III SA/Kr 1737/24
WyrokWSA w Krakowie2025-11-19
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Bogusław Wolas, Marta Kisielowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu obywatela polskiego z miejsca pobytu stałego, jeśli zgromadzone dowody, w tym zeznania świadków i dokumenty, wskazują na dobrowolne opuszczenie lokalu i skoncentrowanie centrum życiowego w innym miejscu, pomimo twierdzeń rodziny o stałym zamieszkiwaniu w spornej nieruchomości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania obiektywnych świadków niezwiązanych ze stronami oraz dokumenty dotyczące opłat za media i wywóz odpadów, jednoznacznie wskazuje na dobrowolne opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego i skoncentrowanie jego centrum życiowego poza spornym lokalem. Wymeldowanie jest uzasadnione, gdy osoba fizycznie nie przebywa w lokalu i ma zamiar stałego związania się z innym miejscem, niezależnie od posiadanego tytułu prawnego do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Krakowa odmawiającą wymeldowania skarżącego z pobytu stałego. Postępowanie wszczęto na wniosek właściciela nieruchomości, który twierdził, że skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od 2004 roku. W trakcie postępowania zgromadzono zeznania stron, świadków oraz dokumenty dotyczące opłat za media i odpadów. Wojewoda Małopolski uznał, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal i skoncentrował swoje życie w innym miejscu, co skutkowało uchyleniem decyzji odmawiającej wymeldowania i orzeczeniem o wymeldowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Z. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Bogusław Wolas (spr.) WSA Marta Kisielowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 22 sierpnia 2024 r. nr WO-II.621.1.15.2024 w przedmiocie wymeldowania skargę oddala.
Decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 21 sierpnia 2024 r. uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy wymeldowania Pana Z. B. (dalej jako skarżącego) z pobytu stałego w lokalu przy ul. J. [...] w K. i orzeczono o wymeldowaniu Skarżącego z pobytu stałego z tego lokalu.
Postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania pana Z. B. z pobytu stałego pod adresem: K., ul. J. [...] zostało wszczęte 30 czerwca 2023 r. na wniosek właściciela przedmiotowej nieruchomości Pana M. Ł., który poinformował organ I instancji, iż od 2004 r. jest właścicielem omawianego lokalu. Od tego czasu Skarżący nie zamieszkuje pod ww. adresem. Jednocześnie poinformował, że przedmiotowe mieszkanie nie ma ogrzewania, przez to zamarzają rury w zimie, stoi ono puste, "czasami zagląda do niego Pani G. B.". Do wniosku dołączył księgę wieczystą lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K., z której wynika, że pan M. Ł. jest wyłącznym właścicielem spornego lokalu.
D. B., syn Skarżącego, zamieszkałego w lokalu nr 3 przy ul. J. [...] w K. zwrócił się do organu I instancji o zwolnienie z przesłuchania w charakterze świadka w przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, iż że jest osobą chorą, niepełnosprawną, od ponad 23 lat leczy się na schizofrenię paranoidalną.
W dniu 24 sierpnia 2023 r. w Urzędzie Miasta Krakowa przeprowadzono rozprawę administracyjną, przesłuchano strony postępowania oraz świadków.
Zeznający w charakterze strony Z. B., oświadczył, że mieszka w lokalu pod adresem: K., ul. J. [...] w charakterze pobytu stałego. Jednocześnie oświadczył: "W lokalu przy ul. J. [...] w K. znajdują się trzy miejsca do spania - są to dwa pojedyncze łóżka i jedno łóżko dmuchane (...)" Wyjaśnił, że w latach 80 zakupiłem 1/5 część nieruchomości przy ul. J. [...] w K. W ramach udziału objął w posiadanie lokal nr 2 omawianej nieruchomości. Został wpisany w Księgi Wieczyste. Po jakimś czasie zorientował się, że został wykreślony z Ksiąg Wieczystych i nie figuruje jako właściciel. Od wielu lat trwały postępowania sądowe i prokuratorskie w tej sprawie. Niestety zakończyły się niekorzystnie dla niego. Aktualnie nie figuruje w Księdze Wieczystej jako współwłaściciel budynku i aktualnie nie toczą się żadne postępowania sądowe w tej sprawie.
Pani M. B., córka Pana Z. B. (prowadzona równolegle sprawa meldunkowa) zeznając jako świadek wyjaśniła, że swoje życie koncentruje w lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K. w charakterze pobytu stałego. Oświadczyła: "Omawiany lokal składa się z jednego pokoju z kuchnią. Wspólna łazienka z WC znajduje się na korytarzu omawianej nieruchomości (...) W lokalu znajdują się trzy miejsca do spania, tj. dwa łóżka pojedyncze oraz materac (...)"Z tego co mi wiadomo, to mój ojciec z wujkiem w latach 80 XX wieku zakupili ten lokal, posiadali prawo własności. Aktualnie moja rodzina nie figuruje jako właściciele tego lokalu w Księgach Wieczystych. Ich własność została zakwestionowana. My nie zgadzamy się z tym stanem prawnym, nie mniej jednak nie toczy się w tej sprawie żadne postępowanie sądowe. W lokalu przy ul. J. [...] w K. mieszkam ja wraz z moim ojcem Z. B. i z moim bratem B. B. (...)"
Pani M. M., przesłuchana w charakterze świadka, poinformowała, że pan M. Ł. jest Jej szwagrem. Oświadczyła do protokołu: że od 2009 roku wynajmuję lokal na parterze w nieruchomości przy ul. J. [...] w K., celem prowadzenia działalności gospodarczej, tj. kancelarii radcy prawnego i doradcy podatkowego. Ja jestem w kancelarii codziennie od poniedziałku do piątku, jak również zdarza się w soboty, w różnych porach dnia. Popołudniami do wieczora jestem najczęściej z uwagi na fakt, iż do południa moje obowiązki skupiają się poza kancelarią. Zeznaję, że na parterze, gdzie mieści się moja kancelaria, jest również lokal nr 2. Według mnie w omawianym lokalu nikt nie mieszka i nie mieszkał już wtedy, gdy w 2009 roku wynajęłam swoje pomieszczenie na kancelarię. Tam jest ciemno, nikt nie sprząta. Zeznaję, że na parterze znajdują się również dwie łazienki. Z jednej korzystają klienci kancelarii, a druga łazienka jest użytkowana przez Pana D. B., który również zamieszkuje w tej nieruchomości, na górze. Nie byłam w tej łazience. Widuje jedynie Pana D., który korzysta z niej na bieżąco. Nigdy nie byłam w lokalu nr 2 omawianego budynku, a obecnego na rozprawie Pana Z. B. nigdy w życiu nie widziała. W dniu rozprawy widziała go po raz pierwszy. Natomiast Panią M. B. widywała, gdy przyjeżdżała w odwiedziny do swojego brata D. i było to wiele lat temu. Obecnie tej pani również nie widuje na terenie nieruchomości, jej tam nie ma. Wielokrotnie rozmawiała z Panem D. B. na różne tematy i z tych rozmów wynikało, że jego rodzina wyprowadziła się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego przy ul. J. [...] w K. już dawno temu. Czasem odwiedza go jego rodzeństwo w tym brat S. Z tego co pamięta, około 1,5 roku temu Pan D. B. wydzwaniał do niej wielokrotnie z obawą, że czuje w budynku gaz, boi się o swoje życie i zdrowie. Wzywał również pogotowie gazowe. Dzwonił do niej, gdyż był sam, nie było przy nim rodziny. Pan D. B. dzwonił do niej kilkukrotnie nawet w Wigilię w 2021 roku. Również chodziło o instalację gazową. Jeżeli chodzi o Pana B. B., to nie wie kto to jest. Nigdy taka osoba nie została jej przedstawiona. Podkreśliła, że na dzień rozprawy lokal przy ul. J. [...] w K. jest pusty i niezamieszkały. Dodała, że około 2-3 tygodnie temu na terenie posesji przy ul. J. [...] w K. parkowały dwa samochody na obcych numerach rejestracyjnych. Parkowały przez cały czas, jej one przeszkadzały z uwagi na fakt, że nie mogli parkować klienci jej kancelarii, i ona poszła do Pana D. B. dopytać, czyje są to pojazdy. W odpowiedzi usłyszała, że są to samochody jego szwagra. Wcześniej takie sytuacje w ogóle się nie zdarzały".
Pani M. Ś., przesłuchana w organie I instancji w charakterze świadka do protokołu poinformowała, że jest osobą obcą dla stron postępowania. Oświadczyła: że prowadziła działalność gospodarcza w nieruchomości przy ul. J. [...] w K. od 2013 roku do 2019 roku. Od kiedy zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej, już nie przychodzi do przedmiotowej nieruchomości. Na dzień rozprawy nie posiada wiedzy co do zamieszkiwania Pana Z. B., Pana B. B. i Pani M. B. w lokalu nr 2 przedmiotowego budynku. W okresie, kiedy prowadziła działalność gospodarczą była w nieruchomości przy ul. J. [...] w K. praktycznie codziennie. Zeznała, że obecnych na rozprawie osób nie zna, a w czasie, gdy bywał w nieruchomości przy ul. J. [...] w K. widywał jedynie Pana z pierwszego piętra, który wówczas tam mieszkał i być może mieszka aktualnie oraz mężczyznę, który przychodził naprawiać swój samochód (chyba ktoś z rodziny). Kiedy prowadził działalność gospodarczą w omawianej nieruchomości, to wszelkie sprawy remontowe były załatwiane przez Pana z pierwszego piętra, natomiast finansowane przez pana M. Ł.
W dniu 17 października 2023 r. przeprowadzono oględziny lokalu mieszkalnego nr 2 przy ul. J. [...] w K. Przed wejściem do przedmiotowego budynku czekał pan B. B., pan Z. B. i pani M. B. Wyżej Wymienieni demonstrowali otwieranie i zamykanie swoimi kompletami kluczy drzwi wejściowych budynku oraz lokalu nr 2, znajdującego się na parterze spornego budynku. W oględzinach nie brał udziału pan M. Ł. Z protokołu spisanego przez inspektora Urzędu Miasta Krakowa, wynika, że po przybyciu na miejsce oględzin stwierdzono, że przedmiotowy lokal składa się z dwóch pomieszczeń jednego pokoju oraz kuchni. W kuchni znajdowały się szafki, w nich zastawa kuchenna oraz artykuły spożywcze; lodówka zaopatrzona w produkty spożywcze; stół, na którym znajdował się laptop, drukarka, lampka nocna, dokumenty, krzesła, a także kuchenka elektryczno-gazowa, jednak z uwagi na brak butli - niepodłączona. Pan B. B., pan Z. B. i pani M. B. poinformowali, że ciepłe posiłki przygotowują w lokalu nr 3 u pana D. B. W kuchni za szafką znajdował się nadmuchiwany materac do spania. W pokoju znajdowały się: szafa z ubraniami męskimi i damskimi, meblościanka, regał z kosmetykami damskimi i męskimi; stół z krzesłami, dwa miejsca do spania - jedno pojedyncze łóżko z dwoma kompletami pościeli, rozkładany fotel, na jego oparciu trzeci komplet pościeli oraz piec kaflowy (nieużywany). W lokalu podłączona jest woda oraz prąd. Pan Z. B. oświadczył, że zamieszkuje w przedmiotowym lokalu w charakterze pobytu stałego. Śpi na materacu w kuchni, a sporadycznie w pokoju podczas nieobecności dzieci.
Decyzją z dnia 18 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa orzekł o odmowie wymeldowania pana Z. B. z pobytu stałego w lokalu przy ul. J. [...] w K.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się pan M. Ł. i w ustawowym terminie wniósł odwołanie do Wojewody Małopolskiego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj.:
a) art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie i niepodjęciu wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez przeprowadzenie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób prowadzący do błędnych ustaleń faktycznych co do przesłanek i charakteru braku opuszczenia przez pana Z. B. lokalu mieszkalnego nr 2 przy ul. J. [...] w K.,
b) art. 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej ogólnych twierdzeń i cytatów, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, jednocześnie wskazując na dowolność w jej wydaniu, w szczególności poprzez: brak powołania się na konkretne dowody na których organ się oparł, dowolną ocenę stanu prawnego i faktycznego oraz lakoniczne ustosunkowanie się do podniesionych przez niego twierdzeń i wniosków, w szczególności poprzez niezasadne i ogólnikowe wyjaśnienie przyczyn uznania, że pan Z. B. dobrowolnie nie opuścił lokalu mieszkalnego pod adresem: K., ul. J. [...], co spowodowało, że postępowanie prowadzone było w sposób nie budzący zaufania do organu,
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 w związku z art. 25 ust. 1 i ar. 27 ustawy o ewidencji ludności poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji orzekającej o wymeldowaniu pana Z. B., tj. dobrowolnego opuszczenia przez niego miejsca stałego pobytu, gdy tymczasem osoba ta nie przebywa i nie zamieszkuje od kilku lat w przedmiotowym lokalu, które to naruszenie przepisów prawa miało wpływ na treść wydanej decyzji.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewoda Małopolski, działając w trybie art. 136 § 14 k.p.a., 16 lutego 2024 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Krakowa o przeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego, polegającego na:
- przesłuchaniu osób z najbliższego sąsiedztwa lokalu nr 2 przy ul. J. [...] celem ustalenia: gdzie pan Z. B. i od kiedy wykonuje każdego dnia w tygodniu wszystkie czynności dnia;
- przesłuchaniu pana Z. B. (w oświadczeniu z 11 lipca 2023 r. wyżej wymieniony poinformował, że zamieszkuje pod adresem: K., ul. J. [...] wraz z córką M. B.), celem ustalenia stałego miejsca zamieszkania pana B. B.,
- ustaleniu za jakie osoby (wskazanie imię i nazwiska) w okresie od 2020 r. do 2024 r. odprowadzane są opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczące lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K.,
- ustaleniu osoby/osób (wskazanie imię i nazwiska), z którymi w okresie od 2020 r. do 2024 r. podpisane są umowy dotyczące doprowadzenia wody, prądu, gazu, Internetu, telefonii cyfrowej, telewizji do lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K.
Prezydent Miasta Krakowa wezwał pana Z. B. i pana M. Ł. do przedłożenia dokumentów potwierdzających: za jakie osoby w okresie od 2020 r. do 2024 r. odprowadzane są opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczące lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K., z kim zawarte są umowy dotyczące doprowadzenia wody, prądu, gazu, internetu, telefonii cyfrowej, telewizji do ww. lokalu, wskazania świadków z najbliższego sąsiedztwa przedmiotowego lokalu na okoliczność ustalenia gdzie pan Z. B. koncentruje swoje sprawy życiowe każdego dnia.
Dnia 18 marca 2024 r. do organu meldunkowego wpłynęło pismo pana M. Ł. Podtrzymał wniosek o wymeldowanie pana Z. B. z lokalu pod adresem: K., ul. J. [...]. Wyjaśnił, że wobec braku osób zamieszkałych w lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K., w okresie od 1 lipca 2022 r. opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. lokal nie jest odprowadzana. Opłaty z ww. tytułu w ramach nieruchomości przy ul. J. [...] w K. odprowadzane są zgodnie z deklaracją o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy w zabudowie wielorodzinnej, w której wskazana jest liczba osób zamieszkałych w liczbie 2 osób, wśród których znajduje się pan D. B. (zamieszkały w lokalu nr 3 przy ul. J. [...] w K.) oraz uwzględniona jest aktualnie przebywająca osoba w lokalu nr 1, które tak samo jak lokal nr 2 stanowią własność pana M. Ł. Opłaty z tego tytułu ponosi wyłącznie pan M. Ł. Pan M. Ł. poinformował, że umowa dotycząca doprowadzenia wody do lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K. zawarta jest pomiędzy Nim, a Miejskim Przedsiębiorstwem [...] S.A z siedzibą w K., natomiast umowa dotycząca doprowadzenia prądu do spornego lokalu zawarta jest pomiędzy panem M. Ł., a T. sp. z o.o. Według pana M. Ł. w lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K. nie ma zawartych umów dotyczących doprowadzenia gazu, Internetu oraz telewizji. Ponadto pan M. Ł. oświadczył: "(...) nie może ujść uwadze fakt, iż od daty dowiedzenia się Zainteresowanych o wniosku o ich wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K., Zainteresowani podejmują wszelkie działania, które mają na celu pozorowanie ich zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Do pisma pan M. Ł. dołączył:
- deklarację o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w zabudowie wielorodzinnej z 1 lipca 2022 r" z której wynika, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobierana jest za pana D. B., zamieszkałego w lokalu nr 3 przy ul. J. [...] w K.,
- umowę kompleksową dotyczącą energii elektrycznej z 4 marca 2021 r., dotyczącą m. in. lokalu przy ul. J. [...] w K.,
- umowę [...], o zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków z 13 września 2010 r., dotyczącą całej nieruchomości przy ul. J. [...] w K., zawartą pomiędzy Miejskim Przedsiębiorstwem [...] S.A w K., a panem M. Ł.
W dniu 18 marca 2024 r. do Urzędu Miasta Krakowa wpłynęło pismo pana Z. B. Wyżej Wymieniony wyjaśnił, że umowa za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dotycząca lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K., sporządzona jest na syna D. B. zamieszkałego w tym samym budynku (wskazać należy, że pan D. B. zamieszkuje w lokalu nr 3 przy ul. J. [...] w K.), umowa dotycząca doprowadzenia energii elektrycznej do przedmiotowego lokalu zawarta jest na Z. B., natomiast umowa doprowadzenia wody do ww. mieszkania sporządzona jest pana M. Ł., jednak opłaty za wodę uiszczane są wspólnie przez całą rodzinę. Jednocześnie wyjaśnił, że w spornym lokalu mieszkalnym nie ma doprowadzonego gazu, telewizji oraz Internetu. Do lokalu nr 2 i 3 przynależy jedna łazienka, z której korzystają 4 osoby. Ponadto w kamienicy pod adresem: K., ul. J. [...] jest jeden licznik wody, wszyscy lokatorzy składają się w równej części na rachunki (dowód karta 137 akt sprawy).
W dniu 22 kwietnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo pana M. Ł. Poinformował organ meldunkowy, iż od momentu złożenia wniosku o wymeldowanie pana B. B. z lokalu nr 2 pod adresem: K., ul. J. [...] mają miejsca działania ze strony pana B. B. (ostatnie w kwietniu 2024 r.) pozorujące pobyt w lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K., tj. zaświecano światła, uchylano okna, zostały wykonane prace polegające na koszeniu trawy, które wcześniej nigdy nie miały miejsca. Poinformował również, iż podczas jego nieobecności i bez jego zgody został bezprawnie zainstalowany klimatyzator na elewacji budynku z przebiciem przez ścianę nośną do lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K. (dowód karty 179 i 180 akt sprawy).
Dnia 23 kwietnia 2024 r. w Urzędzie Miasta Krakowa przeprowadzono rozprawę administracyjną, przesłuchano strony postępowania oraz świadków.
Pani G. B. poinformowała, że jest siostrą M. B. Do protokołu zeznała: " Ja mieszkałam w lokalu przy ul. J. [...] w K. do 2019 roku. Wtedy, jak ja mieszkałam, pod tym adresem mieszkał ze mną mój ojciec Z., siostra M. i brat B. Nie było takiej sytuacji, by w 2004 roku lub później moja rodzina opuściła ten lokal i aby tu zamieszkiwali. Nasza mama mieszkała tam do 2006 roku, zmarła w tym mieszkaniu. Nieprawdą jest twierdzenie Pana M. Ł., że nasza rodzina wyprowadziła się tego lokalu w 2004 roku. Zeznaję, że ja pozostaję w dobrych relacjach rodzinnych z ojcem i rodzeństwem. My jako rodzina spotykamy się. Jako członek rodziny potwierdzam, że omawiany lokal jest w posiadaniu rodziny, Zainteresowani mają klucze do mieszkania i swobodnie korzystają ze wszystkich pomieszczeń. Mój Ojciec Z. B., brat B. B. i siostra M. B. mieszkają pod adresem stałego zameldowania, mają tam wszystkie należące do nich rzeczy codziennego użytku i wykonują w nim czynności dnia codziennego. (...) Według mojej wiedzy jest to ich jedyne miejsce stałego zamieszkiwania. Na potwierdzenie tego, że nasza rodzina cały czas mieszka\ w tym lokalu, przedkładam do akt sprawy kopię rachunków za wodę (kwity wpłat) oraz fakturę MAT za zakupiony węgiel". Pani G. B. przedłożyła kwity wpłat do Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] SA w K. z 2016 r. i 2018 r. oraz fakturę VAT za węgiel z 2017 r. (dowód karty 182-184 akt sprawy).
Pani M. B. składając wyjaśnienia przed organem l instancji do protokołu zeznała: "Jestem siostrą B. B., natomiast Z. B. to mój ojciec (...) Zeznaję, że mój brat B. B. mieszka w lokalu przy ul. J. [...] w K. Zdarza się, że brat przyjeżdża do żony i do dziecka, bywa tam w święta i w weekendy. Przy ul. J. [...] w K. brat posiada swoje rzeczy, z których korzysta na co dzień. Ma klucze do lokalu. Brat partycypuje w utrzymaniu lokalu, dokłada się do rachunków za prąd i opłat za wodę. Brat również założył klimatyzację w tym lokalu. Brat wykonuje w tym mieszkaniu czynności dnia codziennego. On też kosi trawę przed budynkiem czy czyści rynny w tej nieruchomości (dowód karta 186 akt sprawy).
Pan B. B. syn Z. B. oświadczył, że jego ojciec zamieszkuje w spornym lokalu na stałe. Tam posiada wszystkie rzeczy osobiste, ma również klucze. Wykonuje tam wszystkie czynności dnia codziennego.
W oparciu o powyższy materiał dowodowy Wojewoda uznał, że Skarżący dobrowolnie opuścił sporny lokal. Uzasadniając swoje ustalenia wskazał, że kluczowe wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie przedstawiła pani M. Ś., obiektywny świadek, niezwiązany z żadną ze stron. Wyżej Wymieniona (prowadząca działalność gospodarczą w nieruchomości pod adresem: K., ul. J. [...] od 2013 roku do 2019 roku, przebywająca wówczas w budynku przy ul. J. [...] w K. praktycznie codziennie) zeznała: "obecnych na rozprawie osób nie znam".
Wskazano także, iż świadek pani M. M. (która od 2009 roku wynajmowała lokal na parterze w nieruchomości przy ul. J. [...] w K., celem prowadzenia kancelarii radcy prawnego i doradcy podatkowego) składając zeznania przed organem I instancji zeznała do protokołu: "Według mnie w omawianym lokalu nikt nie mieszka i nie mieszkał już wtedy, gdy w 2009 roku wynajęłam swoje pomieszczenie na kancelarię (...) obecnego na rozprawie Pana Z. B. nigdy w życiu nie widziałam (...) Zeznaję że faktem jest, iż na dzień dzisiejszy lokal przy ul. J. [...] w K. jest pusty i niezamieszkały".
Podkreślono, że gdyby rzeczywiście sporny lokal był stale zamieszkiwany przez pana Z. B., to osoby z najbliższego sąsiedztwa (w tym przypadku pani M. Ś. i pani M. M.) potwierdziłyby powyższy fakt. Ze zwykłego doświadczenia życiowego wynika, że nawet jeśli osoby stale zamieszkujące czy pracujące w sąsiedztwie nie utrzymują bliskich relacji, to jednak nie ma możliwości by przynajmniej raz na jakiś czas nie spotkały się ze sobą. Jeśli zatem pan Z. B. w istocie mieszkałaby na stałe pod adresem: K., ul. J. [...], to osoby pracujące od lat w tym samym budynku wiedziałaby o tym. Wskazać należy, że wobec braku osób zamieszkałych w lokalu nr 2 przy ul. J. [...] w K., w okresie od 1 lipca 2022 r. opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. lokal nie jest odprowadzana.
Zeznania wyżej Wymienionych świadków na tle całego materiału dowodowego dają zatem spójny obraz, z którego wynika, że pan Z. B. od wielu lat nie koncentruje swoich spraw życiowych pod adresem: K., ul. J. [...].
W ocenie Wojewody Małopolskiego opisany materiał dowodowy niniejszej sprawy jednoznacznie wskazuje, że pan Z. B. od wielu lat nie koncentruje swoich spraw życiowych pod adresem: K., ul. J. [...]. Swoje życie ogniskuje poza spornym lokalem.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych za miejsce pobytu stałego uznaje się taki lokal, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, gotuje, spożywa posiłki, nocuje, pierze, prasuje, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, wytwarza śmieci. Także zamiar pobytu musi być połączony z przebywaniem, które polega na rzeczywistym skoncentrowaniu wdanym miejscu swoich osobistych i majątkowych interesów.
Podkreślono, że lokal nr 2 przy ul. J. [...] w K. składa się z dwóch pomieszczeń: kuchni o powierzchni 10,8 m2 oraz pokoju o powierzchni 14,4 m2, a zatem jego całkowita powierzchnia wynosi 25,2 m2. Gdyby przyjąć twierdzenia rodziny państwa B., że na tej powierzchni stale zamieszkuje trzy dorosłe osoby (pan B. B., pani M. B. i pan Z. B.) to oznaczałoby, że wykonują one wszystkie czynności dnia codziennego na tej przestrzeni. Doświadczenie życiowe pozwala uznać takie stanowisko za nierealne, bowiem niemożliwym jest, aby na tak małej powierzchni trzy osoby dorosłe stale realizowały swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszkały, gotowały, spożywały posiłki, nocuje, prały, prasowały, wypoczywały, przechowywały swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmowały wizyty członków rodziny lub znajomych, wytwarzały śmieci. Podkreślić należy, że zasadą jest, że w miejscu zameldowania na pobyt stały należy wykonywać wszystkie czynności dnia codziennego, a pobyty poza tym miejscem mają charakter incydentalny. W przedmiotowej sprawie tak nie jest. Pan Z. B. od wielu lat wszystkie czynności dnia codziennego wykonuje poza lokalem przy ul. J. [...] w K.
W skardze zarzucono
Zaskarżonej decyzji zarzucam:
1. Naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (dalej KPA), polegające na uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa podczas gdy decyzja ta była wydana prawidłowo, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem decyzja została wydana na podstawie kompletnego i wyczerpująco zbadanego materiału dowodowego,
2) art. 7, 77 § 1 oraz 80 KPA w zw. z art. 136 §1 KPA polegające dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów w szczególności dowodów z zeznań osób niezdolnych do bycia świadkami ze względu na brak bezpośredniej wiedzy w przedmiocie postępowania podczas gdy decyzja organu I instancji oparta była na zeznaniach osób, które posiadały wiedzę bowiem były bezpośrednio obserwatorami ustalanych faktów i zdarzeń oraz na podstawie dowodu bezpośredniego z oględzin, którego to dowodu skutecznie nie obalono.
3) art. 107 §3 Kpa polegające na niewskazaniu przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zebranym przez organ I instancji w szczególności dowodowi z oględzin i dowodów z zeznań świadków S. G. i G. B.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 35 wzw. z art. 25 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (dalej ustawa o ewidencji ludności) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wymeldowaniu osoby z adresu, w którym osoba ta stale przebywa i posiada stałe miejsce zamieszkania rozumiane jako centrum jej interesów życiowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Skarga jest bezpodstawna .
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd nie prowadzi zatem postępowania dowodowego i nie ustala stanu faktycznego, a jedynie kontroluje czy organy administracji dokonały tych czynności prawidłowo. A zatem czy właściwie ustaliły jakie okoliczności są w danej sprawie istotne w świetle mającego zastosowanie przepisu prawa materialnego oraz czy okoliczności te zostały stwierdzone w sposób prawidłowy, z poszanowaniem norm określających zasady prowadzenia postępowania dowodowego., w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Stosownie zaś do art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88). Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy czym pod terminem "zamiar", w przypadku opuszczenia miejsca pobytu, należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne będzie ustalenie czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu.
Przyjąć także należy, w ślad za ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, iż przez opuszczenie lokalu rozumie się fizyczne nieprzebywanie w nim połączone z zamiarem opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowaniem swoich interesów osobistych i majątkowych w nowym miejscu. Opuszczenie lokalu musi być oczywiste i trwałe. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby.
W toku postępowania objętego skargą organy administracji zweryfikowały powyższe okoliczności gromadząc przedstawione wyżej dokumenty, oświadczenia i zeznania świadków.
Wbrew zarzutom skargi, powyższe dowody zostały prawidłowo poddane Wojewody Małopolskiego, przy czym, skoro były one spójne zasadnym był wniosek organów, iż skarżący opuścił lokal wiele lat temu dobrowolnie. Organy miały przy tym pełne prawo do oparcia się na zeznaniach świadków M. M. i M. Ś. Były to osoby przebywające codziennie w spornym budynku i już z choćby z tego tytułu posiadały najlepszą i obiektywną wiedzę o tym czy w ktoś mieszkał sąsiednim lokalu. M. Ś. jest przy tym osobą obcą i niezainteresowaną wynikiem sprawy. Nie zmienia tego fakt zasiadania wspólnie z wnioskodawcą w zarządzie fundacji. Ściślejsze relacje powstają bowiem w przypadku najmu lokalu, a nie czyni to z najemcy osoby bliskiej wynajmującemu. To że świadek zna na płaszczyźnie zawodowej jedną ze stron postępowania nie ma wpływu na uznanie go za osobę obcą.
Wnioskodawca jest natomiast szwagrem M. M., co również nie może jej automatycznie dyskryminować jak świadka. Tym bardziej, że skarżący opierał się także w główniej mierze na zeznaniach osób bliskich. Z których kilka odmówiło zeznań. Zeznania świadków znalazły pełne potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dokumentach, w tym deklaracjach śmieciowych oraz umów zawartych na doprowadzenie mediów. Ustalenia Wojewody znajdują pełne potwierdzenie w zasadach logiki i doświadczeniu życiowym. Skarżący utrzymuje, że przebywa wspólnie z dwójką dorosłych dzieci w małym jednopokojowym (powierzchnia pokoju wynosi 14 m2 ) mieszkaniu z łazienką i WC na korytarzu, śpiąc na materacu rozłożonym na podłodze w kuchni. Tym bardziej, że nie ma w nim źródła ciepła, a więc ogrzewania, ani możliwości przygotowania ciepłych posiłków.
Wobec powyższego brak jest podstaw do kwestionowania poczynionego przez organy ustalenia, iż skarżący dobrowolnie opuścił wiele lat temu miejsce, w którym jest zameldowany a swoje interesy i centrum życiowe skupiał po tym zdarzeniu w innych miejscach. Takie ustalenie, w światle powołanych wyżej przepisów, obligowało zaś organy administracji do wymeldowania skarżącego.
Jeśli chodzi natomiast o posiadanie przez skarżącego tytułu prawnego do lokalu, z którego nastąpiło jego wymeldowanie, należy dostrzec, iż z będącego materialnoprawną podstawą wydanej decyzji przepisu wynika jednoznacznie, że ocenie organu podlega jedynie fakt przebywania określonej osoby w lokalu z zamiarem stałego pobytu. Obojętny pozostaje jej tytuł prawny do tego lokalu, nie przesądza on bowiem o prawie do zameldowania (tak. np. WSA w Białymstoku w wyroku z 22 maja 2021 r., sygn. akt. II SA/Bk 417/12). Organy administracji oraz sad administracyjny nie są przy tym władne do rozstrzygania sporów dotyczących prawa skarżącego do korzystania z lokalu mieszkalnego, albowiem mają one charakter stricte cywilnoprawny.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło