III SA/Kr 181/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. M. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 stycznia 2008 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie radcy prawnemu M. M. wykonującemu zawód w "Kancelarii Radców Prawnych [...]" spółka jawna przy ul. [...] w K. kwotę 270 zł (słownie: dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, II. podwyższyć przyznaną w punkcie pierwszym postanowienia opłatę o obowiązującą stawkę 22% podatku od towarów i usług do wysokości 329,40 zł (słownie: trzysta dwadzieścia dziewięć złotych 40/100) brutto. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r. ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego (k. 35-38), którego Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczyła w osobie mecenasa M. M. (vide: pismo Dziekana OIRP k. 49). Skarżący udzielił wyznaczonemu radcy prawnemu pełnomocnictwa procesowego (k. 54) zaś radca prawny sporządził i wniósł skargę kasacyjną (k. 62-77) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2008 r. (k. 19). W rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym która odbyła się w dniu 8 stycznia 2010 r. radca prawny nie wziął udziału (vide: odpis protokołu rozprawy). W dniu 23 lutego 2010 r. wpłynął do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek radcy prawnego M. M. o przyznanie według norm przepisanych należnego od Skarbu Państwa wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Równocześnie radca prawny oświadczył, że koszty pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 02/163/1349 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (§1 rozp.) Zgodnie z §16 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały opłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku radca prawny oświadczenie takie złożył. W związku tym zachodzą warunki by przyznać mu wynagrodzenie za wykonaną pomoc prawną. Okoliczność, że wskutek wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku kasacyjnego sprawa wróciła na wokandę wojewódzkiego sądu administracyjnego, w ocenie orzekającego nie sprzeciwia się przyznaniu radcy prawnemu wynagrodzenia za wykonaną do tej pory pomoc prawną. W wyroku z dnia 9 lutego 2005 r. (GSK 1412/04) wypowiedziano co prawda pogląd, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy następuje po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, stanowisko to nie zawiera jednak szerszego uzasadnienia prawnego. Przeciwstawić mu zaś można następujące argumenty. Po pierwsze ani ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani powołane rozporządzenie wykonawcze nie zawierają uregulowania analogicznego do zawartego art. 84 §2 kpk z którego wynikałoby, że dopiero prawomocne zakończenie postępowania jest równoznaczne z ustaniem obowiązków nałożonych na pełnomocnika z urzędu. W szczególności zaś z obowiązkiem takim nie należy utożsamiać kompetencji pełnomocnika wpływających na zakres jego plenipotencji (por. art. 39 ppsa). Po wtóre, w sytuacji gdy Naczelny Sąd Administracyjny przyjął i rozpoznał skargę kasacyjną raczej trudno wywodzić, że nie doszło do wykonania pomocy prawnej w tej formie. Podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 (ust. 2). Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 4 rozporządzenia przepis §14 ust. 2 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez radcę prawnego aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. Ponieważ przedstawiony przez Naczelny Sąd Administracyjny odpis protokołu rozprawy jaka odbyła się w dniu 8 stycznia 2010 r. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że radca prawny M. M. nie brał udziału w rozprawie przed tym sądem, więc za samo sporządzenie skargi kasacyjnej przysługuje mu stosownie do §14 ust. 2 pkt. 2 lit. b) opłata w wysokości 180 zł. Kwota ta odpowiada 75% stawki określonej w §14 ust. 2 pkt. 1 lit. c). Pamiętać bowiem trzeba, iż radca prawny został dla strony ustanowiony po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odmiennie zaś aniżeli ma to miejsce przy opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej sporządzenie i wniesienie tego środka odwoławczego faktycznie inicjuje postępowanie sądowe w drugiej instancji. Uwzględniając, że sporządzona przez radcę prawnego skarga kasacyjna opracowana została z zachowaniem standardów fachowości a radca prawny w sposób obszerny (k. 62-77) przedstawił i uzasadnił zarzuty stawiane wyrokowi tutejszego sądu z których część dała Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu podstawy do tego by uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, zachodzą warunki by z uwagi na nakład pracy oraz przyczynienie się w tym zakresie do wyjaśnienia sprawy przyznać radcy prawnemu wynagrodzenie podwyższone. Niebezpieczeństwo wyrzeczenia ponad zakres żądania w realiach rozstrzyganego przypadku nie istnieje bo radca prawny wniósł o przyznanie wynagrodzenia według norm przepisanych (vide: wniosek). W myśl zaś §2 ust. 1 powołanego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy radcy prawnego, a także charakter sprawy i wkład pracy radcy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Równocześnie pamiętać jednak trzeba, że zawarty w rozdziale 5 rozporządzenia ("Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa") przepis §15 pkt. 1 stanowi lex specialis w stosunku do §2 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia limitując wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonych przez Skarb Państwa do wysokości maksymalnie 150% stawek minimalnych o których mowa w rozdziałach 3-4. W konsekwencji ustalona dla radcy prawnego wysokość wynagrodzenia musi zamknąć się w kwocie 270 zł. Ponieważ z akt sprawy nie wynika by radca prawny poniósł jakiekolwiek wydatki, więc na mocy § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega powiększeniu jeszcze tylko o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie powołanych w uzasadnieniu przepisów.