III SA/Kr 1765/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi S. R. – M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] 2012 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta z dnia [...] 2011 r., znak: [...], którym wszczęto z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące granicy działki ewidencyjnej nr [...] z sąsiednimi działkami ewidencyjnymi: nr [...] oraz nr [...] w S. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia [...] 2011 r., znak [...], Burmistrz Miasta wszczął z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące granicy działki ewidencyjnej nr [...] położonej w S, objętej księgą wieczystą KW Nr [...], będącą własnością S. R., z sąsiednimi działkami ewidencyjnymi: nr [...] oraz nr [...], będącymi we władaniu Gminy. Pismem z dnia 23 maja 2011 r., upoważniono uprawnionego geodetę, inż. J. Z., do czynności ustalenia granicy pomiędzy ww. działkami. W dniu 23 sierpnia 2011 zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe przedmiotowych nieruchomości z udziałem przedstawicieli Gminy oraz H. R., pełnomocnika S. R. Strony nie uzgodniły wzajemnie wspólnej granicy oraz odrzuciły możliwość zawarcia ugody w toku postępowania. W związku z powyższym Burmistrz Miasta, decyzją z dnia [...] 2011 r., znak: [...], umorzył, wszczęte z urzędu, postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oraz przekazał z urzędu sprawę wraz z operatem pomiarowym do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy. Pismem z dnia 10 stycznia 2012 r. pełnomocnik strony H. R. wniósł o uchylenie postanowienia Burmistrza Miasta z dnia [...] 2011 r. znak [...], podnosząc, iż organ ten podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy, gdyż dotyczyła ona jego interesów majątkowych. Będące przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...] oraz [...] znajdowały się bowiem we władaniu Gminy. Postanowieniem z dnia [...] 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 61a w związku z art. 126 oraz art. 156 §1 pkt 1 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta z dnia [...] 2011 r., znak [...]. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że instytucja stwierdzenia nieważności, stosownie do art. 126 K.p.a., odnosi się jedynie do decyzji i postanowień, na które przysługuje zażalenie. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie. Wobec powyższego, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia nie może być wszczęte. Omawiane postanowienie SKO zawierało pouczenie o możliwości wniesienia nań zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia. Pismem z dnia 19 marca 2012 r. pełnomocnik S. R. – M. wniósł o uchylenie wyżej opisanego postanowienia SKO z dnia [...] 2012 r., podnosząc argumentację zawartą w piśmie z dnia 10 stycznia 2012 r. i wskazując, że organ I instancji zobowiązany był na zasadzie art. 25 k.p.a. wyłączyć się ze sprawy. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61a k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu SKO wskazało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie może być wszczęte z uzasadnionej przyczyn, którą w niniejszej sprawie jest brak możliwości zaskarżenia postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, jak o tym stanowi art. 30 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony H. R. podniósł zarzuty zgłoszone uprzednio w postępowaniu administracyjnym, wskazując na naruszenie przez organ zaskarżonym postanowieniem przepisu art. 25 k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga jest bezzasadna, a kontrolowane postanowienia są zgodne z przepisami obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jak stanowi art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Analogicznie jest w przypadku postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie to także wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Artykuł 157 § 3 został z dniem 11 kwietnia 2011 r. uchylony przez art. 1 pkt 25 noweli z dnia 3 grudnia 2010 r. Przewidywał on, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Ustawodawca nie zdecydował się na wyraźne określenie formy wszczęcia postępowania nieważnościowego na rzecz postanowienia, tak jak ma to miejsce przy wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1. W ocenie więc Sądu zastosowanie powinny mieć wobec tego przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji, w tym art. 61a k.p.a. W sytuacji zatem, gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego nie może być uruchomione z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, to organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności tego aktu powinien wydać postanowienie, na podstawie art. 61a k.p.a. odmawiając wszczęcia postepowania nieważnościowego. W rozpatrywanej sprawie z taką sytuacją mamy do czynienia. Nie można więc zarzucić skutecznie SKO, że w sposób niewłaściwy dokonało interpretacji przepisów postępowania i nieprawidłowo je zastosowało. Argumentacja przedstawiona w skardze, jak i w pismach procesowych w toku postępowania, jest całkowicie chybiona i wynika z niezrozumienia nie tylko istoty postępowania rozgraniczeniowego, jako takiego, jak i z niezrozumienia istoty i celu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, czy postanowienia. Przypomnieć zatem należy, co trafnie podniosło orzekające Kolegium, że zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie, w konsekwencji też w świetle postanowień art. 126 k.p.a. wykluczone jest uruchomienie postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania rozgraniczeniowego, gdyż postępowanie nieważnościowe może być uruchomione tylko wobec tych postanowień, na które służy zażalenie. Nie jest to w żaden sposób kwestia uznania organu, lecz wynika to wprost z przepisów Prawo geodezyjne i kartograficzne i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym ze wskazanego już art. 126 k.p.a., w świetle którego tylko do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 – stosować można m. in. art. 156-159 k.p.a. regulujących postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Argument zatem, że doszło do uruchomienia postępowania rozgraniczeniowego przez organ, który powinien, według twierdzeń pełnomocnika skarżącej, ulec wyłączeniu do załatwienia sprawy rozgraniczenia nieruchomości, nie mógł mieć znaczenia w obliczu powyższego dla oceny zgodności z prawem wydanych w tej sprawie postanowień. Nie stanowi on i nie może stanowić nawet przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności takiego postanowienia w sytuacji, gdyby było możliwe uruchomienie tego rodzaju postępowania nadzorczego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.