III SA/Kr 1731/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi T. W. na orzeczenie Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2024 r., nr 2/2024 w przedmiocie kary dyscyplinarnej uchyla zaskarżone orzeczenie w części orzekającej o wymierzeniu skarżącemu T. W. kary dyscyplinarnej nagany Zaskarżonym przez T. W., zwanego dalej skarżącym, orzeczeniem z dnia 20 sierpnia 2024 r. nr 2/2024, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Krakowie, działając na podstawie art. 256 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 i 1860, zwanej dalej ustawą o Służbie Więziennej), uchylił w całości orzeczenie Dyrektora Zakładu Karnego w Z. nr 1/2023 z dnia 23 sierpnia 2023 r., uniewinnił skarżącego w zakresie przewinień dyscyplinarnych opisanych w pkt 1, 2 i 4 ww. orzeczenia oraz wymierzył skarżącemu w zakresie przewinienia opisanego w pkt 3 karę dyscyplinarną nagany określoną w art. 232 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Postanowieniem nr 8/2023 z dnia 9 maja 2023 r. Dyrektor Zakładu Karnego w Z. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, któremu przedstawiono następujące zarzuty: 1. W trakcie służby pełnionej na stanowisku zastępcy kierownika działu ochrony w Oddziale Zewnętrznym Zakładu Karnego w Z., będąc zobowiązanym do nadzoru nad realizacją sposobu ochrony w OZZK Z., nieprawidłowo nadzorował działanie zabezpieczeń techniczno - ochronnych tj. kamery cctv, umiejscowionej w przejściu pomiędzy wyjściem z oddziałów l i II do pola spacerowego, która nie zapewniała podglądu i z której obraz nie był rejestrowany i tym samym naruszył § 60 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 2 Zarządzenia Nr 2/23 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sposobów ochrony i konwojowania skazanych oraz tymczasowo aresztowanych i zadań ochronnych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz pracowników przywięziennych zakładów pracy, czym wyczerpał dyspozycję art. 230 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470 z późn. zm.) 2. W dniu 20 lutego 2023 r., w trakcie służby pełnionej na stanowisku zastępcy kierownika działu ochrony w Oddziale Zewnętrznym Zakładu Karnego w Z., nie wykonał polecenia wydanego w formie ustnej przez zastępcę dyrektora w brzmieniu: "aby zabezpieczyć drabinę i nie pozostawić jej bez nadzoru" oraz nie dopełniło obowiązku wynikającego z § 2 instrukcji stanowiącej załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 21/2021 Dyrektora Zakładu Karnego w Z. z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie określenia przedmiotów niedozwolonych, sposobu ich ocechowania, trybu kontroli, wyznaczenia miejsc przechowywania oraz sposobu postępowania z tymi przedmiotami, przez co naruszył dyscyplinę służbową określoną art. 230 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470 z późn. zm.) 3. W dniu 20 lutego 2023 r., w trakcie służby pełnionej na stanowisku zastępcy kierownika działu ochrony w Oddziale Zewnętrznym Zakładu Karnego w Z. w trakcie zdarzenia w postaci "przygotowanie do ucieczki przez osobę pozbawioną wolności lub usiłowanie jej dokonania z terenu jednostki organizacyjnej", mając na uwadze postępowanie osadzonego naruszające porządek i bezpieczeństwo jednostki, oddalił się z miejsca prowadzonej interwencji, czym nie dopełnił obowiązku w zakresie wzajemnego ubezpieczania się funkcjonariuszy i tym samym naruszył § 58 ust. 1 i 2 Zarządzenia Nr 2/23 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sposobów ochrony i konwojowania skazanych oraz tymczasowo aresztowanych i zadań ochronnych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz pracowników przywięziennych zakładów pracy, czym wyczerpał znamiona art. 230 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470 z późn. zm.), Postanowieniem nr 1 z dnia 22 czerwca 2023 r. Dyrektora Zakładu Karnego w Z. powyższe zarzuty uzupełniono o zarzut czwarty, a mianowicie, że: 4. w dniu 15 maja 2023 r. pełniąc służbę jako zastępca kierownika działu ochrony Zakładu Karnego w Z. dokonał bez zgody przełożonego zmiany w systemie planowania i ewidencji czasu pracy w rubryce "absencja", rozkładu służby na dzień 11 maja 2023 r. Zmiana ta polegała na wprowadzeniu do systemu podstawy absencji funkcjonariusza zamiast "nieobecność usprawiedliwiona-płatna", która to została zatwierdzona przez kierownika jednostki, podstawy absencji "wolne-nadgodziny", które już nie zostały przedłożone do akceptacji kierownika jednostki, co skutkowało dokonaniem czynności bez zgody przełożonego. Swoim postępowaniem funkcjonariusz naruszył art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470 z późn. zm.) w zakresie postępowania zgodnie ze złożonym ślubowaniem określonym w art. 41 ust 1 tej ustawy, przestrzegania przepisów niniejszej ustawy w zakresie przekroczenia uprawnień oraz przepisów wydanych na jej podstawie, w szczególności przepisu § 7 i 8 Regulaminu Nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 230 ust. 1, 2 i 3 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470 z późn. zm.). Orzeczeniem nr 1/2023 z dnia 23 sierpnia 2023 r. Dyrektor Zakładu Karnego w Z. uznał skarżącego - technika działu ochrony - pełniącego obowiązki oddziałowego Zakładu Karnego w Z., za winnego zarzucanych mu czynów, wyczerpujących dyspozycję art. 230 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy o Służbie Więziennej i wymierzył obwinionemu na podstawie art. 232 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej karę dyscyplinarną - ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby w Służbie Więziennej. W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący zarzucił: 1. Niedopuszczenie wyznaczonego przez obwinionego właściwie umocowanego prawnie pełnomocnika do obrony jego interesów, pozbawiając go w rzeczywistości prawa do obrony, naruszając tym samym podstawowe prawa do obrony gwarantowane w art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Ustawach oraz w wielu aktach prawa międzynarodowego ratyfikowanego przez Rzeczypospolita Polską. 2. Nierozpatrzenie w całości złożonego wniosku o wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego dyrektora Zakładu Karnego w Z. od postępowania dyscyplinarnego oraz wyznaczenie do prowadzenia postępowania dyrektora równorzędnej jednostki spoza okręgu lubelskiego. 3. Prowadzenie postępowania przez rzeczników dyscyplinarnych w czasie rozpatrywania wniosku o wyłączenie od postępowania przełożonego dyscyplinarnego oraz wyznaczenie do prowadzenia postępowania dyrektora równorzędnej jednostki spoza okręgu [...], czym naruszono postanowienia art. 245 ust. ustawy o Służbie Więziennej. 4. Odmowę udostępnienia przez rzeczników dyscyplinarnych materiałów dowodowych w postaci kopii płyt CD zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. 5. Brak podstaw do stwierdzenia przewinienia dyscyplinarnego skutkującego ukaraniem. W dniu 20 sierpnia 2024 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Krakowie wydał wymienione na wstępie orzeczenie. Organ odwoławczy w jego uzasadnieniu wskazał, że zarzut dotyczący niedopuszczenia, wyznaczonego przez obwinionego, właściwie umocowanego prawnie pełnomocnika, nie zasługuje na uwzględnienie. Funkcjonariuszem, który na mocy art. 248 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej może zostać ustanowiony obrońcą przez obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym, nie może być bowiem osoba, która po zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej posiada aktualnie status emeryta, o jakim mowa w przepisach ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r., poz. 1280 z późn. zm.) i przepisów wykonawczych. Co się tyczy zarzutu dotyczącego wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego - Dyrektora Zakładu Karnego w Z. - od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, organ wyjaśnił, że postanowienie o wyłączeniu lub o odmowie wyłączenia odpowiednio wyższego przełożonego lub przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym wydaje wyższy przełożony dyscyplinarny. Wyższym przełożonym dyscyplinarnym skarżącego jest Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w L., a nie Dyrektor Generalny Służby Więziennej. Z tego też powodu wniosek skarżącego został przekazany Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w L. zgodnie z właściwością. Zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Trzeci z zarzutów, zdaniem organu również nie zasługuje na uwzględnienie. Od dnia 16 maja 2023 r., kiedy obwiniony złożył wniosek o wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, do dnia 20 czerwca 2023 r., kiedy Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w L. odmówił wyłączenia, Dyrektor Zakładu Karnego w Z. nie podejmował żadnych czynności w postępowaniu dyscyplinarnym. Nie stwierdzono również, aby czynność polegająca na przyjęciu przez rzeczników dyscyplinarnych wyjaśnień od obwinionego została dokonana z naruszeniem art. 246 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej. Obwiniony nie wnioskował o wyłączenie rzeczników dyscyplinarnych od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. Odnosząc się do czwartego zarzutu organ wskazał, że obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest podmiotem uprawnionym do otrzymania zapisu utrwalonego obrazu lub dźwięku. W toku postępowania dyscyplinarnego w dniu 15 maja 2023 r. rzecznicy dyscyplinarni przeprowadzili dowód z przeglądu utrwalonego obrazu z zapisu kamery monitoringu z dnia 20 lutego 2023 r. obejmującego fragment miejsca zdarzenia. Na podstawie art. 247 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej z przeprowadzenia dowodu sporządzono protokół. W dniu 30 maja 2023 r. obwiniony wykonał fotokopię protokołu oględzin zapisu kamery. W związku z powyższym nie stwierdzono naruszenia uprawnień obwinionego wskazanych w art. 248 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej. Odnosząc się do zarzutu braku podstaw do stwierdzenia przewinienia dyscyplinarnego oraz błędnej oceny okoliczności, które miały miejsce w dniu 20 lutego 2023 r. organ odwoławczy podał, co następuje: Zgodnie z § 60 ust. 1 pkt 3 zarządzenia nr 2/23 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sposobów ochrony i konwojowania skazanych oraz tymczasowo aresztowanych i zadań ochronnych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz pracowników przywięziennych zakładów pracy do zadań kierownika działu ochrony należy w szczególności nadzorowanie realizacji sposobu ochrony. Skarżący od dnia 15 lipca 2011 r. miał powierzone obowiązki zastępcy kierownika działu ochrony, a z dniem 10 lipca 2012 r. został mianowany na to stanowisko. Od 10 lipca 2012 r. do 14 czerwca 2023 r. pełnił on służbę w Oddziale Zewnętrznym Zakładu Karnego w Z., z wyłączeniem okresu od 11 grudnia 2019 r. do 9 września 2021 r., kiedy to pełnił służbę w Zakładzie Karnym w Z. przy ul. O. [...]. Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. zarządzenia Dyrektora Generalnego w jednostce organizacyjnej stosuje się sposób ochrony. Z zakresu czynności skarżącego z dnia 3 grudnia 2021 r. wynika, że do jego czynności w Oddziale Zewnętrznym Zakładu Karnego w Z. należy wykonywanie zadań związanych z koordynacją realizowanych w oddziale przedsięwzięć, działań ochronnych i czynności profilaktycznych do których należy w szczególności inicjowanie rozwiązań mających na celu sprawne wykonywanie przedsięwzięć, działań ochronnych i czynności profilaktycznych realizowanych w oddziale. Zdaniem skarżącego zarzut dotyczący nieprawidłowego nadzorowania działania zabezpieczeń techniczno - ochronnych, tj. kamery cctv umiejscowionej w przejściu pomiędzy wyjściem z oddziałów l i II do pola spacerowego, która nie zapewniała podglądu i z której obraz nie był rejestrowany nie ma uzasadnienia, ponieważ kamera ta nie była ujęta w systemie zabezpieczeń techniczno - ochronnych. W ocenie skarżącego należałoby poddać analizie okoliczności przeprowadzania modernizacji systemu telewizji przemysłowej, która miała miejsce w 2021 r. To stanowisko zdaniem przełożonego dyscyplinarnego nie znajduje uzasadnienia, gdyż nawet w sytuacji nie włączenia kamery umiejscowionej w przejściu pomiędzy wyjściem z oddziałów l i II do pola spacerowego do systemu telewizji przemysłowej kamera ta fizycznie znajdowała się w przedmiotowym przejściu. Skarżący pełniąc służbę na stanowisku zastępcy kierownika działu ochrony był odpowiedzialny za inicjowanie rozwiązań mających na celu sprawne wykonywanie przedsięwzięć, działań ochronnych i czynności profilaktycznych realizowanych w oddziale. Winien zatem podjąć czynności służące ustaleniu czy przedmiotowa kamera jest potrzebna w danym miejscu, a jeśli tak to wnioskować o włączenie jej do systemu telewizji przemysłowej, natomiast w przypadku stwierdzenia, iż kamera ta jest zbędna w tym miejscu wnioskować o jej usunięcie. Od dnia 3 grudnia 2021 r., a więc dnia, od którego zgodnie z zakresem czynności, pełnił służbę w Oddziale Zewnętrznym Zakładu Karnego w Z. obwiniony tego nie uczynił. W ocenie organu odwoławczego przełożonemu dyscyplinarnemu umknęło, że zadania kierownika działu ochrony wskazane w § 60 ust. 1 zarządzenia nr 2/23 winny być, stosownie do § 60 ust. 2 przywołanego zarządzenia, podzielone pomiędzy kierownika działu ochrony i jego zastępców. Podział tych kompetencji dokumentuje się w zakresach czynności. Zgodnie z zakresem czynności skarżącego miał on obowiązek nadzorowania realizacji sposobu ochrony pod nieobecność kierownika działu ochrony. Za wskazaną nieobecność należy uznać nieobecność w służbie. Trudno również doszukiwać się winy skarżącego w zakresie skonstruowanego obowiązku "inicjowania rozwiązań", mających na celu sprawne wykonywanie m.in. działań ochronnych, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu powyższych okoliczności, które z niewiadomego powodu umknęły organowi pierwszej instancji. Co więcej, w opinii służbowej skarżącego za okres od 6 kwietnia 2018 r. do 7 marca 2022 r. przełożony wskazał, że m.in. skarżący "realizując obowiązki służbowe wykazuje się dużym zaangażowaniem, a posiadane doświadczenie zawodowe wykorzystuje do podejmowania działań zmierzających do tworzenia nowych rozwiązań, wykazywania samodzielności w działaniu oraz przyjmowania odpowiedzialności za podjęte decyzje". W tym zakresie, zdaniem organu odwoławczego, postawiony zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego nie został udowodniony. W zakresie drugiego z przewinień, skarżący podniósł, że w momencie wydawania polecenia przez kpt. P. G. stał w odległości kilkunastu metrów lub kilku metrów, nie pamięta dokładnie, od wydającego polecenie. Ponadto osoba wydająca polecenie nie była zwrócona w kierunku skarżącego i ten nie słyszał dokładnie wypowiedzi tego funkcjonariusza. W momencie gdy skarżący odchodził od miejsca, w którym znajdowała się drabina przystawiona do dachu budynku dokładnie sprawdził i miał pewność, że pozostał przy niej funkcjonariusz działu ochrony w osobie zastępcy dowódcy zmiany st. sierż. K. M. Zdaniem organu pierwszej instancji, twierdzenia skarżącego nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym. Z analizy zapisu monitoringu wynika, że po przybyciu zastępcy dowódcy zmiany i zastępcy kierownika działu ochrony zastępca dyrektora rozmawia z nimi. Następnie zastępca dowódcy zmiany oddala się o kilka kroków i mówi przez radiotelefon. O godzinie 9:28:20 zastępca dyrektora wskazuje ręką w kierunku stojącej przy ścianie budynku drabiny jednocześnie zwracając się w kierunku zastępcy kierownika działu ochrony. O godzinie 9:28:28 zastępca dowódcy zmiany udaje się w kierunku drabiny, a zastępca dyrektora odchodzi w kierunku wejścia do budynku administracji, za nim odchodzi zastępca kierownika działu ochrony i obaj znikają za budynkiem o godzinie 9:28:41. W tym czasie zastępca dowódcy zmiany wchodzi po drabinie. Nadto, skarżący podniósł, że zastępca dyrektora nie upewnił się, czy wydane przez niego polecenie jest zrozumiałe i czy osoba wobec której jest ono wydane dobrze je usłyszała i zrozumiała. Niemniej jednak skarżący nie prosił o powtórzenie polecenia. Polecenie wydane przez kpt. P. G. było zwięzłe i zrozumiałe, poparte wskazaniem dłonią w kierunku drabiny. Dodatkowo zostało ono wydane zastępcy kierownika działu ochrony, który posiadał ponad jedenastoletnie doświadczenie na tym stanowisku oraz ponad siedemnastoletni staż w dziale ochrony. Wydający polecenie może sprawdzić zrozumienie polecenia, o czym stanowi § 19 pkt 3 regulaminu w sprawie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, ale nie jest to obligatoryjne. Tym samym skarżący naruszył art. 230 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej tj., nie wykonał polecenia przełożonego. Dopuszczenie się powyższego skutkowało jednocześnie niedopełnieniem obowiązków służbowych określonych w § 2 instrukcji w sprawie określenia przedmiotów niedozwolonych, sposobu ich ocechowania, trybu kontroli, wyznaczenia miejsc przechowywania oraz sposobu postępowania z tymi przedmiotami stanowiącej załącznik do zarządzenia Nr 21/2021 Dyrektora Zakładu Karnego w Z. z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie określenia przedmiotów niedozwolonych, sposobu ich ocechowania, trybu kontroli, wyznaczenia miejsc przechowywania oraz sposobu postępowania z tymi przedmiotami, który stanowi, iż w miejscach dostępnych dla osadzonych nie wolno pozostawiać przedmiotów uznanych za niedozwolone. Zgodnie z § 1 ust. 1 lit. c ww. instrukcji za przedmiot niedozwolony uznawana jest drabina o wysokości powyżej 1,5 m. Drabina pozostawała niezabezpieczona, jak wynika z analizy zapisu monitoringu od godziny 9:28:46, a więc czasu gdy zastępca dowódcy zmiany wszedł na dach, budynku do godziny 9:32:10 gdy z dachu budynku schodzi mł. chor. M. S. Niedopełnienie obowiązków służbowych stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 230 ust. 3 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej. Ponadto skarżący powinien mieć świadomość, że opuszczając miejsce, w którym znajdował się wraz z dyrektorem pozostawia bez nadzoru drabinę, po której funkcjonariusze wchodzili na dach. Nadto skarżący winien mieć świadomość, iż do obowiązków dowódcy zmiany w czasie pełnienia służby, należy w szczególności nadzorowanie użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego. Funkcjonariusz pełniący służbę na stanowisku dowódcy zmiany nie mógł pozostać przy drabinie, gdyż powinien sprawdzić czy nie zachodzi konieczność nadzorowania użycia środków przymusu bezpośredniego. Dodatkowo skarżący posiadał przy sobie radiotelefon, które to urządzenie umożliwiało mu zarówno wezwanie wsparcia, jak i możliwość rozpoznania sytuacji w jednostce bez konieczności oddalania się od miejsca gdzie znajdowała się drabina. Mimo, że samo działanie funkcjonariusza w postaci niewykonania polecenia i pozostawienia drabiny bez nadzoru, nie zrodziło, bezpośrednio po samym zdarzeniu, negatywnych następstw dla służby, to zdaniem organu pierwszej instancji brak konsekwencji służbowych mógłby rodzić nieuzasadnione przekonanie o możliwości niewywiązywania się z poleceń wydawanych przez przełożonych oraz obowiązków nałożonych na funkcjonariuszy i pracowników w obowiązujących aktach prawnych. Z kolei zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia by obwiniony dopuścił się ww. czynu. Żaden z przesłuchanych w sprawie świadków zdarzenia nie potwierdził bowiem wydania polecenia przez zastępcę dyrektora w kierunku skarżącego. Wątpliwości te podkreśla także oddalenie się skarżącego niemal jednocześnie z zastępcą dyrektora z miejsca pozostawienia drabiny, obok której, jak wynika z opisu zaprezentowanego w orzeczeniu przełożonego dyscyplinarnego przebywał nadal zastępca dowódcy zmiany. Nie można zatem stwierdzić, że w tym momencie pozostawała ona bez nadzoru. W odniesieniu do trzeciego zarzucanego przewinienia ustalono, że po otrzymaniu informacji o fakcie, że na dachu oddziału mieszkalnego znajduje się osadzony we wskazane miejsce o godzinie 9:26 przybył zastępca dyrektora Zakładu Karnego w Z. i funkcjonariusz działu kwatermistrzowskiego. Funkcjonariusz działu kwatermistrzowskiego przyniósł drabinę, po której wszedł na dach budynku, a na dole pozostał zastępca dyrektora. Z wyjaśnień złożonych przez st. sierż. sztab. R. N. wynika, iż gdy zauważył osadzonego przebywającego na dachu wydał mu polecenie aby pozostał na miejscu i ostrzegł go, że w razie niewykonania polecenia zostaną użyte środki przymusu bezpośredniego. Osadzony nie wykonywał poleceń funkcjonariusza, zachowywał się nerwowo i w związku z powyższym st. sierż. sztab. R. N. podjął decyzję o przytrzymaniu go w pozycji leżącej i krzycząc wzywał aby ktoś go wspomógł. Na wezwanie zareagował sierż. sztab. K. M., który jako pierwszy wszedł na dach i mł. chor. M. S. Zdaniem skarżącego zarzut dotyczący braku wzajemnego ubezpieczania się jest niezrozumiały, gdy skarżący nie znajdował się na dachu gdzie zatrzymywany był osadzony. Jednak zdaniem organu pierwszej instancji za miejsce prowadzonej interwencji nie może być uznany tylko dach budynku oddziałów mieszkalnych, ale też miejsce, w którym znajdowała się drabina. Była ona elementem niezbędnym aby dostać się na dach gdzie znajdował się osadzony, a następnie zejść z niego. Za wzajemne ubezpieczanie się uznać zatem należy również zabezpieczenie drabiny. Co prawda skarżący wyjaśnił, iż w momencie gdy odchodził od drabiny pozostawał przy niej zastępca dowódcy zmiany. Zgodnie z § 63 ust. 3 pkt 9 zarządzenia Nr 2/23 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sposobów ochrony i konwojowania skazanych oraz tymczasowo aresztowanych i zadań ochronnych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz pracowników przywięziennych zakładów pracy do zadań dowódcy zmiany, w czasie pełnienia służby, należy w szczególności nadzorowanie użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego. Biorąc pod uwagę, że osadzony wszedł na dach budynku koszarowego, a co za tym idzie prawdopodobnie chciał dokonać ucieczki z terenu jednostki należało przypuszczać, iż nie zechce on dobrowolnie zejść z dachu i zajdzie konieczność użycia środków przymusu bezpośredniego. Funkcjonariusz pełniący służbę na stanowisku dowódcy zmiany nie mógł pozostać przy drabinie, gdyż powinien sprawdzić czy nie zachodzi konieczność nadzorowania użycia środków przymusu bezpośredniego. Ponadto polecenie zabezpieczenia drabiny wydał skarżącemu przełożony. Skarżący wyjaśnił przy tym, iż po udaniu się do budynku administracji i ocenie sytuacji wysłał funkcjonariuszy do wsparcia interweniującym funkcjonariuszom. Osobą, która udała się w miejsce wsparcia był kpr. K. L. Jak wynika z analizy monitoringu w miejsce, gdzie stała drabina przybył on o godzinie 9:33:43. W tym czasie drabina była już zabezpieczana przez mł. chor. M. S. Skarżący w momencie gdy przybył na miejsce zdarzenia wyposażony był w radiotelefon. Wezwanie wsparcia przez skarżącego nie wymagało od niego udania się do budynku administracji. Nadto z analizy zapisu monitoringu wynika, iż w momencie gdy drabina pozostawała niezabezpieczona z pomieszczeń kuchni wyszedł dwukrotnie osadzony, po raz pierwszy o godzinie 9:29:20, kiedy to osadzony powrócił do pomieszczenia po kilku sekundach i ponownie o godzinie 9:30:04 i porusza się po placu do godziny 9:30:54. W momencie gdy skarżący oddalił się z miejsca gdzie stała drabina funkcjonariusze znajdujący się na dachu nie mieli zapewnionej bezpiecznej drogi zejścia z niego, zwłaszcza, że nie można było przewidzieć zachowania osadzonego, który wcześniej poruszał się po placu w okolicy drabiny. Zgodnie z § 58 ust. 1 zarządzenia Nr 2/23 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sposobów ochrony i konwojowania skazanych oraz tymczasowo aresztowanych i zadań ochronnych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz pracowników przywięziennych zakładów pracy funkcjonariusze, pracownicy oraz pracownicy przywięziennych zakładów pracy w postępowaniu z osadzonymi powinni zachować szczególną ostrożność i mieć na uwadze możliwość agresji oraz postępowania naruszającego porządek lub bezpieczeństwo ze strony osadzonych. Funkcjonariusze, pracownicy oraz pracownicy przywięziennych zakładów pracy w postępowaniu z osadzonymi mają obowiązek wzajemnego ubezpieczania się. Skarżący swoim zachowaniem naruszył dyspozycję ww. przepisu, a tym samym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 230 ust. 3 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej. Skarżący zarzucany mu czyn popełnił nieumyślnie. Niemniej jednak, winien przewidzieć, iż nie będzie on mógł zapewnić wsparcia w postaci zabezpieczania drabiny. Będąc wyposażonym w radiotelefon powinien wezwać funkcjonariusza celem zapewnienia odpowiedniego wsparcia, poczekać na jego przybycie i ewentualnie wówczas udać się do budynku administracji celem dalszej koordynacji podejmowanych działań. Samo działanie skarżącego nie wywołało bezpośrednich negatywnych skutków niemniej jednak brak odpowiedzialności za niewywiązanie się z obowiązku wzajemnego ubezpieczania się mogło skutkować nieuzasadnionym przekonaniem wśród innych funkcjonariuszy i pracowników o braku konieczności zapewniania wzajemnego ubezpieczania się w trakcie kontaktów z osobami pozbawionymi wolności, co w efekcie mogłoby rodzić bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa jednostki. Również zdaniem organu odwoławczego nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego podejmowania przez niego interwencji dla zachowania bezpieczeństwa całej jednostki, z zebranego materiału nie wynika aby poza zaistniałym zdarzeniem było one zagrożone w inny sposób. Co więcej skarżący w miejscu zdarzenia posiadał przy sobie radiotelefon. Powinien wspierać funkcjonariuszy podejmujących bezpośrednie działania względem zaistniałego zdarzenia. Nadto w odniesieniu do kierownictwa, stosuje się surowsze kryteria oceny realizacji zadań. Z uwagi na powyższe, skarżący dopuścił się trzeciego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. W zakresie przewinienia czwartego w sprawie ustalono, że zgodnie z § 60 ust. 1 pkt 2 zarządzenia Nr 2/23 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sposobów ochrony i konwojowania skazanych oraz tymczasowo aresztowanych i zadań ochronnych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz pracowników przywięziennych zakładów pracy do zadań kierownika działu ochrony należy w szczególności opracowywanie rozkładu czasu służby. Zgodnie z zakresem czynności skarżącego do jego zadań należy m. in. opracowywanie rozkładu służby pionu ochrony w oddziale oraz przedkładanie go do zatwierdzenia. Osobą, która zatwierdza rozkład służby jest, zgodnie z § 59 ust. 1 pkt 3 ww. zarządzenia, kierownik jednostki organizacyjnej. Z wyjaśnień skarżącego wynika, iż zmienił absencję funkcjonariusza w systemie czasu pracy, uwzględniając faktyczny stan absencji funkcjonariusza, która miała miejsce. Funkcjonariusz ten nie uczestniczył w czynnościach, do których była przewidziana jego absencja. Zgłaszał również, że ze względu na stan zdrowia potrzebuje kilku służb wolnych. O tym fakcie wiedzieli również przełożeni i nie mieli nic przeciwko żeby to wolne mu udzielić. Skarżący miał świadomość, że kierownik jednostki będzie poinformowany o tym fakcie, tzn. że funkcjonariusz nie korzystał z absencji i nie wykonywał czynności związanych z tą absencją. Zmianę wykonał zgodnie ze stwierdzonym stanem faktycznym i aby nie narażać jednostki na zbędne koszty. Zmiana w systemie czasu służby wystąpiła po dniu, na który służby były rozpisane. Zdaniem organu pierwszej instancji skarżący zobowiązany był do przedstawienia rozkładu służby pionu ochrony dyrektorowi i nie ma znaczenia czy dyrektor powziął informację o zmianach w ewidencji czasu służby z innych źródeł. Zgodnie z art. 230 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. Również zdaniem organu odwoławczego fakt przekroczenia dyscypliny służbowej w tym przypadku nie budzi wątpliwości. Charakter czynu jakiego dopuścił się skarżący jest również sprzeczny ze złożonym ślubowaniem. Zgodnie z § 7 i 8 regulaminu Nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej funkcjonariusz i pracownik powinien wykonywać czynności służbowe profesjonalnie według najlepszej woli i wiedzy oraz z należytą starannością i rzetelnością, dążyć do osiągnięcia najlepszych rezultatów swej służby wykazując się odpowiedzialnością odwagą, ofiarnością oraz uczciwością oraz powinien być lojalny wobec Służby Więziennej, jak i współpracowników oraz przełożonych, gotów do wykonywania służbowych poleceń, dbając przy tym o to, aby nie zostało naruszone prawo lub popełniona pomyłka. Skarżący co prawda chciał rzetelnie wykonać powierzone mu obowiązki, a mianowicie w ewidencji czasu służby pionu ochrony uwzględnić stan faktyczny absencji funkcjonariusza niemniej jednak nie dołożył należytej staranności i nie przedłożył nowego grafiku do zatwierdzenia dyrektorowi jednostki, co skutkowało dokonaniem czynności bez zgody przełożonego, a tym samym obwiniony naruszył powołane powyżej przepisy. Wykonana czynność miała charakter ewidentnie techniczny, której zaniechanie rodziłoby narażenie jednostki na straty. Przełożony dyscyplinarny nie wykazał jednak aby obwiniony postąpił niezgodnie z przyjętą w jednostce praktyką bądź złamał określone procedury, dlatego zdaniem organu odwoławczego czwarty zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego nie został udowodniony. Zdaniem organu odwoławczego nie zostało wykazane by skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych nr 1, 2 i 4. Wykazana została jedynie zasadność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w zarzucie nr 3. W związku z tym należało uchylić w całości zaskarżone orzeczenie z dnia 23 sierpnia 2023 r. i uniewinnić skarżącego w zakresie postawionych mu zarzutów nr 1, 2 i 4 a w zakresie zarzutu nr 3 wymierzyć inną karę dyscyplinarną - karę nagany. Kara nagany zawarta jest w pkt 1 katalogu kar dyscyplinarnych zawartym w art. 232 ustawy o Służbie Więziennej. Wymierzając kare nagany uwzględniono okoliczności łagodzące, za które uznano przede wszystkim dotychczasowy bardzo dobry przebieg służby, znajdujący oparcie wprost w opinii służbowej sporządzonej względem obwinionego (wskazanej w niniejszym orzeczeniu), z której wynika, że realizując obowiązku służbowe wykazuje się on dużym zaangażowaniem, a posiadane doświadczenie zawodowe wykorzystuje do podejmowania działań zmierzających do tworzenia nowych rozwiązań, wykazuje samodzielność w działaniu oraz przyjmuje odpowiedzialność za podjęte decyzje, był nagradzany, najczęściej za sumienne wykonywanie zadań służbowych. W świetle treści opinii zaistniałe przewinienie dyscyplinarne oceniono jako incydentalne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - 253 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 176 ust. i Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 2 protokołu 7 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 457 § 1,2, 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 45, zwanej dalej w skrócie - k.p.k.) w zw. z art. 438 k.p.k., w zw. z art. 447 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 249 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 254 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z 256 ust. 4 pkt. 3 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 6 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 7a k.p.a. oraz 7b k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81.§ 1 k.p.a. polegającą na nierozpoznaniu zarzutów odwołania lub nienależytym ich rozpoznaniu i "przeniesieniu" uchybień orzeczenia I Instancji na orzeczenie drugiej instancji, - art. 255 ust. 1.2.3 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z 245 ust. 1 pkt. 1, 3 i 4 oraz ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 240 ust. 4d ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 2 protokołu 7 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 8 kpa, w zw. z art. 7a kpa oraz 7b k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 § § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 413 § 2 pkt. 1 k.p.k. w zw. z art. 1 §1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r., poz. 383) w zw. z art. 424 § 1 pkt. 1 i pkt. 2 k.p.k. oraz art. 424 § 2 k.p.k. oraz w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. oraz w zw. z art. z art 6 k.p.k. oraz w zw. z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 45 i 42 Konstytucji RP, w zw. z art. 16 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 114 § 3 i 4 ostanie zdanie k.p.k. poprzez zignorowanie celu jakim jest powołanie jednej osoby w skład takiej komisji przez organizację związkową i zignorowanie w uzasadnieniu jej votum separatum w zakresie skazania, - art. 253 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 248 ust. 1 pkt. 4 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art.2 48 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 2 protokołu 7 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. per analogiam art. 6 k.p.k. w zw. z art. 247 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, w zw. z art. 249 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 254 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z 256, ust. 4 pkt. 3 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 7a k.p.a. oraz 7b k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 81 § § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia obrońcy do udziału w sprawie, który był funkcjonariuszem, więc mógł być obrońcą i ten funkcjonariuszu w innych sprawach był dopuszczony jako obrońca (k. 12); - art. 252 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z w zw. per analogiam art. 433 § 1 i 2 k.p.k., w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 438 k.p.k.., w zw. z art. 447 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.k., w zw. z art. 449a § 1 k.p.k., w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art 440 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 2 protokołu 7 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 234 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 239 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art. 35 § 2 k.p.a., w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 i 1.1 k.p.a., w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a. oraz 7b k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 § § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 413 § 2 pkt. 1 k.p.k. w zw. z art. 1 §1 k.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt. 1 i pkt. 2 k.p.k. oraz art. 424 § 2 k.p.k. oraz w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. oraz w zw. z art. z art 6 k.p.k. oraz w zw. z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 45 i 42 Konstytucji RP, w zw. z art. 16 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 114 § 3 i 4 poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia orzeczenia drugiej instancji i zignorowanie zasadnych pism NSZZ Solidarność wskazujących, że żadnych deliktów dyscyplinarnych w tej sprawie nie było, a orzeczono zbędną karę nagany; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że: - doszło do jakiegokolwiek wydania polecenia i rozkazu przypilnowania drabiny, bowiem z nagrań będzie wynikać, że wydający polecenie wszedł z obwinionym do budynku, więc trudno uznać, żeby nie widział, że nie wykonano rzekomego polecenia pilnowania drabiny; doszło do próby ucieczki, w sytuacji, gdy osadzony tego nie próbował, było to niestety dość zwyczajne dokuczliwe działanie osadzonego, który chciał się popisać przed współosadzonymi, bo budynek jest "w środku zakładu karnego" nie przylega do murów zewnętrznych; doszło do oddalenia się od miejsca zdarzenia, ale oddalili się wszyscy funkcjonariusze w tym przełożony realizując dalsze czynności, bowiem na miejscu było trzech funkcjonariuszy a obwiniony odszedł aby zapewnić bezpieczeństwo w całej jednostce, bowiem zdarzenie było nakierowane na "szum" i "rozgłos" osadzonego, co należało jak najszybciej zabezpieczyć, aby w jednostce nie doszło do niepotrzebnego fermentu współosadzonych - okrzyków, wyrzucania czegoś z okien itp. "aktów kibicowania" przez współosadzonych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie było orzeczenie dyscyplinarne – w części wymierzającej skarżącemu karę dyscyplinarną - nagany - określoną w art. 232 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 i 1860, zwanej dalej ustawą o Służbie Więziennej). Postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy Służby Więziennej jest, jak w podobnych tego typu sprawach, szczególnego rodzaju postępowaniem. Nie jest to stricte indywidualna sprawa administracyjna rozpatrywana w formie decyzji administracyjnej, jak w klasycznym jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Ustawodawca zdecydował się bowiem na kompleksowe uregulowanie kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Służby Więziennej w Rozdziale 21 ustawy o Służbie Więziennej, w którym to oprócz materialnoprawnych regulacji zawarł także regulacje procesowe. W związku z tym do postępowania dyscyplinarnego nie stosuje się przepisów postępowania administracyjnego, lecz w sprawach nieuregulowanych, jak stanowi art. 261 ustawy o Służbie Więziennej, w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego dotyczące: 1) porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a tej ustawy; 2) wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem art. 184 tej ustawy oraz możliwości nakładania kar porządkowych; 3) konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. Właściwość sądu administracyjnego do kontroli orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w stosunku do funkcjonariuszy Służby Więziennej wynika jednakże z przepisu art. 3 § 3 P.p.s.a. oraz art. 263 ustawy o Służbie Więziennej "Od orzeczenia i postanowienia kończących postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarga podlegała zatem rozpatrzeniu i zasługiwała na uwzględnienie. Sąd badając legalność zaskarżonego w części orzeczenia dyscyplinarnego oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia dyscyplinarnego pierwszoinstancyjnego uznał bowiem, że naruszają one przepisy prawa w stopniu, który powodował konieczność ich uchylenia w tej części w jakiej orzeczono o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej nagany. Otóż, jak stanowi art. 256 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej wyższy przełożony dyscyplinarny może, rozpatrując odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego pierwszoinstancyjnego, zaskarżone orzeczenie: 1) utrzymać w mocy albo 2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę dyscyplinarną albo umorzyć postępowanie, albo uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne pierwszej instancji, albo; 3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części. Patrząc przez ten pryzmat kompetencji orzeczniczych wyższego przełożonego dyscyplinarnego, podejmującego określone orzeczenie w postępowaniu odwoławczym dyscyplinarnym, nie ulega wątpliwości w świetle postanowień co dopiero przytoczonego art. 256 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej, że może on podjąć rozstrzygnięcie o charakterze reformacyjno – merytorycznym, tj. np. uchylić w całości albo w części orzeczenie pierwszej instancji i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę dyscyplinarną. Wykładnia tego przepisu nie pozostawia jednak żadnych wątpliwości, że aby wyższy przełożony dyscyplinarny mógł wymierzyć inną karę dyscyplinarną, najpierw musi uznać obwinionego winnym popełnienia określonego przewinienia dyscyplinarnego. Nie jest więc możliwe wymierzenie li tylko samej, innego rodzaju kary dyscyplinarnej, bez uprzedniego uznania za winnego popełnienia przez określony podmiot danego przewinienia dyscyplinarnego. Nie ma bowiem winy bez kary. Zasada nullum crimen sine culpa należy do podstawowych standardów współczesnego prawa nie tylko karnego, ale i dyscyplinarnego, które nie rozstrzygając kwestii stosunku postępowania karnego do dyscyplinarnego, swoim charakterem jest także postępowaniem represyjnym. Z uwagi na represyjność sankcji, odpowiedzialność dyscyplinarna musi być więc uznana za swoistą odpowiedzialność karną. Z tegoż powodu i w postępowaniu dyscyplinarnym wina stanowi bowiem legitymację do stosowania kary – w tym wypadku do stosowania kary dyscyplinarnej wobec obwinionego, który dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego. Patrząc pod tym względem na zredagowanie treści zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, zwrócić należy uwagę, że wyższy przełożony dyscyplinarny w postępowaniu odwoławczym - uchylił orzeczenie pierwszej instancji w całości oraz uniewinnił skarżącego od zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych w pkt 1, 2 i 4 oraz wymierzył mu karę nagany w zakresie przewinienia dyscyplinarnego określonego w pkt 3 tego orzeczenia. Zapomniał jednakże orzec o uznaniu skarżącego w tej części za winnego popełnienia czynu dyscyplinarnego określonego w pkt 3 orzeczenia pierwszej instancji. W tym zakresie orzeczenie pierwszej instancji zostało przez niego także uchylone; uchylił bowiem orzeczenie w pierwszej instancji w całości. Stanowi to naruszenie przepisu art. 256 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej w stopniu skutkującym uchylenie w tej części kontrolowanego zaskarżonego orzeczenia. Sąd nie mógł natomiast orzec poza tym zakresem zaskarżenia mając na względzie po pierwsze właśnie ów zakres zaskarżenia ale także zakaz reformationis in peius – tj. zakaz orzeczenia na niekorzyść skarżącego, o którym mowa w art. 134 § 2 P.p.s.a. Nie stwierdził bowiem istnienia w zaskarżonej części kontrolowanego orzeczenia - naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu w tej części. Sąd nie podziela też stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego w tej części orzeczenia, że materiał dowodowy pozwalał na uznanie skarżącego za winnego popełnienia czynu dyscyplinarnego, określonego w pkt 3 orzeczenia pierwszej instancji. Skoro skarżącego uniewinnił wyższy przełożony od popełnienia czynu dyscyplinarnego określonego w pkt 2 orzeczenia pierwszej instancji – niewykonania polecenia służbowego – co kluczowe polegającego na "zabezpieczeniu drabiny i nie pozostawianiu jej bez nadzoru", to sprzeczne jest stanowisko organu, przedstawione jedynie w uzasadnieniu orzeczenia, stwierdzające o uznaniu go winnym popełnienia tego czynu dyscyplinarnego, polegającego na braku wzajemnego ubezpieczenia się funkcjonariuszy. W ocenie Sądu swym zakresem bowiem czyn zabezpieczenia drabiny i obejmowania jej nadzorem samo przez się obejmuje także czynności wchodzące w skład tych działań, które polegać mają na wzajemnym ubezpieczaniu się funkcjonariuszy, tym bardziej jeszcze, że przy owej drabinie pozostawał co najmniej jeden funkcjonariusz. Organ dyscyplinarny odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stwierdził, że zarzuca skarżącemu nienależyte wykonanie spoczywających na nim obowiązków wzajemnego ubezpieczania się funkcjonariuszy w postępowaniu z osadzonymi w postaci niedbalstwa, choć sam organ dyscyplinarny stwierdził, że: "za wzajemne ubezpieczanie się uznać zatem należy również zabezpieczenie drabiny. Co prawda skarżący wyjaśnił, iż w momencie gdy odchodził od drabiny pozostawał przy niej zastępca dowódcy zmiany" oraz dalej, iż: "Skarżący wyjaśnił przy tym, iż po udaniu się do budynku administracji i ocenie sytuacji wysłał funkcjonariuszy do wsparcia interweniującym funkcjonariuszom. Osobą, która udała się w miejsce wsparcia był kpr. K. L. Jak wynika z analizy monitoringu w miejsce, gdzie stała drabina przybył on o godzinie 9:33:43. W tym czasie drabina była już zabezpieczana przez mł. chor. M. S.." Twierdzenia i argumenty organu są więc wzajemnie wykluczające się. Z jednej strony organy dyscyplinarne prezentują w uzasadnieniu wadliwie zredagowanego orzeczenia stanowisko uznające skarżącego za osobę, która nieumyślnie dopuściła się tego przewinienia dyscyplinarnego, z drugiej zaś strony same przywołują okoliczności, że wysłał on funkcjonariuszy do wsparcia, co potwierdza monitoring. Niezrozumiała jest więc argumentacja organu, że skarżący "...winien przewidzieć, iż nie będzie on mógł zapewnić wsparcia w postaci zabezpieczania drabiny. Będąc wyposażonym w radiotelefon powinien wezwać funkcjonariusza celem zapewnienia odpowiedniego wsparcia, poczekać na jego przybycie i ewentualnie wówczas udać się do budynku administracji celem dalszej koordynacji podejmowanych działań.", choć wcześniej sam organ przywołał, że skarżący wyjaśnił, że wysłał funkcjonariuszy w celu wsparcia, a co potwierdza monitoring. W jakim więc zakresie doszło, zdaniem organów dyscyplinarnych do naruszenia przez skarżącego reguł ostrożności w tej konkretnej zaistniałej sytuacji, organy dyscyplinarne, tego w sposób klarowny i przekonujący nie wyjaśniły. Nie wskazały na czym mają polegać obiektywne reguły wzajemnego wsparcia, ubezpieczania się funkcjonariuszy służby więziennej w postępowaniu z osadzonym i to w tej sytuacji, jak zaistniała. Jakie są standardy należytego wykonywania obowiązków, czy też czynności przez osobę dysponującą takimi kwalifikacjami jak skarżący. Dalej, nie wystarczy, stwierdzenie, że czyn dyscyplinarny został popełniony nieumyślnie, lecz wymaga to wykazania, iż jego popełnienie miało miejsce - na skutek - niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Organ dyscyplinarny stwierdził przecież, że "...samo działanie skarżącego nie wywołało bezpośrednich negatywnych skutków". W tym zakresie organ nie przedstawił przekonywującej oceny materiału dowodowego warunkującej przypisanie skarżącemu popełnienia tego czynu dyscyplinarnego. W tym zakresie trafne i zasadne okazały się więc argumenty przedstawione w skardze, jak i na rozprawie. Zdaniem Sądu organ dyscyplinarny odwoławczy dopuścił się więc naruszenia przepisów procesowych poprzez ich błędne zastosowanie, tj. brak wyrzeczenia w rozstrzygnięciu o uznaniu skarżącego za winnego popełnienia czynu dyscyplinarnego, ale także i w konsekwencji błędną ocenę zebranego materiału dowodowego w zakresie możliwości uznania skarżącego jako obwinionego popełnienia czynu dyscyplinarnego, określonego w pkt 3 orzeczenia dyscyplinarnego pierwszej instancji, co wypełnia przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. skutkującą koniecznością uchylenia kontrolowanego orzeczenia dyscyplinarnego. Z tych zasadniczych względów skarga musiała zatem wywrzeć zamierzony skutek. W ponownym rozpoznaniu sprawy organ dyscyplinarny odwoławczy uwzględni powyższe stanowisko Sądu, stosownie do postanowień art. 153 P.p.s.a. i mając na względzie dotychczas zgromadzony materiał dowodowy rozważy zasadność kontynuacji postępowania dyscyplinarnego, w konsekwencji, w zależności od podjętej oceny, wyda stosowne rozstrzygnięcie w tej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), jak w sentencji wyroku.