III SA/Kr 174/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-04-15
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, mimo posiadania domu w budowie i działki budowlanej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat, jeśli jej sytuacja materialna jest trudna, a dochody są nieregularne?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat, nawet jeśli posiada majątek w postaci domu w budowie, pod warunkiem, że jej sytuacja ekonomiczna, w tym brak stałych dochodów, problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań oraz trudności zdrowotne, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Kryterium przyznania prawa pomocy jest wyłącznie ekonomiczne, a nie merytoryczne znaczenie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania. Skarżący oświadczył, że jest osobą samotnie gospodarującą, posiada dom w budowie i działkę budowlaną, deklaruje brak zasobów pieniężnych i stałych dochodów, utrzymuje się z pożyczek, zbieractwa i prac dorywczych. Z akt sprawy wynika, że skarżący cierpi na chorobę psychiczną, jest bezrobotny i ma problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań.Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną majątek i dochody podał, że jest osobą samotnie gospodarującą, należy do niego dom mieszkalny w budowie o powierzchni 240 m2, działka budowlana o powierzchni 1500 m2. Deklaruje brak zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, własnych stałych dochodów. W rubryce 10 poczynił bowiem adnotacje o treści "pożyczki 1000 zł".
Uzasadniając swoje starania odniósł się do okoliczności nurtującej go sprawy administracyjnej podnosząc, że nie jest w stanie samodzielnie jej prowadzić.
Wobec tego, że nie jest to pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy który skarżący składał w tutejszym sądzie więc w oparciu o wyjaśnienia jakich udzielał w sprawach wcześniejszych okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący cierpi na chorobę społeczną o podłożu psychotycznym, jest bezrobotny, utrzymywał się dotąd z pożyczek, zbieractwa i prac dorywczych. Pozwolenie na budowę domu jest z 1989 r. Na przestrzeni ostatnich lat skarżący nie prowadził żadnych robót budowalnych. Dom skarżącego jest w stanie surowym zamkniętym, posiada szczątkowe instalacje: elektryczną, gazową, wodociągową i kanalizacyjną w zakresie umożliwiającym zamieszkanie. Z dotychczasowych wyjaśnień skarżącego wynika, że umowy pożyczek nie były spisywane Fakt pozostawanie przez skarżącego na bezrobociu potwierdza zaświadczenie PUP, stwierdzające że skarżący jest zarejestrowany w takim charakterze od lipca 2010 r. i że od maja 2012 r. nie posiada praw do zasiłku. Z okazanych w wcześniejszych sprawach faktur, rachunków, upomnień, wezwań i pozwów wynika, że skarżący na wywóz nieczystości miesięcznie powinien drobne kwoty i ma problemy z regulowaniem należności za energię elektryczną, gaz, telefon, podatek od nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy albo w zakresie całkowitym o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, majątek, wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to wraz z okazanymi kopiami i dokumentami źródłowymi jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony bez konieczności dokonywania dalszych wezwań. Obrazuje bowiem, że skarżący mimo posiadanego majątku w postaci domu w budowie nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, bez stałego dochodu, mającą problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań, utrzymującą się ze zbieractwa i prac dorywczych. Okoliczność, że do skarżącego wykazany dom nie zmienia tej optyki. Chociaż bowiem posiada ona pewną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno wymagać do skarżącego takich rozporządzeń. Po pierwsze skarżący przy deklarowanym braku stałych dochodów, utrzymywaniu się ze zbieractwa czy prac dorywczych i trudnościami z regulowaniem opłat za media nie posiada istotnej dla banków zdolności do terminowego regulowania zobowiązań. Przymuszanie zaś skarżącego do korzystania z ofert instytucji parabankowych czy rozważanie sprzedaży domu gdzie zamieszkuje celem znalezienia środków na pokrycie kosztów postępowania godziłoby w podstawę egzystencji tego człowieka. Ponadto nie można tracić z pola widzenia, że osoba zadłużona, samotnie gospodarująca, borykająca się problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. W takiej zaś sytuacji konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe i opłacenie pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kierując się przesłankami ekonomicznymi a nie charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 ppsa uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło