III SA/Kr 185/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skarg Firmy Handlowo – Usługowej A spółka jawna z siedzibą w K na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. A o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa z dnia 16 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. B o zawartości alkoholu powyżej 4,5 % do 18 % oraz piwa z dnia 16 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. C o zawartości powyżej 18 % I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 2271,00 zł (słownie: dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 listopada 2013r. W dniu [...] 2012r. Prezydent Miasta wydał decyzje: – nr [...] o cofnięciu Firmie Handlowo-Usługowej A spółka jawna z siedzibą w K zezwolenia Nr [...] z dnia 1 września 2008r. na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. A, tj. o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży – drink-barze przy ul. J w K, – nr [...] o cofnięciu w/w Firmie zezwolenia Nr [...] z dnia 1 września 2008r. na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. B, tj. o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18% oprócz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży – drink-barze przy ul. J w K, – nr [...] o cofnięciu w/w Firmie zezwolenia Nr [...] z dnia 1 września 2008r. na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. C, tj. o zawartości alkoholu powyżej 18%, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży – drink-barze przy ul. J w K. W uzasadnieniu swoich decyzji organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r. nr 70, poz. 473 z późn. zm.), warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży. Tymczasem w dniu 7 sierpnia 2012r. do Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta wpłynęło pismo W. S. – kuratora masy spadkowej po A. I., współwłaścicielce budynku przy ul. J w K. Z treści tego pisma wynika, że umowa najmu przedmiotowego lokalu zawarta od 1 sierpnia 2002r. do 31 lipca 2012r. nie została przedłużona na dalszy okres, a co za tym idzie najemca utracił prawo do przedmiotowego lokalu. Pismo zawierające oświadczenie woli o braku zgody na dojście do skutku nowej umowy najmu zostało odebrane przez najemcę w dniu 24 kwietnia 2012r. Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika strony, że Firma Handlowo-Usługowa A spółka jawna nie otrzymała żadnego oświadczenia od kuratorów spadku odnośnie braku ich zgody na przedłużenie umowy najmu, Prezydent Miasta podniósł, że stoi ono w sprzeczności z załączoną do pisma z dnia 6 sierpnia 2012r. kopią zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki listowej podpisanej osobiście przez S. K. (wspólnika Spółki) w dniu 24 sierpnia 2012r. Odnośnie natomiast twierdzenia pełnomocnika strony, że kurator nie wystąpił ze swoimi roszczeniami do sądu powszechnego, organ I instancji wskazał, iż nie ma to znaczenia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym o cofnięcie zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w przedmiotowym lokalu. Mając powyższe na względzie Prezydent Miasta uznał, że na dzień orzekania przedsiębiorca nie posiadał tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, a w związku z tym zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należało cofnąć. W odwołaniach od powyższych decyzji Prezydenta Miasta Firma Handlowo-Usługowa A spółka jawna wniosła o ich uchylenie. Decyzjom organu I instancji odwołująca się Spółka zarzuciła naruszenie art. 18 ust. 1 oraz art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez bezpodstawne cofnięcie zezwolenia, pomimo iż odwołującej przysługuje prawo do lokalu, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie przeciwnej konkluzji. Odwołująca się Spółka podniosła również zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie: art. 6, albowiem w swym działaniu organ I instancji nie opierał się na przepisach prawa, traktując ich brzmienie wybiórczo. Zarzucono też naruszenie art. 7, albowiem organ I instancji nie stał na straży praworządności i nie podjął wszelkich koniecznych czynności by wyjaśnić cały stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim nie wystąpił do kuratora W. S. o przesłanie oryginału potwierdzenia odbioru listu, pomimo iż fakt ten został zakwestionowany przez odwołującą się. Podniesiono zarzut naruszenia art. 11, poprzez braki i błędy w treści uzasadnienia decyzji, skutkujące trudnością merytorycznej polemiki, a przede wszystkim brak jakiegokolwiek opisania dlaczego organ I instancji wydając skarżoną decyzję oparł się wyłącznie na kserokopii jednej ze stron potwierdzenia odbioru przesyłki. Zarzucono naruszenie art. 77, poprzez niewywiązanie się przez organ z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a przede wszystkim nie wystąpienie do kuratora o przedłożenie oryginału potwierdzenia odbioru przesyłki oraz art. 80, poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Odwołująca się Spółka podniosła, że w dniu 24 kwietnia 2012r. nie otrzymała żadnego oświadczenia od kuratorów spadku. Ponadto podkreśliła, że w toku przedmiotowego postępowania kurator spadku nie przedstawił dowodu, który potwierdzałby fakt złożenia przez niego oświadczenia o braku woli przedłużenia umowy najmu, albowiem za taki w żadnym wypadku nie można uznać kserokopii jednej strony potwierdzenia odbioru, z której nie wynika nawet kto był nadawcą przesyłki. Kserokopia ta mogła więc być sporządzona z jakiegokolwiek dokumentu przesłanego do odwołującej się, czy to przez jej kontrahentów, czy administratora budynku. Odwołująca się Spółka wskazała, że skoro okoliczność ta została przez nią zaprzeczona ,organ I instancji winien był zobowiązać kuratora do przedłożenia oryginału potwierdzenia odbioru, albowiem tylko on pozwoliłby zweryfikować prawdziwość jego twierdzeń w zakresie złożenia oświadczenia. W związku z powyższym odwołująca się Spółka uważa, że w dalszym ciągu jest najemcą lokali położonych na nieruchomości przy ul. J w K. Zgodnie bowiem z umowami najmu z dnia 2 maja 2002r. oraz 18 października 2012r., a konkretnie ich § 11 pkt 2, umowy te ulegały automatycznemu przedłużeniu na okres dalszych 10 lat, o ile najpóźniej na jeden miesiąc kalendarzowy przed upływem tego okresu żadna ze stron nie złoży pisemnego oświadczenia o braku zgody na jej przedłużanie. Wobec zatem faktu, iż żadna ze stron takiego oświadczenia nie złożyła umowy najmu łączące strony są ważne przez dalszy dziesięcioletni okres. Zdaniem Spółki brak było zatem przesłanek do cofnięcia jej zezwoleń, gdyż nie utraciła prawa do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. W dniu 16 stycznia 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 18 ust. 1, art. 18 ust. 10 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r. nr 70, poz. 473 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydało decyzje: – nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r. nr [...] o cofnięciu Firmie Handlowo-Usługowej A spółka jawna z siedzibą w K zezwolenia Nr [...] z dnia 1 września 2008r. na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. A, tj. o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa, – nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r. nr [...] o cofnięciu w/w Firmie zezwolenia Nr [...] z dnia 1 września 2008r. na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. B, tj. o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18% oprócz piwa, – nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r. nr [...] o cofnięciu w/w Firmie zezwolenia Nr [...] z dnia 1 września 2008r. na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. C, tj. o zawartości alkoholu powyżej 18%. Zdaniem Kolegium, bezsporne jest, że brak tytułu prawnego do lokalu stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia. Nie budzi również wątpliwości Kolegium, że w toku postępowania przed organem I instancji w aktach sprawy znajdowała się kserokopia potwierdzenia odbioru przesyłki kierowanej do F.H.U. A spółka jawna podpisana przez S. K. Kolegium dodało, że numer wskazany na kserokopii dowodu potwierdzenia odbioru jest zbieżny z numerem identyfikatora wynikającym z danych Poczty Polskiej, co, zdaniem organu, potwierdzało wiarygodność dołączonej kserokopii. Poza tym Kolegium uważa, że wiarygodność powyższego dowodu została potwierdzona przez notarialne poświadczenie zgodności kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru z okazanym dokumentem. Co więcej, z treści poświadczonego dokumentu wynika, że nadawcą przesyłki kierowanej do F.H.U. A spółka jawna był administrator nieruchomości, tj. Spółka T sp. z o.o. SKA z siedzibą w K, z której pisma z dnia 10 stycznia 2013r. wynika, że przesyłka ta zawierała przedmiotowe oświadczenie kuratora masy spadkowej. Kolegium wskazało również, że w takiej samej formie (notarialnej) poświadczona została również kserokopia dokumentu obejmującego pismo Poczty Polskiej z dnia 16 października 2012r., że przesyłkę o nr [...] adresowaną do F.H.U. A spółka jawna przy ul. J w K odebrał w dniu 24 kwietnia 2012r. S. K. Zdaniem Kolegium, należy podzielić pogląd organu I instancji, że w związku z doręczeniem F.H.U. A spółka jawna oświadczenia kuratora spadku z dnia 16 kwietnia 2012r. o nieprzedłużeniu umowy najmu lokalu, Przedsiębiorca utracił tytuł do lokalu, materializując w ten sposób przesłankę, o której mowa w art. 18 ust. 10 pkt 2 w związku z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi skutkującą cofnięciem zezwolenia na sprzedaż alkoholu. W skargach na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego Firma Handlowo-Usługowa A spółka jawna wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji wraz z poprzedzającymi ją decyzjami organu I instancji. W swoich skargach strona skarżąca podniosła te same zarzuty i argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na naruszeniu jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez niezawiadomienie jej o prawie do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, zwłaszcza że w dniu 10 stycznia 2013r. pojawiły się nowe dowody zmieniające stanowisko przedstawiane do tej pory przez kuratorów, a strona skarżąca nie miała możliwości odnieść się do ich treści. Strona skarżąca ponownie podkreśliła, że nie otrzymała żadnego oświadczenia od kuratorów spadku. Poza tym w toku postępowania kurator spadku nie przedstawił dowodu, który potwierdzałby fakt złożenia przez niego oświadczenia o braku woli przedłużenia umowy najmu. Najpierw bowiem przedłożył kserokopię jednej strony potwierdzenia odbioru, z której nie wynikało jednak kto był nadawcą przesyłki. Skarżąca Spółka stwierdziła, że od początku wskazywała, że posłużył się on najprawdopodobniej potwierdzeniem przesyłki pochodzącej od administratora, a zawierającej notę księgową. Dopiero w toku postępowania drugoinstancyjnego do akt sprawy przedłożone zostało pismo administratora – T sp. z o.o. SKA wraz z drugą stroną potwierdzenia odbioru, jednoznacznie wskazujące na fakt, że to ona była nadawcą przesyłki, a nie kuratorzy. Strona skarżąca uważa, że tym samym potwierdzone zostało jej stanowisko, iż kuratorzy nie złożyli stosownego oświadczenia, zaś istniejące wątpliwości powinny były skłonić organy do podjęcia wszelkich niezbędnych działań służących wyjaśnieniu stanu faktycznego. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skarg. Na rozprawie w dniu 19 listopada 2013r. sprawy z trzech opisanych powyżej skarg zostały na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm.) połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą III SA/Kr 185/13. Pełnomocnik strony skarżącej dodatkowo wyjaśnił, że przed sądem powszechnym od 1,5 roku toczy się sprawa o wydanie przedmiotowej nieruchomości. Strona skarżąca zamierzała wystąpić z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia sprawy przed sądem powszechnym, jednakże z uwagi na naruszenie przez organ jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu została pozbawiona tej możliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W niniejszym postępowaniu zbadania wymagało zatem, czy decyzje podjęte zostały z zachowaniem reguł prowadzenia postępowania administracyjnego przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 z późn. zm.), w tym w szczególności czy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięć tej treści oraz czy nie naruszały one prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r., Nr 70, poz. 473 z późn. zm.). W ocenie Sądu organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji naruszyły przepisy postępowania wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt sprawy wskazuje, że poczynione przez organ w niniejszej sprawie ustalenia dotyczące stanu faktycznego związanego z tytułem prawnym do lokalu nie były wystarczające do uznania, że strona skarżąca ten tytuł utraciła, a w konsekwencji, że zachodziły w sprawie przesłanki do wydania zaskarżonych decyzji cofających zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Jedynym środkiem dowodowym, na którym oparł organ I instancji ustalenia dotyczące stanu faktycznego była kserokopia jednej strony potwierdzenia odbioru przesyłki. Trafnie zarzuca skarżący, że z dokumentu tego nie wynikało nawet kto był nadawcą tej korespondencji skierowanej do skarżącego. Organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego co do tego, jaka była zawartość tej korespondencji, opierając się jedynie na treści pisma kuratora spadku W. S. z dnia 6 sierpnia 2012r., w którym oświadczył on, że dokonał wypowiedzenia umów najmu (k. 165). Kurator nie przedstawił dowodów doręczenia swoich oświadczeń skarżącemu. Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego na okoliczność tego od kogo pochodziła korespondencja doręczona skarżącemu w dniu 16 kwietnia 2012r., ani co zawierała. Tych zasadniczych braków postępowania wyjaśniającego nie uzupełnił także organ II instancji. Pomimo podnoszonych w odwołaniu w sposób jednoznaczny zarzutów co do prawidłowości poczynionych przez organ I instancji ustaleń co do rozwiązania umowy najmu i utraty przez skarżącego tytułu prawnego do lokalu, organ II instancji nie przeprowadził na tę okoliczność prawidłowego postępowania dowodowego. Nie przesłuchano żadnych świadków ani stron postępowania odnośnie do tego kto kierował korespondencję do skarżącego i jaka była jej treść. Organ II instancji oparł się jedynie na skierowanym do niego piśmie od administratora budynku (T Sp. z o.o., k. 257), w którym administrator stwierdził, że przesyła potwierdzenie oryginalności zwrotnego poświadczenia odbioru oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu oraz potwierdzenia, że przesyłkę tą odebrał S. K. Pomimo zarzutów podnoszonych w odwołaniu, organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości co zawierała przesyłka doręczona skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2012r. Nie wyjaśnił też, dlaczego korespondencja zawierająca według oświadczenia administratora oświadczenie kuratora o wypowiedzeniu umowy najmu, została wysłana nie przez samego kuratora, lecz przez administratora budynku. Nie odniósł się do twierdzeń skarżącego, że od administratora otrzymywał on w tym czasie korespondencję w innych sprawach, związanych z finansowymi rozliczeniami. Organ nie zawiadomił również skarżącego w trybie art. 10 §1 kpa o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, pozbawiając go tym samym prawa czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Trafnie zatem zarzuca skarżący, że prowadząc postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie organy naruszyły art. 7 i 77 kpa, albowiem nie podjęły wszelkich koniecznych czynności, by wyjaśnić cały stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wywiązały się z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie dokonały też prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, naruszając art. 80 kpa. Uzasadnienia decyzji organów nie spełniają wymogów art. 107 §3 kpa, nie wskazano bowiem w sposób wyczerpujący faktów, które uznano za udowodnione, dowodów na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności lub mocy dowodowej. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, organy naruszyły również prawo materialne, tj. art. 18 ust. 1 oraz art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez cofnięcie zezwolenia, pomimo iż prowadzone postępowanie nie wykazało, że skarżący utracił tytuł prawny do lokalu. W toku przedmiotowego postępowania organy nie przeprowadziły bowiem prawidłowo dowodu na to, że kurator spadku skutecznie złożył skarżącemu oświadczenie o braku woli przedłużenia umowy najmu, a zatem że skarżący utracił prawo do lokalu. Brak zaś wykazania tej okoliczności prawidłowo przeprowadzonymi środkami dowodami uniemożliwiał organom wydanie decyzji cofających zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Mając na uwadze wskazane powyżej naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego, stwierdzone przez Sąd we wszystkich wydanych w sprawie decyzjach, zostały one uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prowadząc dalsze postępowanie administracyjne w tej sprawie organy winny uwzględnić wskazaną powyżej ocenę prawną Sądu oraz aktualny na dzień orzekania stan faktyczny i prawny sprawy, w szczególności to, że upłynął już czas, na jaki wydane zostały skarżącemu zezwolenia. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącym od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje zwrot wpisów od każdej ze skarg, wynagrodzeń profesjonalnego pełnomocnika oraz zwrot opłat od pełnomocnictw. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.