III SA/Kr 1853/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) SO del. Janusz Bociąga Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi D. Ć. na decyzję Wojewody z dnia 16 listopada 2012r. nr [....] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata A. B. - Kancelaria Adwokacka, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Wojewoda działając na podstawie : - art.138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000.98.1071 ) ; - art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.2006r.139.993 ) - decyzją z dnia 16 listopada 2012 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2012 r. znak [...] orzekającą o wymeldowaniu skarżącego D. Ć. z pobytu stałego z budynku mieszkalnego położonego przy ul. K w W. Przedmiotowe decyzje zostały wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy z powodu uchylenia przez Wojewodę decyzji Burmistrza z dnia [...] 2012 r., znak: [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z ww. wymienionego budynku ; powodem uchylenia tej decyzji były uchybienia proceduralne . Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, Burmistrz ponownie wydał decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z ww. budynku , gdyż w ocenie tego organu skarżący dobrowolnie opuścił przedmiotowy budynek . Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęta na wniosek z dnia 14 stycznia 2012r. złożony przez L. Ć. – ojca skarżącego , który stwierdził, że syn wyprowadził się z ww. budynku 12 miesięcy wcześniej i " w pomieszczeniu , które zajmował nie pozostawił żadnych swoich przedmiotów. Obecny jego adres nie jest znany. Jest poszukiwany przez policję w W...". W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2012r. organ stwierdził, że wysyłane do skarżącego pisma pod adres ul. K w W nie były podejmowane przez skarżącego . Na wniosek organu o przeprowadzenie kontroli dyscypliny meldunkowej pod wskazanym adresem, Komenda Powiatowa Policji poinformowała, że skarżący obecnie przebywa w zakładzie karnym. W związku z powyższym zawiadomienie o wszczęciu postępowaniu w niniejszej sprawie zostało skierowane do skarżącego na adres zakładu karnego. W odpowiedzi na zawiadomienie skarżący oświadczył, że jest współwłaścicielem budynku położonego w W przy ul. K , wiec nie może być z niego wymeldowany. Przesłuchiwany w dniu 08 marca 2010r. skarżący przyznał , że w czerwcu 2010r. opuścił ww. budynek "w sposób dobrowolny , zabierając ze sobą część swoich rzeczy". Po opuszczeniu tego miejsca skarżący , jak twierdził , nie miał stałego miejsca pobytu , nocował u różnych znajomych , w różnych miejscowościach. W dniu 3 stycznia 2011r. został zatrzymany w K, a następnie umieszczony w zakładzie karnym. Skarżący oświadczył , że nie wymelduje się z ww. budynku w sposób dobrowolny , gdyż nie ma innego stałego miejsca pobytu , a nadto w budynku tym znajdują się jego rzeczy. Po opuszczeniu przedmiotowego budynku , kilkakrotnie do niego powracał i nocował po kilka dni. Centrum życiowe , jak oświadczył skarżący , znajdowało się jednak poza miejscem zameldowania , z uwagi na pracę. Do budynku są dwa oddzielne wejścia , dlatego , zdaniem skarżącego, ojciec mógł nie zauważyć jego obecności w tym budynku. Skarżący oświadczył ponadto , że po wyjściu z zakładu karnego zamierza powrócić do miejsca dotychczasowego zameldowania. W toku prowadzonego postępowania organ przesłuchał kilku świadków na okoliczność , czy skarżący mieszka w przedmiotowym budynku , jednak wobec braku możliwości jednoznacznego ustalenia faktów, została przeprowadzona rozprawa administracyjna , podczas której skarżący oświadczył , że opuścił ten budynek dobrowolnie i podtrzymuje dotychczasowe wyjaśnienia. Ojciec skarżącego zeznał , że skarżący przed zatrzymaniem nie mieszkał w tym budynku , gdyż ukrywał się przed Policją. Zeznający w sprawie D. P. – były kurator sądowy stwierdził , że od maja 2010 roku skarżący uchylał się od dozoru kuratora sądowego i nie informował ww. o nowych adresach , ani w inny sposób nie nawiązał kontaktu z kuratorem. Zapoznając się w dniu 07 grudnia 2010r . z aktami sprawy skarżący stwierdził , że od około października 2010 roku był poszukiwany listem gończym , a w dniu 03 stycznia 2011r. został zatrzymany w K przez Policję . Burmistrz rozstrzygając niniejszą sprawę podniósł, że w świetle art.15 ust.2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , decydujące znaczenie ma okoliczność faktycznego opuszczenia budynku przy ul. K w W. W ocenie tego organu, skarżący opuścił przedmiotowy budynek długo przed zatrzymaniem i umieszczeniem w zakładzie karnym. Zachowanie skarżącego świadczy, zdaniem organu , o celowym ukrywaniu się i uchylaniu od wyroku sądowego , a z faktu ukrywania się przed Policją skarżący nie może wywodzić dla siebie pozytywnych skutków. Skarżący sam przyznał , że opuścił sporny budynek w czerwcu 2010 r. w sposób dobrowolny i podtrzymał to stanowisko na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. Twierdzenia, że przebywał i nocował w tym budynku , po jego opuszczeniu , zdaniem organu , są niewiarygodne i sprzeczne z materiałem dowodowym tj. z zeznaniami świadków wskazanych w uzasadnieniu decyzji oraz z faktem nieodbierania przez długie okresy korespondencji znajdującej się na drzwiach wejściowych. Odmienne zeznania świadków wskazanych przez skarżącego są sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy , a przez to – w ocenie organu – są niewiarygodne. Organ podniósł , że w momencie wszczęcia postępowania , jak również w momencie jego zakończenia wydaniem decyzji skarżący przebywał w areszcie śledczym , a następnie w zakładach karnych . Okoliczność dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego pobytu przed aresztowaniem została natomiast potwierdzona przez samego skarżącego , jego ojca L. Ć., kuratora sądowego oraz dzielnicowego. Skarżący od 2010r . ukrywał się i był poszukiwany przez Policję i listem gończym , dlatego fakt dobrowolnego opuszczenia miejsca zameldowania przez niego – w ocenie organu – nie budzi wątpliwości. Ustalając zamiar dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca stałego pobytu organ wziął pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy , a przede wszystkim zachowanie skarżącego, skutkiem którego to zachowania było opuszczenie przedmiotowego budynku. Centrum życiowe skarżącego po opuszczeniu miejsca zameldowania do momentu jego zatrzymania przez Policję znajdowało się poza tym miejscem. Okoliczności szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji uzasadniają zastosowanie art.15 ust.2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu , że miejsce dotychczasowego zameldowania opuścił dobrowolnie i trwale , i zarzucił , iż nie zostało mu udowodnione, że nie przebywał w budynku przy ul. K w W dłużej niż 3 miesiące. W ocenie skarżącego, postępowanie nie zostało przeprowadzone rzetelnie , oceny zostały oparte na domysłach urzędników , którzy dopuścili się – zdaniem skarżącego – szeregu uchybień i zaniedbań . Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewoda utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe , co potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy. W ocenie organu odwoławczego, wyjaśnienia stron oraz zeznania świadków bezspornie wskazują, iż skarżący dobrowolnie opuścił budynek przy ul. K w W. Skarżący składając wyjaśnienia przed pracownikiem organu I instancji w Zakładzie Karnym w dniu 8 marca 2011 r. wyjaśnił do protokołu, iż budynek przy ul. K w W opuścił w czerwcu 2010 r. dobrowolnie, zabierając ze sobą część swoich rzeczy osobistych. Po opuszczeniu przedmiotowego budynku "...kilkakrotnie się w nim pojawił...". Od tego czasu nie miał miejsca pobytu stałego, mieszkał w różnych miejscach. W dniu 3 stycznia 2011 r. został zatrzymany w K i umieszczony w Areszcie Śledczym. Organ odwoławczy wskazał na dowód z przesłuchania z dnia 6 kwietnia 2011 r. w charakterze świadka S. R. – sąsiada skarżącego , który zeznał , że skarżący nie mieszka w budynku przy ul. K w W, budynek ten opuścił dobrowolnie i od tego czasu nie pojawił się w nim . Z kolei przesłuchany w dniu 1 lipca 2011 r. w charakterze świadka W. M. - funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji (dzielnicowy) - zeznał, że skarżący od września 2010 r. nie mieszka w budynku przy ul. K w W; z uwagi na fakt, iż wymieniony był poszukiwany przez Komendę Powiatową Policji, świadek dokonał wielokrotnych kontroli dyscypliny meldunkowej, jednak nigdy nie zastał skarżącego w przedmiotowym budynku. Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 12 września 2011 r. w Zakładzie Karnym, ojciec skarżącego – L. Ć. zeznał, iż skarżący opuścił budynek przy ul. K w W około roku przed umieszczeniem w zakładzie karnym, ponieważ był poszukiwany przez Policję. Wojewoda podniósł , że skarżący dwukrotnie stwierdził tj. w wyjaśnieniach z dnia 08 marca 2011r oraz na rozprawie administracyjnej w dniu 12 września 2011r. , że budynek przy ul. K w W opuścił dobrowolnie oraz że w pomieszczeniach, które zajmował w przedmiotowym budynku pozostały jego rzeczy ; do tych pomieszczeń jest osobne wejście, a on dysponuje kluczami do drzwi wejściowych. Organ odwoławczy podniósł również , że zatrzymanie skarżącego w dniu 3 stycznia 2011 r. zostało dokonane na terenie K. Wojewoda przytoczył treść art. 6 ust. 1 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , zgodnie którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W przedmiotowej sprawie , w ocenie organu odwoławczego , skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym budynku i nie można uznać, aby budynek ten był jego miejscem pobytu stałego, co daje podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej, w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ww. ustawy. Skarżący opuszczając budynek przy ul. K w W nie wykonał ciążącego na nim obowiązku wymeldowania się wynikającego z art. 15 ust. 1 ww. ustawy, dlatego organ administracji publicznej - na wniosek ojca skarżącego L. Ć. - obowiązany był wydać decyzję o wymeldowaniu skarżącego z powyższego adresu. Organ wyjaśnił , że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest związane z potwierdzeniem faktu zamieszkiwania pod określonym adresem (art. 9 ust. 2 b ustawy). Skoro skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu, to – w ocenie organu odwoławczego -pozostawienie wymienionemu zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem byłoby niezgodne z prawem. Odnosząc się do argumentacji odwołania, Wojewoda wyjaśnił, że zameldowanie nie jest zależne od posiadania tytułu prawnego osoby zameldowanej do określonego lokalu , lecz jedynie od faktu przebywania tej osoby w lokalu. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie " i przywrócenie ponownego stanu prawnego ( zameldowania) przy ul. K w W ". Zdaniem skarżącego materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie dawał podstaw do jego wymeldowania; organy pominęły stanowisko skarżącego , jego wnioski dowodowe oraz dowody z zeznań zawnioskowanych przez niego świadków. Materiał dowodowy , w ocenie skarżącego , nie jest kompletny , jego ocena jest wybiórcza i nieobiektywna . Skarżący podniósł, że wiele osób opuszcza miejsce zameldowania na pobyt stały na okres dłuższy niż trzy miesiące i nie skutkuje to wymeldowaniem tych osób. Fakt opuszczenia przez skarżącego miejsca zameldowania został , jego zdaniem , zinterpretowany nie zgodnie z intencją jego wypowiedzi, bowiem opuszczenie to nie trwało dłużej , niż trzy miesiące. Okoliczność tą potwierdzają zeznania niektórych świadków , którzy nie stwierdzili jednoznacznie , że skarżący nie przebywał w miejscu zameldowania (sąsiedzi ). Stanowisko organu zostało oparte , zdaniem skarżącego , na zeznaniach ojca , który był wnioskodawcą o wymeldowanie , a więc stroną konfliktu i jego sąsiad. Siostra i brat skarżącego mają świadomość , że on zawsze wraca do budynku przy ul. K w W. Skarżący powtórzył w skardze argumentację dotyczącą tego, że jest współwłaścicielem ww. budynku . Fakt złożenia wniosku przez ojca skarżącego o wymeldowanie po dacie aresztowania , powinno mieć wpływ na ocenę dowodu z jego oświadczeń składanych w toku postępowania administracyjnego . W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego , nie zaś według kryterium słuszności , czy celowości. Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , że mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art.134 § 1 ww. ustawy , skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa . Podstawą materialno-prawną zaskarżonej decyzji o wymeldowaniu skarżącego z budynku przy ul. K w W stanowił art.15 ust.2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , który brzmi : organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis ten określa przesłanki po spełnieniu których właściwy organ gminy – w rozpatrywanej sprawie Burmistrz – może orzec o wymeldowaniu danej osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Organ gminy musi zatem ustalić , że strona tego postępowania w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania i opuszczenie to trwało ponad 3 miesiące , a strona nie wymeldowała się. Ustalenie wskazanych okoliczności wymaga przeprowadzenia pełnego i rzetelnego postępowania dowodowego , zgodnie z zasadami określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej kpa) , a w szczególności zgodnie z art.7 , art.77 par.1 i art.80 , co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć , stosownie do art.107 par.3 kpa. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić , że organ I instancji przeprowadził stosunkowo obszerne postępowanie wyjaśniające z udziałem skarżącego i dokonał oceny zebranego materiału dowodowego przedstawiając swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji. Organ odwoławczy utrzymując w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza w mocy uznało , że zarówno sposób przeprowadzenia postępowania , jak i ocena materiału dowodowego są prawidłowe. Sąd w ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdza , że decyzja ta jest zgodna z prawem tj. art.15 ust.2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , jakkolwiek z nieco innych powodów , niż wskazano w jej uzasadnieniu. Zgodzić bowiem należy się z zarzutem skarżącego , że zeznający w charakterze świadka sąsiad wnioskodawcy W. M., jak również inni świadkowie tak zeznający , poza stwierdzeniem nieobecności skarżącego w miejscu zameldowania , nie wykazali, iż mieli wiedzę co do charakteru opuszczenia przedmiotowego budynku przez skarżącego. W związku z tym uznanie oparte na dowodach z zeznań świadków , że opuszczenie budynku przez skarżącego miało charakter dobrowolny , należy uznać za dowolne. Opuszczenie budynku musi być oczywiste i dobrowolne. O dobrowolności opuszczenia można mówić wówczas , gdy było ono wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. Zamiar opuszczenia należy rozumieć jako przejaw woli osoby opuszczającej budynek i powinien być oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności takich jak powód opuszczenia i zaakceptowanie dalszego w nim niezamieszkiwania. Opuszczenie budynku nie może być wynikiem bezprawnych działań innych osób . O dobrowolności opuszczenia budynku można mówić wtedy , gdy dana osoba zmuszona jest opuścić dotychczasowe miejsce zameldowania wskutek zawinionych przez nią samą działań. W rozpatrywanej okolicznością rozstrzygającą jest bezsporny fakt , że skarżący będąc poszukiwanym przez Policję ukrywał się i w tym znaczeniu dobrowolnie opuścił dotychczasowe miejsce zameldowania. Ustawowa przesłanka wymeldowania polegająca na " opuszczeniu miejsca pobytu stałego " jest spełniona także w przypadku ukrywania się przed władczymi działaniami organów państwa . Po opuszczeniu przedmiotowego budynku , jak twierdzi sam skarżący , przebywał i nocował w różnych miejscach i tam koncentrował swoje życiowe sprawy. Jeśli nawet w tym czasie przychodził okazjonalnie do ww. budynku , to chwilowe przebywanie w nim nie stanowiło " pobytu stałego" w rozumieniu art.6 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten stanowi , że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Bezsporny fakt ukrywania się przed Policją wyklucza możliwość uznania krótkotrwałych pobytów w przedmiotowym budynku za zamieszkanie w nim z zamiarem stałego przebywania. Wymeldowaniu z pobytu stałego może podlegać nie tylko ten , kto opuścił lokal na skutek tego , że nie chce w nim dalej mieszkać i wiązać swych dalszych spraw życiowych , ale również ten , kto nie może zgodnie z prawem i na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu , w którym był zameldowany i swoje centrum życiowe skoncentrował w innym miejscu. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Skarżący ukrywając się przed organami Policji nie mógł zgodnie z prawem dalej zamieszkiwać w miejscu zameldowania i zachowanie to wynikało z jego woli i z jego zachowania. Jeżeli chodzi o datę opuszczenia przez skarżącego ww. budynku , należy stwierdzić , że sam skarżący zeznał w dniu 08 marca 2011r. , że opuścił ten budynek w czerwcu 2010r. zabierając cześć swoich rzeczy. Co prawda , skarżący podważa charakter tego opuszczenia twierdząc , że nie był on trwały. Za wiarygodne – w zakresie daty opuszczenia budynku - należy przyjąć zeznania W. M. – dzielnicowego, który zeznał , że od września 2011 skarżący nie mieszkał pod tym adresem, bo – jak zeznał świadek – zdawał sobie sprawę z tego , że jest poszukiwany przez Komendę Powiatową Policji. Dowód z przesłuchania świadka W. M. potwierdza inny świadek – były kurator skarżącego D. P., który zeznał , że od kwietnia 2010r. skarżący nie przebywał i nie zamieszkiwał pod adresem stałego zameldowania , a od maja 2010r. skarżący uchylał się od dozoru kuratora sądowego i nie informował o nowych adresach. Reasumując należy stwierdzić , że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza stanowisko organów , że skarżący opuścił swoje miejsce stałego pobytu na okres powyżej 3 miesięcy i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się , co uzasadniało wydanie decyzji o jego wymeldowaniu. Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem , Sąd działając na podstawie art. 151 ww. ustawy, orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącego adwokata orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy w związku z art.29 ust.1 ustawy z dnia z 26 maja 1982r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U.2009.146.1188) , określając ich wysokości na podstawie § 19 pkt.1 i § 18 ust.1 pkt.1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2002.163.1348).