III SA/Kr 175/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. i J. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. i J. T. na decyzję Wojewody z dnia 16 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podali, że pozostają ze sobą we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidocznili, że w jego skład wchodzi dom jednorodzinny położony na 10 arowej działce. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacowali na 860 zł emerytury S. T. i 1010 zł renty J. T. Uzasadniając swoje starania zaakcentowali, że z uwagi na złą sytuację materialną wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych, bo tych nie są w stanie ponieść bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Wedle relacji skarżących na lekarstwa wydają miesięcznie 350 zł, na wizyty lekarskie 200 zł, na opał 200 zł, na energię 160 zł, na gaz 200 zł, na pożywienie 500 zł, środki czystości 200 zł i telefon 150 zł. Do wniosku dołączyli kopię orzeczeń o stopniu ich niepełnosprawności. Z dokumentów tych wynika, że J. T. zaliczony został do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest niezdolny do pracy, wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wsparcia systemu środowiskowego. S. T. została natomiast zaliczona do grona osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jest zdolna do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej – z wykluczeniem ciężkiej pracy fizycznej, wymaga leczenia specjalistycznego, inhalatora a także czasowej pomocy i wsparcia z systemu środowiskowego. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych a więc zwolnienie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych i ponoszenia wydatków (art. 245 §3 ppsa w zw. z art. 241 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożyli oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dającymi się wyczytać z przedłożonych kopii orzeczeń o stopniu niepełnosprawności tych osób jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji gospodarstwa domowego skarżących i ich możliwości płatniczych. Te nie rysują się specjalnie. Dokonanie prostej operacji arytmetycznej uzmysławia bowiem, że środki jakimi dysponuje obecne gospodarstwo domowe skarżącego wystarczają ledwo co na opłacenie przedstawionych bieżących kosztów utrzymania mieszkania, wykup lekarstw i opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. W konsekwencji konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe grozi skarżącym zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób że nie będą w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Okoliczność, że należy do nich dom nie zmienia takiego oglądu, trudno bowiem wymagać od skarżących jego sprzedaży względnie obciążenia celem zdobycia środków na koszty sądowe gdyż rozporządzenia tego rodzaju godziłyby w podstawy egzystencji tych ludzi. Biorąc zaś pod uwagę ograniczenia zawodowe powodowane stanem zdrowia skarżących trudno czynić im zarzut, iż nie starają się poprawić swojej sytuacji bytowej. Mając to na uwadze udzielono skarżącym zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.