III SA/Kr 1744/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-01-05
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący osobą bezrobotną z niewielkimi dochodami rodziny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli poniesienie tych kosztów wiązałoby się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu jego rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawca, będący osobą bezrobotną, której rodzina utrzymuje się z niskich dochodów syna i emerytury teściowej, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. Uiszczenie tych kosztów mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu jego rodziny, co stanowi przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
J. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą wydania wtórnika prawa jazdy. Wnioskodawca jest bezrobotny, podobnie jak jego żona. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia syna (1355 zł) i emerytury teściowej (1500 zł). Wnioskodawca jest inwalidą II grupy i wymaga leków. Wydatki rodziny obejmują ratę za grzywnę, opłaty za mieszkanie i media oraz leki. Skarżący podkreślił, że odmowa wydania prawa jazdy uniemożliwia mu poszukiwanie pracy.Rozstrzygnięcie
Wnioskodawca został zwolniony od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 października 2016 roku nr: [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy kat. B p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
J. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A. L. – W., córką A. W. ur. 1991, synem A. W. ur. 1993 i teściową E. L. Miesięczny dochód rodziny wynosi 2.855 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę syna skarżącego w wysokości 1.355 zł i emerytura jego teściowej w wysokości 1.500 zł. Wnioskodawca i jego żona są osobami bezrobotnymi, nie osiągają oni żadnych dochodów.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J. W. podniósł, że jest osobą bezrobotną, a jednocześnie jedynym żywicielem rodziny. Nie posiada majątku nieruchomego, ani zasobów pieniężnych. Córka A. w roku 2016 skończyła studia, poszukuje pracy i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Syn A. pracuje jako stażysta w sklepie "C" i zarabia 1.850 zł brutto. Wydatki rodziny przedstawiają się następująco: 400 zł rata miesięczna za grzywnę (zgodnie z wyrokiem SR z dnia 10 listopada 2015 roku sygn. akt [...]), 1.000 zł opłaty związane z mieszkaniem: czynsz i opłaty za media i 25 zł lekarstwa dla wnioskodawcy (II grupa inwalidzka).
Skarżący zaakcentował, że złożenie skargi jest dla niego bardzo ważną sprawą, gdyż odmowa wydania wtórnika prawa jazdy w zakresie kategorii B przekreśla możliwości poszukiwania pracy. Taki stan rzeczy stawia skarżącego i jego rodzinę w bardzo trudnej sytuacji. Nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi, bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Mając na uwadze przedstawioną we wniosku sytuację finansową skarżącego, należy stwierdzić, że uiszczenie kosztów sądowych przekracza jego aktualne możliwości finansowe. J. W. jest osobą bezrobotną, nie uzyskującą żadnych dochodów. Bezrobotna jest także jego żona. Źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny są niewysokie dochody syna (1.350 zł) i emerytura teściowej wnioskodawcy (1.500 zł). Na osobę w rodzinie przypada zatem kwota 571 zł miesięcznie. Środki w takiej wysokości wystarczają jedynie na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji. Wnioskodawca, ani członkowie jego rodziny nie dysponują przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Skarżący jest inwalidą II grupy, a stan jego zdrowia wymaga przyjmowania leków, co dodatkowo obciąża skromny domowy budżet rodziny.
W przedstawionej sytuacji poniesienie kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącego prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło