III SA/Kr 1737/14

PostanowienieWSA w Krakowie2015-03-18

Skład orzekający: Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu należy przyznać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie o dofinansowanie ze środków PFRON, gdy wykazuje on trudną sytuację majątkową uniemożliwiającą poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, wykazując trudną sytuację majątkową i brak możliwości poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, ma prawo do przyznania pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący G. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy odmowę dofinansowania ze środków PFRON na zakup laptopa i drukarki. W trakcie postępowania wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał trudną sytuację majątkową, otrzymując dochody głównie z pomocy społecznej i organizacji charytatywnych, posiadając znaczne zadłużenie alimentacyjne i brak wartościowych oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON na zakup laptopa i drukarki postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 sierpnia 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...], orzekającą o odmowie przyznania G. P. dofinansowania ze środków PFRON na zakup laptopa i drukarki. G. P. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zawarł wniosek o przyznanie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Dnia 19 listopada 2014 r. skarżący złożył formularz "PPF" wnosząc o ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 23 grudnia 2014 r. sygn. III SA/Kr 1737/14 oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W wykonaniu zarządzenia z 12 lutego 2015 r. wezwano skarżącego do wskazania: czy, kiedy i w jakiej wysokości po uchyleniu 54 decyzji "MOPS" i "SKO" wypłacono skarżącemu w związku z tym zaległe świadczenia z pomocy społecznej; czy kiedy i w jakiej wysokości w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, otrzymał pomoc finansowaną z "Arcybractwa [...]", "Caritasu", "Fundacji [...]", czy też innych podmiotów; z jakich źródeł dochodów pokrywa opłatę za "hotel robotniczy" w wysokości 620 zł. Wezwano również do przedłożenia na powyższe okoliczności dokumentów. W zakreślonym terminie skarżący złożył pismo z dnia 9 marca 2015 r., wyjaśniając w nim, że po uchyleniu 54 decyzji wypłacono mu w 2013 r. ok. 12 000 zł. W grudniu 2014 r. oraz w lutym 2015 r. otrzymał pomoc z Arcybractwa 2 razy po 400 zł. Opłatę za hotel pokrywa z pomocy Arcybractwa, Wspólnoty [...] i Caritasu. Załączył wydruk przelewów z Arcybractwa. Z formularza PPF wynika, że skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek pełnomocnikiem kwalifikowanym. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Należy do niego piętro w starej kamienicy o powierzchni ok. 100 m2 w L, z którego czynsz zajął komornik z uwagi na zadłużenie alimentacyjne w wysokości ok. 150 000 zł. Jako stałe dochody wskazał 529 zł zasiłku stałego z MOPS. Jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Na lekarstwa przeznacza miesięcznie 100 zł, a na opłaty za hotel 620 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj.: z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do treści art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast w myśl art. 257 tej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniała w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Przepisy statuujące prawo pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a., strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi, zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie i przyznanie pomocy z budżetu państwa. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Zdaniem Sądu, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący nie posiada żadnych wartościowych ruchomości ani oszczędności. Uzupełniając wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie Sądowi wymaganych wyjaśnień i dokumentów, wykazał w sposób dostateczny, że poniesienie przez niego kosztów pomocy prawnej w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może odbyć się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego samego i dla jego zobowiązań. Z całokształtu materiału dowodowego wynika, że utrzymuje się on jedynie ze środków pomocy społecznej oraz organizacji charytatywnych, które wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skala zobowiązań finansowych skarżącego w sposób znacznie odbiegający od uzyskiwanego dochodu powoduje, że znajduje się on w ciągłym zadłużeniu. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a zatem sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z tych względów Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło