III SA/Kr 1772/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia 16 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną . Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 180 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 1 ha 60 arów. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 2948,99 zł wyjaśniając że składa się na to 2070 zł jego renty i 878,99 renty żony. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ma problemy ze zdrowiem. Żona podobnie. Syn jest alkoholikiem a córka pozostawiła dwoje małoletnich dzieci. Wyszczególniając stałe miesięczne obciążenia podał, że na węgiel przeznacza 300 zł, na prąd 190 zł, na leki 250 zł, na gaz 180 zł, na wodę 90 zł, na telefon 120 zł, na bilety mpk 30 zł, na paliwo do samochodu 300 zł, na podatek 25 zł, na ubezpieczenie samochodu i przeglądy 50 zł, na śmieci 12 zł, na psa 20 zł na środki czystości 100 zł, na fryzjera 55 zł, na ropę i olej 100 zł. W konsekwencji wszystkie te wydatki zamykają się kwotą 1822 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tutaj jednak pojawia się problem. Skoro, bowiem gospodarstwo domowe dysponuje dość stałym miesięcznym dochodem i określonym majątkiem więc okoliczności te siłą faktu niweczą zasadność ustaleń co do tego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. także postan. NSA z 15 lutego 2005 r. FZ 711/04). Owszem jest w stanie a potwierdzeniem takiego stanu rzeczy pozostaje to, że na wezwanie (k. 11) uiścił żądaną kwotę 100 zł wpisu od skargi (k. 18). Do rozważenia pozostaje jednak, czy i na ile taka sytuacja przekreśla jego starania w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine). Oczywiście po dokonaniu ustaleń, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Z wyjaśnień skarżącego, które generalnie należy uznać za wiarygodne - gdyż pojawiające się w nich nieścisłości bądź powtórzenia trzeba położyć na karb nieporadnością skarżącego - wynika, że po opłaceniu wykazanych stałych obciążeń gospodarstwu domowemu skarżącego pozostaje do rozporządzenia kwotą niespełna 1000 zł. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki na takim poziomie nie pozwalają na czynienie specjalnych oszczędności. Biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącego trudno czynić mu zarzut, że nie stara się poprawić swojej sytuacji. Obrazu tego nie zmienia także, wykazywany majątek. Pomimo bowiem tego, że posiada on, określoną wartość sprzedażną względnie podkładową to jednak nie można tracić z pola widzenia, że rozporządzenia tego rodzaju godziłby w podstawę egzystencji rodziny. Mając więc na uwadze powyższe i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że choć nie przewyższają one dochodu oraz majątku skarżącego to jednak skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów udzielono więc skarżącemu takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.