III SA/Kr 1851/12

WyrokWSA w Krakowie2013-10-30

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Janusz Bociąga, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy eksmisja z lokalu na mocy prawomocnego wyroku sądu cywilnego, połączona z brakiem dobrowolnego wymeldowania się, stanowi podstawę do wydania z urzędu decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję, nawet bez dobrowolnego wymeldowania się, stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co uzasadnia wymeldowanie z urzędu. Nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu. Sytuacja taka nie powoduje fikcji prawnej, a sprawy o wymeldowanie mają charakter administracyjny i nie podlegają zawieszeniu z uwagi na toczące się postępowania cywilne dotyczące stanu prawnego nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżąca E. R. została eksmitowana z lokalu przy ul. Ś w K. na mocy prawomocnego wyroku sądu cywilnego i czynności komorniczych. Pomimo tego nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ administracji wydał z urzędu decyzję o wymeldowaniu skarżącej, którą utrzymał w mocy Wojewoda. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że lokal stanowi jej własność i nie opuściła go dobrowolnie. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Wojewody z dnia 22 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. Ż., Kancelaria Adwokacka, ul. [...] w K kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Zaskarżoną przez E. R. decyzją z dnia 22 listopada 2012 r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r. znak [...] orzekającą o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu przy ul. Ś w K. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.2006.139.993 ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Pismem z dnia 9.09.2010 r pełnomocnik Wydawnictwa [...] sp. zo.o. (reprezentujący zarazem Administrację Domów [...]), działając w imieniu Wydawnictwa [...] sp. z o.o., wniósł o wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego z lokalu przy ul. Ś w K. Decyzją z dnia [...] 2012 r. znak [...] Prezydent Miasta wymeldował skarżącą z pobytu stałego przy ul. Ś w K, uznając, że w sposób trwały i dobrowolny opuściła ten lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ustalono bowiem, że nie mieszka ona w tym lokalu i nie przebywa w nim. Sąd Rejonowy orzekł w dniu 20 stycznia 2010 r. o eksmisji skarżącej z ww lokalu a Komornik sądowy przeprowadził w dniu 22.09.2011 r. egzekucję. Z wyjaśnień skarżącej wynika natomiast, że codziennie przychodzi do budynku przy ul. Ś w K ale nie może wejść do mieszkania, gdyż nie ma do mieszkania dostępu ze względu na to, że wymienione zostały zamki. Wskazała też, że wniosła do Sądu o ochronę naruszonego posiadania. Z akt sprawy wynika, że Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy wyrokiem z dnia 4.06.2012 r. sygn. akt [...] oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego z 22 czerwca 2011 r. sygn. akt [...]. Według organu powyższe udowodnione okoliczności eksmisji oraz wyrok oddalający powództwo o ochronę posiadania świadczą o trwałości opuszczenia przez skarżącą lokalu jak też o dobrowolności tego opuszczenia. Centrum życiowe skarżącej znajduje się poza ww lokalem. Organ zaznaczył, że poprzez decyzję o wymeldowaniu zaprzestał utrzymywania fikcji meldunkowej. Odwołując się od ww decyzji skarżąca zaprzeczyła ustaleniom organu co do aktualnego miejsca zamieszkania. Odmiennie w stosunku do oceny organu oceniła okoliczności opuszczenia przez nią lokalu, w tym sensie, że nie opuściła go dobrowolnie a przymusowo, a jej rzeczy osobiste wyniósł komornik. Wniosła wobec tego o uchylenie ww decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez prokuraturę i inne organy, do których zwróciła się z prośbą o interwencję w sprawie odzyskania mieszkania. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję, podzielając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, zwłaszcza w tym zakresie, że skarżąca opuściła ww lokal, będąc eksmitowana w drodze egzekucji komorniczej, zaznaczając, że już sama ta okoliczność daje organowi podstawę do wymeldowania skarżącej. Organ uściślił, iż ponieważ skarżąca opuszczając lokal samodzielnie się nie wymeldowała, zaszła przesłanka do uczynienia tego przez organ z urzędu. Organ wyjaśnił przy tym, że zameldowanie służy jedynie celom ewidencyjnym i jest związane z potwierdzeniem faktu zamieszkania pod konkretnym adresem. Skoro zatem skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego, koncentrując swe sprawy w innym miejscu, to pozostawienie ww zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem byłoby niezgodne prawem. Skarżąc się do Sądu na ww decyzję E. R. zarzuciła organowi nieprecyzyjność w ustaleniach faktycznych polegającą na tym, że mieszkanie nr [...] które zajmowała znajduje się w kamienicy na działce nr [...] przynależącej do ul. Ś a właścicielem lokalu jest Gmina, a twierdzenie, że kamienica jest własnością prywatną jest w ocenie skarżącej manipulacją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że nie nastąpiły wadliwe ustalenia faktyczne, gdyż z księgi wieczystej wynika, iż przedmiotowa nieruchomość jest położona na działce nr [...], znajdującej się przy u. F i ul. Ś a właścicielem tej nieruchomości jest wnioskodawca Wydawnictwo [...] Sp. z o.o. Na rozprawie w dniu 30.10.2013 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z oględzin lokalu, podając, że aktualnie toczą się sprawy o zasiedzenie lokalu przy ul. J i z tego względu zasadnym jest wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wniósł jednocześnie o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarżąca natomiast podniosła, że lokal przy ul. Ś stanowi jej własność i nikt nie ma prawa jej wymeldować. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga E. R. nie podlega uwzględnieniu. Przepisy znajdujące w sprawie zastosowanie stanowią, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1 ww ustawy). Natomiast organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 15 ust. 2 ww ustawy). Okolicznościami bezspornymi w sprawie jest, że skarżąca zajmująca uprzednio lokal przy ul. Ś w K została z niego na mocy wyroku Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny z dnia 20.01.2010 r. sygn. akt [...] oraz czynności komorniczych z dnia 22.09.2011 r. skutecznie eksmitowana. Lokal znajduje się obecnie w dyspozycji właściciela Wydawnictwa [...] Sp. z o.o. Oznacza powyższe, że skarżąca przebywa poza wskazanym lokalem dłuższy okres i dobrowolnie nie wymeldowała się stąd zaszła potrzeba wydania stosownej decyzji przez organ administracyjny. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że oddalone zostało prawomocnie wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy z dnia 4.06.2012 r. sygn. akt [...] powództwo skarżącej o przywrócenie naruszonego posiadania. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy przeprowadziły wymagane prawem postępowanie wyjaśniające wystarczające dla dokonania oceny czy zaszły prawem przewidziane warunki do wydania z urzędu decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu przy ul. Ś w K. Przyjmuje się, że w postępowaniu o wymeldowanie osoby z pobytu stałego organy winny badać, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały oraz czy nastąpiło w sposób dobrowolny (przykładowo tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 lipca 2010r. sygn. akt III SA/Gd 131/10, Lex nr 674751). Przedmiotowy nakaz nie odnosi się jednakże do sytuacji, gdy orzeczona została eksmisja z danego lokalu. W takiej sytuacji przyjmuje się bowiem, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu ww art. 15 ust. 2, a w konsekwencji uzasadnia wymeldowanie danej osoby z dotychczasowego miejsca pobytu. Co więcej, nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w danym lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 11 ww ustawy. Organy w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, będąc związanymi faktem istnienia w obrocie prawnym prawomocnego wyroku eksmisyjnego oraz nie zamieszkiwaniem skarżącej w przedmiotowym lokalu. Sytuacja odmienna, niewymeldowanie skarżącej z lokalu powodowałaby fikcję prawną , iż osoba eksmitowana z lokalu pozostawałaby tam zameldowana, podczas gdy faktycznie w tym lokalu nie przebywa i nie może przebywać. Należy też nadmienić, że sprawy o wymeldowanie należą do spraw kategorii administracyjnej, nie powiązanej ze sferą uprawnień właścicielskich i stanem prawnym nieruchomości, stąd nie podlegają uwzględnieniu wnioski o zawieszenie postępowania z uwagi na równolegle toczące się sprawy w sądzie cywilnym o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości, w której znajduje się lokal ul. Ś czy sąsiednich. Sąd wobec powyższego na podstawie przepisu art. 151 ustawy p.p.s.a oddalił skargę . O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku zgodnie z art. 250 w zw. z ar. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 i 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 22013.461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło