III SA/Kr 1853/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-02-01
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli strona przebywa w zakładzie karnym i nie posiada dochodów, mimo posiadania udziału w spadku?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli pozwala ono na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. Osoba osadzona w zakładzie karnym, nieposiadająca dochodów ani zasobów pieniężnych, nawet jeśli posiada udział w spadku, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w celu zapewnienia konstytucyjnego prawa do sądu i zasady równości broni.Stan faktyczny
Skarżący D. Ć. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wskazał, że nie posiada środków finansowych, dochodów ani przedmiotów wartościowych, a jego sytuację utrudnia pobyt w zakładzie karnym i terapia. Stwierdzono, że skarżący posiada udział w spadku po matce. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Ć. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. Ć. na decyzję Wojewody z dnia 16 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowy.
Określając majątek swój uwidocznił, że w jego skład wchodzi spadek po matce. Nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani dochodów.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie posiada żadnych środków finansowych aby uiścić koszty sądowe i adwokackie. Obecnie przebywa w zakładzie karnym i jest na terapii więc nie może podjąć pracy. Wcześniej czynił takie starania lecz z braku etatu nie był zatrudniony w zakładzie karnym.
Z urzędu stwierdza się, że w przedstawionych przez organ wraz ze skargą aktach administracyjnych zalega na karcie 96 odpis postanowienia SR z dnia 18.09.2008 r. sygn.. akt. [...] stwierdzającego, że spadek po E. Ć. nabyli na podstawie ustawy mąż spadkodawczyni L. Ć. w 5/20 częściach oraz dzieci spadkodawczyni B. K., M. S., M. K., I. Ć. i D. Ć. po 3/20 części każdy z nich.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swoją aktualną sytuację. Oświadczenie to wypada uznać za wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości. Skarżący nie ma zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani dochodów. Ponadto, ze swej istoty dla osoby osadzonej w zakładzie karnym konieczność wygospodarowania potrzebnych sum na koszty postępowania generalnie stanowi problem. Okoliczność, że do skarżącego należy udział 3/20 części w spadku po matce nie zmienia tego spojrzenia. Na pomoc ojca nie bardzo może zaś liczyć choćby dlatego że ich interesy procesowe są przeciwstawne. Mając zatem na uwadze przytoczone okoliczności wypadało przyznać skarżącemu zgodnie z wnioskiem prawo pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia bowiem ogólny status skarżącego zabezpieczając gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Nadto wspiera zasadę równości broni, która wymaga, aby każda ze stron miała daną rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy na zasadach, które nie stawiają jej w bardziej niekorzystnej sytuacji niż jej przeciwnika procesowego co także oznacza daną stronom możliwość zapoznania się i ustosunkowania do całości materiału dowodowego lub poczynionych oświadczeń. Na gruncie rozstrzyganego przypadku ma to znaczenie pierwszorzędne gdyż osadzenie skarżącego w zakładzie karnym stawia go w gorszej pozycji procesowej względem strony przeciwnej. Okoliczność, na ile pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy ma w tym aspekcie znaczenie drugorzędne.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło