III SA/Kr 1772/14

PostanowienieWSA w Krakowie2015-05-08

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) może zostać uwzględniony w całości, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, nawet jeśli strona domaga się jego przyznania w zakresie całkowitym, pod warunkiem, że nie wyjdzie ponad żądanie strony. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę niskie dochody skarżącej, wysokie wydatki na utrzymanie oraz fakt posiadania nieruchomości, które nie mogą zostać łatwo spieniężone bez uszczerbku dla egzystencji rodziny, sąd uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania ani opłacić pełnomocnika z wyboru, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dotyczącą ewidencji gruntów. Skarżąca oświadczyła, że jej dochody z emerytur wynoszą łącznie 2736 zł, a wydatki na utrzymanie domu, leki i wyżywienie pochłaniają całość tych dochodów. W skład majątku wchodzi dom i nieruchomość rolna. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. i W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia nie pozostają w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostają ze sobą we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom jednorodzinny o powierzchni 87 m2 zlokalizowany na działce o powierzchni 0.11.38 h oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1 h 33.62 m2 której nie uprawiają. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacowali łącznie na kwotę 2736 zł wyjaśniając, że składają się na to ich obie emerytury. Uzasadniając swoje starania powołała się na podeszły wiek i niskie dochody. Podała, że na wyżywienie przeznaczają miesięcznie 800 zł, na lekarstwa 750 zł, na utrzymanie domu związane ze stałymi opłatami 1200 zł. W konsekwencji bieżące wydatki pochłaniają całość dochodów. Z urzędu stwierdza się że w aktach sprawy na kartach 19-22 zalegają karty leczenia skarżącej i małżonka. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Przepis art. 245 ppsa przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2) natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym polega na zwolnieniu tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa) zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ma miejsce we wszystkich tych przypadkach, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Jednocześnie podnieść należy, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożyli oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Z oświadczenia tego wynika, że podstawą utrzymania tej dwuosobowej rodziny są świadczenia emerytalne małżonków w łącznej wysokości 2736 zł. Stałe obciążenia związane z utrzymaniem domu, opłaceniem mediów, wykupem lekarstw, zakupem żywności należy zaś szacować na ok. 2750 zł. W konsekwencji bieżące wydatki pochłaniają całość dochodów małżonków. Okoliczność, że do skarżących należy wykazany dom i nieruchomość rolna, które potencjalnie posiadają pewną wartość sprzedażną lub podkładową nie zmienia tego punktu widzenia. Zarówno bowiem sprzedaż tego majątku jak i obciążenie godziłoby w podstawy egzystencji rodziny. Skarżąca nie są więc w stanie ponieść kosztów sądowych ani opłacić pełnomocnika z wyboru. Mając to wszystko na uwadze udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło