III SA/Kr 1858/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi U. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema małoletnimi córkami. Określając swój majątek uwidoczniła, że jest współwłaścicielką w 1/6 części gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,8320 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Na miesięczne dochody skarżącego składa się kwota 1000 zł alimentów przyznanych ma małoletnie dzieci oraz 206 zł zasiłku rodzinnego. Uzasadniając swoje starania skarżąca zaakcentowała, że jest osobą niepracującą. Jej aktualna sytuacja uniemożliwia jej podjęcie nawet dorywczej pracy ponieważ opiekuje się swoją matką. Skarżąca ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku szkolnym. Utrzymuje się wyłącznie z alimentów zasądzonych na rzecz jej małoletnich dzieci od męża z którym jest w separacji. Powiada, że po opłaceniu wszystkich opłat pozostaje jej niewielka kwota pieniędzy na utrzymanie siebie i dzieci. Na miesięczne koszty utrzymania składają się wydatki na dojazd córki do szkoły, rachunek za telefon, Internet, gaz, składka ubezpieczeniowa do KRUS, dojazd do miejsca zamieszkania matki skarżącej. Resztę dostępnych środków pieniężnych pochłania zakup żywności, odzieży i obuwia oraz środków czystości. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiot skargi opatrzono symbolem "6329" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - jej wniosek o zwolnienie od koszów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącej a mianowicie o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny jej aktualnej sytuacji i możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać matkę samotnie wychowującą dwoje małoletnich dzieci, ze znikomym dochodem, który przy obecnym poziomie cen oraz usług wystarcza na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego tej trzyosobowej rodziny. Okoliczność, ze do skarżącej należy wykazany udział w gospodarstwie rolnym nie zmienia tego spojrzenia. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że matka samotnie wychowująca dzieci powinna dysponować jakimś zabezpieczeniem. Uwzględniając to wszystko udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego a w związku z tym orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.