III SA/Kr 1746/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-04-05

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej, w której skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowić pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy strona skarżąca działa w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego, zasiłków lub innych uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne, a postępowanie w tym zakresie należy umorzyć na podstawie art. 249a p.p.s.a. Jednocześnie, zgodnie z art. 262 p.p.s.a., strony korzystające z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mogą ubiegać się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli wykażą, że nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył skargę na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2016 r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. Po odrzuceniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący przedstawił swoje trudne położenie materialne, wskazując na brak stałego dochodu, posiadanie nieruchomości nieprzynoszących zysku oraz korzystanie ze wsparcia rodziny. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
I) umorzono postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla M. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. M. na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2016 roku w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. Wnioskiem z dnia 2 marca 2017 roku, motywowanym zamiarem złożenia zażalenia na powyższe orzeczenie, skarżący zwrócił się do tut. Sądu o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w osobie p. Mecenas A. G. z kancelarii [...] w K przy ul. Z, która bezpłatnie udzieliła mu porady, gdy starał się o rentę. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni 0,3209 ha odłogowana, wykaszana raz w roku oraz las wielkości ok. 0,5 ha we współwłasności (wielkość udziału 52/3701). Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Jego wydatki przedstawiają się następująco: prąd 70 zł miesięcznie, podatki ok. 200 zł rocznie. Odnosząc się do wezwania referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy M. M. oświadczył, że nie korzysta ze środków pomocy społecznej ze względu na fakt, że MOPS warunkował przyznanie pomocy przeprowadzeniem wywiadów w rodzinie (brat, siostra), która mu pomagała w miarę możliwości. Skarżący nie chce swoim utrzymaniem obciążać syna, który rok temu ukończył studia i jego sytuacja materialna nie jest łatwa. Z córkami i byłą żoną wnioskodawca nie chce utrzymywać żadnego kontaktu. Skarżący zamieszkuje w starym drewnianym domu znajdującym się na gruncie należącym do brata, w którym ma prawo mieszkać dożywotnio. Gospodaruje sam. Zarabia drobne kwoty (ok. 100 zł miesięcznie) za pomoc w drobnych pracach starszym sąsiadom. Jedyne rachunki, jakie opłaca to za energię elektryczną w kwocie ok. 60 zł miesięcznie i podatki ok. 100 zł rocznie. Jako krwiodawca za leki płaci kilka złotych miesięcznie. Opał pozyskuje we własnym zakresie ze swojego lasu. Wyżywienie otrzymuje częściowo od rodziny lub z odpadów z supermarketu, odzieży nie kupuje, bo ma w czym chodzić. Nie posiada rachunków bankowych. Posiadana przez niego nieruchomość nie przynosi żadnych dochodów. Do pisma z dnia 24 marca 2017 roku skarżący dołączył dowody wpłat z dnia 15 marca 2017 roku: podatku w kwocie 95 zł, opłaty za odpady w kwocie 18 zł oraz odcinka płatności za energię elektryczną za luty 2017 roku na kwotę 98,34 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa, opatrzona symbolem 6330. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie M. M. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji orzekający działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zdaniem orzekającego M. M. wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Skarżący nie posiada stałego źródła utrzymania, uzyskuje niewielkie dochody z prac dorywczych polegających na pomocy starszym sąsiadom. Korzysta ze wsparcia rodziny w formie posiłków. Posiadane nieruchomości: rolna i leśna nie przynoszą mu żadnych dochodów. Skarżący nie dysponuje oszczędnościami, ani wartościowymi przedmiotami, które mógłby spieniężyć. Przedstawiona sytuacja materialna M. M. pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło