III SA/Kr 1851/12

PostanowienieWSA w Krakowie2013-04-26

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu i pozwala na ocenę jej możliwości płatniczych?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości co do jej możliwości płatniczych. W przypadku osoby samotnie gospodarującej, utrzymującej się z niskiego świadczenia, bez nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych, zadłużonej i podlegającej egzekucji komorniczej, można uznać, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca E. R. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się z niskiej renty ZUS, nie posiada majątku, jest zadłużona i podlega egzekucji komorniczej, co uniemożliwia jej pokrycie kosztów postępowania. Referendarz sądowy ocenił, że przedstawione oświadczenie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Wojewody z dnia 22 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła brak osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podała, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacowała na kwotę 586,74 zł świadczenia ZUS. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że z otrzymywanej renty nie jest w stanie opłacić jakichkolwiek kosztów postępowania, bo wystarcza ona tylko na żywność i leki. Postrzega siebie jako osobę bezdomną, która utraciła dorobek swojego życia. Podnosi, że komornik ściąga z jej świadczenia rentowego ok. 300 zł i w efekcie na leki i wyżywienie pozostaje jej 156 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Obrazuje, że skarżąca nie należy do zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, utrzymującą się z niskiego świadczenia ZUS, bez nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych, zadłużoną, borykającą się z egzekucją komorniczą. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych oraz pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżąca aktualnie nie jest w stanie ich ponieść. Biorąc powyższe pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło