł). Mąż strony obecnie nie pobiera renty, nie podejmuje prac dorywczych. Wyrokiem z dnia 17 września 2012 roku przyznano małżonkowi skarżącej zaległe świadczenie rentowe za okres od 15 listopada 2010 r. do 31 października 2012 roku w wysokości 1.197,10 zł miesięcznie, która to zaległość została jednorazowo wypłacona w grudniu. Rodzina korzysta z pomocy społecznej, strona pobiera zasiłek rodzinny na dwoje dzieci okresowo na czas roku szkolnego. Świadczenie to wynosi 106 zł miesięcznie na starszą córkę D., a na młodszą P. 77 zł miesięcznie. Skarżąca posiada zaległość za wodę w wysokości 1.227,45 zł, która pozostaje nieuregulowana. Zadłużenie na rzecz SKOK [...] wynosi 24.350 zł, a na rzecz [...] Bank S.A. 33.850 zł. Wydatki związane z opłatami za prąd za miesiące listopad i grudzień 2012 roku wynoszą 175,29 zł. Miesięczne wydatki rodziny kształtują się następująco: wyżywienie 400 zł, ubranie 150 zł, leki 100 zł. Do pisma skarżąca załączyła następujące dokumenty: zaświadczenie od pracodawcy z dnia 9 stycznia 2013 r. po wysokości wynagrodzenia O. S. za miesiące październik – grudzień 2012 r., kopię decyzji z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, wezwanie z dnia 9 stycznia 2013 r. do uregulowania zaległości za wodę, fakturę z dnia 23 października 2012 r. za energię elektryczną, informację z dnia 20 listopada 2012 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym o wysokości zadłużenia O. S. oraz historię operacji dla rachunku bankowego skarżącej za okres od 1 października 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. O. S. jest zatrudniona jako nauczyciel w wymiarze 5/18 etatu. Jej wynagrodzenie obciążone jest z tytułu zajęcia komorniczego. Kwota wypłacana miesięczne wynosi około 504 zł i jest to aktualnie jedyny stały składnik dochodu czteroosobowej rodziny. Mąż skarżącej jest osobą schorowaną, obecnie nie pobiera renty. W miesiącu grudniu 2012 roku otrzymał on, co prawda, wypłatę zaległego świadczenia rentowego za okres niemal dwóch lat, jednakże wobec dużego zadłużenia rodziny kwota ta nie wystarcza nawet na spłatę zaległych zobowiązań. Z pisma Komornika Sądowego z dnia 20 listopada 2012 roku wynika bowiem, że przeciwko skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a wysokość zadłużenia strony wynosi łącznie 58.200 zł (SKOk [...] 24.350 zł, [...] bank S.A. 33.850 zł). Rodzina boryka się z problemami finansowymi, ma zaległości w opłatach za wodę. O trudnej sytuacji rodziny świadczy fakt korzystania przez nią z pomocy społecznej w formie zasiłków rodzinnych. Strona nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Nie jest ona zatem w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).