III SA/Kr 176/13

Kraków, dnia 26 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. – B. na Powszechną Spółdzielnię Mieszkaniową postanawia odrzucić skargę. M. W. – B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na Powszechną Spółdzielnię Mieszkaniową. Z treści pisma i dołączonych do niego załączników wynikało, że skarżąca kwestionuje wysokość opłat za korzystanie z lokalu, zarzucając władzom Spółdzielni niegospodarność. W odpowiedzi na skargę Powszechna Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Dlatego też Sąd zobligowany jest do zbadania czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.,sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 3 § 2P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sąd obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają, stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Mając na uwadze zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wskazać należy, że obejmuje ona jedynie sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych, chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach. Oznacza to, że w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych niż administracyjny, stosunków prawnych. Istota stosunku administracyjnoprawnego polega na tym, że jedną z jego stron zawsze jest organ administracji publicznej, bądź organ administracji państwowej czy też inny podmiot powołany do realizacji zadań administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa jest zobowiązany i uprawniony do władczego rozstrzygania o prawach i obowiązkach drugiej strony, regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego. Wykonując swoje uprawnienia i obowiązki jest on przy tym wyposażony, z mocy przepisów prawa, w atrybut władzy państwowej w postaci m. in środków przymusu państwowego, służący do zabezpieczenia realizacji uprawnień i obowiązków administracyjnoprawnych. Odmiennie zatem niż w przypadku stosunków cywilnoprawnych, gdzie strony będące partnerami mają równorzędną pozycję i według własnego uznania, w oparciu o przepisy prawa kształtują treść łączącego je stosunku prawnego, w stosunkach administracyjnoprawnych organ administracji publicznej jest obowiązany i uprawniony do władczego kształtowania, sytuacji prawnej drugiej strony. Zaznaczyć przy tym należy, że nie wszystkie stosunki prawne, w których jedną ze stron jest organ administracji publicznej, mają charakter administracyjnoprawny. W przypadku bowiem, gdy obie strony korzystają z wyznaczonej granicami prawa swobody w ustalaniu treści łączącego je stosunku prawnego, a przepisy prawa nie ustalają dla jednego z nich kompetencji do władczego rozstrzygania o treści uprawnień i obowiązków, przyjąć należy, iż stosunek ten nie ma charakteru administracyjnoprawnego (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Op 779/11). Jeżeli przepisy ustaw szczególnych nie stanowią inaczej, sądy administracyjne uprawnione są do kontroli legalności działań bądź bezczynności organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 P.p.s.a., wynikających z takich stosunków prawnych, w zakresie których organ administracji publicznej z mocy prawa uprawniony jest do władczego kształtowania treści tego stosunku prawnego. W niniejsze sprawie M. W. – B. wniosła o zbadanie prawidłowości działań Powszechnej Spółdzielni Mieszkaniowej, związanych z zarządzeniem jej zasobami mieszkaniowymi i ustalaniem opłat eksploatacyjnych. Wskazać należy, że spółdzielnia nie jest organem administracji publicznej ani w znaczeniu ustrojowym, ani w znaczeniu funkcjonalnym. Brak jest także przepisu szczególnego, który przewidywałby kognicję sądów administracyjnych w stosunku do działań lub bezczynności spółdzielni bądź jej organów. Przepis art. 32 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.), który na mocy przepisu art. 1 ust. 7 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 ze zm.) znajduje odpowiednie zastosowanie do spółdzielni mieszkaniowych, wskazuje, że statut spółdzielni może stanowić, iż w określonych w nim sprawach między członkiem a spółdzielnią, członkowi przysługuje prawo odwołania się od uchwały organu spółdzielni do innego wskazanego w statucie organu spółdzielni w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym. Po wyczerpaniu trybu wewnątrzspółdzielczego postępowania lub po upływie terminu określonego w statucie spółdzielni na rozpatrzenie odwołania, członkowi spółdzielni przysługuje natomiast prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Takie rozwiązanie przesądza zarazem o cywilnoprawnym charakterze sporu. Regulacja ta wskazuje zatem jednoznacznie, że postępowanie wewnątrzspółdzielcze nie ma charakteru postępowania administracyjnego. Spółdzielnia nie będąc organem administracyjnym nie wydaje władczo żadnych aktów administracyjnych ani też nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4P.p.s.a. Z tegoż powodu nie można też jej zarzucać bezczynności. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarga nie może zostać poddana kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, jest niedopuszczalna. Obowiązujące bowiem w tym zakresie przepisy wyraźnie stanowią o właściwości sądu powszechnego, a nie administracyjnego do rozpoznawania tego rodzaju spraw, których charakter jest cywilnoprawny. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowił jak w sentencji.