III SA/Kr 180/15
WyrokWSA w Krakowie2015-05-26
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Bożenna Blitek, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo uznał R. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, mimo jego twierdzeń o chorobie i konieczności opieki nad ojcem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący R. S. prawidłowo został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Pomimo wezwań organu, skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odmówił złożenia oświadczenia majątkowego. Podnoszone przez niego okoliczności o chorobie i konieczności opieki nad ojcem uznano za gołosłowne i niewiarygodne, niepoparte dowodami. Ponadto, skarżący nie wykazał, że przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywał się z zobowiązań alimentacyjnych w co najmniej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.Stan faktyczny
R. S. został wezwany do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego w związku z przyznaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla małoletniej J. S. Pomimo kilkukrotnych wezwań i pouczeń o konsekwencjach, R. S. nie stawił się w urzędzie, odmawiając składania wyjaśnień i oświadczeń. Prezydent Miasta uznał go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. R. S. zaskarżył decyzję SKO, podnosząc, że jego nieobecność była spowodowana chorobą i koniecznością opieki nad ojcem we Francji, a organ nie wykazał, że uniemożliwił wywiad.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązania alimentacyjnego skargę oddala.
Z akt administracyjnych wynika, że na rzecz małoletniej J. S. zostały przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 kwietnia 2014 r. do 30 września 2014 r. w kwocie 500 zł miesięcznie, przy czym zobowiązanym do alimentacji jest dłużnika alimentacyjny R. S. - PESEL [...] (k. 1 akt adm.).
Pismem z dnia 19 maja 2014 r., które R. S. odebrał w dniu 3 czerwca 2014 r., został on wezwany do stawienia się w Urzędzie Miasta w terminie dni 14-tu od daty odebrania wezwania, celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Pismem tym R. S. został pouczony zarówno o formie jak i treści oświadczenia mającego być złożonym jak i o konsekwencjach uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego (k. 2-3 akt adm.).
W piśmie złożonym w dniu 17 czerwca 2014 r. R. S. oświadczył, że nigdy nie uchylał się i nie uchyla od płacenia alimentów i płaci je regularnie na osobiste konto powódki G. T., a obecnie komornikowi, że jest osobą bezrobotną poszukująca pracy i zarejestrowaną w Grodzkim Urzędzie Pracy, a nadto odmawia składania wyjaśnień (k. 8 akt adm.).
Pismem z dnia 4 lipca 2014 r., które R. S. odebrał w dniu 18 lipca 2014 r., ponownie został on poinformowany o konieczności zgłoszenia się w Urzędzie Miasta celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego i ponownie pouczony o konsekwencjach uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego (k. 9-10 akt adm.).
Pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r., które R. S. odebrał w dniu 8 września 2014 r., R. S. został poinformowany o wszczęciu postepowania w sprawie uznania go jako dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (k. 13-14 akt adm.).
Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta uznał R. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ I instancji powołał się na treść art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228) i stwierdził, że pomimo wezwania do stawienia się w Urzędzie Miasta, R. S. uniemożliwił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odmówił złożenia oświadczenia majątkowego. Ponadto z informacji uzyskanej od komornika sądowego wynika, że R. S. przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się ze zobowiązań alimentacyjnych w każdym miesiącu w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Decyzję tę R. S. odebrał 17 października 2014 r. (k.17-18 akt adm.)
W terminie przewidzianym do odwołania, w dniu 30 października 2014 r., R. S. nadał w urzędzie pocztowym odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta nr [...]. W odwołaniu tym podał, że w bieżącym roku składał oświadczenie majątkowe u Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym oraz przed Sądem podczas prowadzonego postępowania. Odwołujący się podał, że oświadczenia te znajdują się w aktach w postępowania o alimenty o sygn. [...], jeszcze nie zakończonego prawomocnym wyrokiem, albowiem strony odwołały się do Sądu Okręgowego. Ponadto odwołujący się dodał, że nie odmawia złożenia oświadczenia majątkowego ani płacenia alimentów, jednak obecnie pozostaje w ciągłym leczeniu na skutek powikłań po przebytym zapaleniu płuc i do chwili powrotu do zdrowia nie jest w stanie pokrywać w całości swoich zobowiązań alimentacyjnych. Jego zdaniem postepowanie administracyjne powinno być zawieszone do czasu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego (k. 19-20 akt adm.).
Decyzją z dnia 26 listopada 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...]. Organ II instancji stwierdził, że decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zapaść w sytuacji, gdy dłużnik nie wypełni obowiązków wynikających z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz bez uzasadnionej przyczyny nie wykona czynności, o które go wzywano. W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do wszczęcia postępowania w sprawie uznania R. S. za dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, albowiem pismem z dnia 19 maja 2014 r. został on wezwany do stawienia się w siedzibie organu w terminie 14 dni od daty jego doręczenia celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Odwołujący się w żaden jednak sposób nie zareagował na powyższe wezwanie, co należało, zdaniem Kolegium, uznać za uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odmowę złożenia oświadczenia majątkowego. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu, Kolegium stwierdziło, że fakt złożenia przez odwołującego się oświadczenia majątkowego m.in. u Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym nie znajduje potwierdzenia w aktach niniejszej sprawie. W tej sytuacji Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Decyzje tę (przesyłka awizowana w dniu 8 grudnia 2014 r.) R. S. odebrał osobiście w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 grudnia 2014 r. (k. 23-24 i 27 akt adm.).
Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się R. S. i pismem z dnia 14 stycznia 2015 r. wniósł na nią skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Skarżący podał, że nie mógł stawić się w wyznaczonym przez organ I instancji terminie z powodu choroby (powikłania po przebytym zapaleniu płuc) oraz konieczności wyjazdu do Francji w celu opieki nad chorym ojcem. Skarżący uważa zatem, że jego nieobecność była spowodowana obiektywnymi i niezależnymi od niego okolicznościami. Skarżący podniósł również, że organ nie wykazał, że uniemożliwiał przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, lecz uznał, że jego nieobecność jednoznacznie stanowi uchylanie się przez niego od obowiązku stawiennictwa. Skarżący dodał, że podczas jego nieobecności w kraju wszelką kierowaną do niego korespondencję odbierał jego syn – R. S.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zawartych w skardze argumentów Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż korespondencję kierowaną do skarżącego doręczano "adresatowi", a nie domownikowi. Ponadto z dokumentacji załączonej do skargi oraz tej zawartej w aktach nie wynika, zdaniem Kolegium, że skarżący przebywał poza granicami kraju. Brak jest również dokumentacji lekarskiej potwierdzającej stan zdrowia skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz.1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Sądu, skarga R. S. jest całkowicie nieuzasadniona.
Należy zauważyć, że postawę prawną wydanej decyzji stanowią przepisy art. 5 ust. 3 – 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 z późn. zm.), które stanowią:
Art. 5. (...) 3. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
1) złożenia oświadczenia majątkowego, (...)
- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
3a. Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Treść przytoczonych wyżej przepisów jest, zdaniem Sądu, jasna i jednoznaczna. Wynika z powyższego, że w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 powyżej ustawy organ administracyjny zobowiązany jest do wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zaszły dwie z wymienionych wyżej przesłanek, albowiem R. S. zarówno uniemożliwił organowi przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego jak i odmówił złożenia oświadczenia majątkowego.
Z kolei z przytoczonego wyżej art. 5 ust. 3a omawianej ustawy wynika, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec tego dłużnika, który przez ostatnie 6 m-cy wywiązywał się w każdym miesiącu ze swych zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% wysokości bieżąco ustalonych alimentów, przy czym – co wynika z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 9 września 2014 r., będącego odpowiedzią na tak sformułowane pytanie organu (k. 12 akt adm.) – R. S. w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się ze zobowiązań alimentacyjnych wobec wierzycielki J. A. S. (k. 16 akt adm.).
Co prawda, w swych pismach skarżący podaje różne okoliczności, z powodu których nie mógł dopełnić obowiązkom stawienia się celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, jednak – zdaniem Sądu – okoliczności te są gołosłowne, niczym nie poparte i niewiarygodne, a nawet są same w sobie sprzeczne. Skarżący twierdzi bowiem, że nie mógł stawić się z powodu swojej choroby i jednocześnie podaje, że musiał wyjechać do Francji, aby opiekować się chorym ojcem. Oznacza to jedynie, jak słusznie wskazały to organy, że R. S. zignorował wezwania i pouczenia organu administracyjnego do stawienia się w organie celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego, pomimo iż wezwania odbierał osobiście.
W skardze R. S. twierdzi, że podczas jego nieobecności w kraju, korespondencję kierowaną do niego odbierał jego syn, również R. S. Okoliczność ta, nawet gdyby była zgodna z prawdą, nie ma żadnego znaczenia, albowiem po pierwsze: okoliczność ta nie została niczym poparta, po drugie nie wiadomo, o jaki okres chodzi i po trzecie: brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że prawa skarżącego zostały w jakikolwiek sposób naruszone. Sąd podkreśla, że skarżący brał udział w postepowaniu, kierował pisma i kierował środki zaskarżenia w terminach wskazanych w zaskarżonych decyzjach organów obu instancji.
W konsekwencji powyższego, skoro - jak słusznie wskazały organy obu instancji - zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, to brak podstaw do stwierdzenia, aby organy administracyjne naruszyły prawo materialne. Mając powyższe na względzie Sąd nie dostrzegł także naruszenia przez organy przepisów postępowania, a zatem - na podstawie powołanych wyżej przepisów - skargi nie uwzględnił i orzekł w oparciu o art. 151 p.p.s.a. - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło