III SA/Kr 1876/24

WyrokWSA w Krakowie2026-01-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Michna, Sędzia WSA Janusz Kasprzycki, Asesor WSA Magdalena Gawlikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa, polegające na udziale strony w postępowaniu administracyjnym bez jej winy, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, ponieważ strona postępowania, T. I., bez swojej winy nie brała w nim udziału. Korespondencja kierowana do niego wracała do organu, a w toku postępowania sądowego ustalono, że jego miejsce pobytu jest nieznane i ustanowiono mu kuratora procesowego. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. I. i małoletniej D. I. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego. Lokal został pierwotnie przydzielony K. I., a po jego śmierci zajmowany był przez jego byłą żonę (uczestniczkę) oraz inne osoby, w tym skarżących. Organy uznały, że osoby te nie są uprawnione do zamieszkiwania w lokalu. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, w tym braku udziału jednego z uczestników postępowania (T. I.) w postępowaniu bez jego winy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2026 roku skargi W. I. i małoletniej D. I. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego W. I. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 12 września 2024 r., nr 9/2024 w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Decyzją z 12 września 2024 r., nr 3/2024 Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, działając na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 145) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie z 6 sierpnia 2024 r., nr 793/2024 w przedmiocie opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego, położonego przy ul. S. [...] w K. przez: H. I. (dalej uczestniczka), T. I. (dalej uczestnik), W. I. (dalej skarżący) oraz niepełnoletnią D. I. (dalej skarżąca). Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z 11 sierpnia 1978 r., nr 171/78 przydzielono K. I. lokal mieszkalny przy ul. S. [...] w K. Do zamieszkiwania wraz z nim zostali uprawnieni: uczestniczka i uczestnik. Lokal pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie. Wyrokiem z 9 marca 1998 r. małżeństwo K. i H. I. zostało rozwiązane. Od tej pory uczestniczka, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, zajmowała wskazany lokal jako były małżonek policjanta do czasu uzyskania innego lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia 26 stycznia 2024 r. ZBK w Krakowie poinformował organ I instancji, że K. I. rozwiązał umowę najmu, a uczestniczka zawarła w 2018 r. nowy związek małżeński. Ustalono też, że uczestniczka nabyła w 2018 r. lokal mieszkalny położony przy ul. P. [...] w L. Natomiast przedmiotowy lokal w K. zajmowany jest przez uczestników i skarżących. Mając na względzie powyższe Komendant Miejski Policji Krakowie jako dysponent lokalu, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia wskazanego lokalu mieszkalnego. W dniu 6 sierpnia 2024 r. Komendant Miejski Policji w Krakowie wydał wymienioną na wstępie decyzję nakazującą opróżnienie przedmiotowego lokalu z osób i rzeczy. Od powyższej decyzji uczestniczka wniosła odwołanie. Kwestionując rozstrzygnięcie powołała się na ciężki stan zdrowia skarżącego. Podała też, że były mąż nie poinformował jej o tym, że rozwiązał umowę najmu przedmiotowego lokalu. Zaskarżoną decyzją z 12 września 2024 r., Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że zamieszkujący lokal skarżący i uczestnicy nie należą do kręgu osób uprawnionych do tego lokalu. Organ powołał się na treść art. 89 o Policji, art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, a także § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater przeznaczonych dla policjantów. Powyższa decyzja została doręczona: uczestniczce – 20 września 2024 r., skarżącym - 1 października 2024 r., a w przypadku uczestnika, w skutek nie podjęcia przesyłki, po dwukrotnej awizacji wróciła ona do organu. Skarga na powyższą decyzję została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez uczestniczkę i skarżących. Skarga pierwotnie została wniesiona w Komendzie Miejskiej Policji w Krakowie 29 października 2024 r. – zgodnie z datownikiem organu widniejącym na ostatniej stronie skargi. Następnie skarga została przekazana do Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie za pismem z 31 października 2025 r. Na piśmie tym, do którego skarga została załączona, widnieje min. pieczęć Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie, Wydziału Prezydialnego Sekretariatu o wpływie z dniem 31 października 2024 r. Organ wniósł o oddalenie skargi. Następnie w piśmie z 11 grudnia 2024 r. wniósł odrzucenie skargi wskazując, że skarga została przekazana do organu II instancji 4 listopada 2024 r., a widniejąca na piśmie przewodnim pieczęć z datownikiem na 31 października 2024 r. została umieszczona omyłkowo. Potwierdzeniem tego faktu, w ocenie organu odwoławczego, jest egzemplarz pisma z 31.10.2024 r., [...] ze znajdującą się na nim adnotacją - pieczęcią potwierdzającą złożenie w Wydziale Prezydialnym KWP w Krakowie w dniu 04.11.2024 r. wraz z podpisem podkom. K. N., funkcjonariusza Wydziału Prezydialnego KWP w Krakowie. Prawomocnym postanowieniem z 4 lipca 2025 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika T. I. kuratora procesowego w osobie radcy prawnego J. P. W piśmie z 31 lipca 2025 r. kurator wskazał, że uczestnik nie był informowany o toczącym się postępowaniu administracyjnym, w którym wydano zaskarżoną decyzję, a także bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, co stanowi, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a., podstawę do wznowienia tego postępowania. W związku z tym wniósł o zastosowanie przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt. 1) lit. b) i uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. W razie stwierdzenia braku podstaw do zastosowania wyżej powołanych przepisów, poparł skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Prawomocnym postanowieniem z 18 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę H. I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Kontrolując sprawę w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w skardze. W pierwszej kolejności, wobec wniosku organu o odrzucenie skargi, zasadnym jest odniesienie się do kwestii terminowości wniesienia skargi. Jak to już wskazano w części faktycznej niniejszego uzasadnienia, decyzja organu II instancji została doręczona skarżącemu 1 października 2024 r. (k. 133 a.a.), z zatem wynikający z treści art. 53 § 1 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi upływał wraz z dniem 31 października 2024 r. Skarżący wniósł skargę do Komendy Miejskiej Policji w Krakowie 29 października 2024 r. (zgodnie z datą na pieczęci widniejącej na ostatniej stronie skargi, k. 4 a.a.). Dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć daty nadania (złożenia) skargi do niewłaściwego organu w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. Natomiast skarga wniesiona do organu niewłaściwego powinna być przez ten organ odesłana organowi właściwemu, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., decyduje data wniesienia skargi przez ten organ do właściwego organu (por. wyrok WSA w Krakowie z 2 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 164/20). W okolicznościach niniejszej sprawy skarga została przekazana przez organ I instancji do organu II instancji za pismem przewodnim z 31 października 2024 r. (k. 2 a.a.). Na piśmie tym widnieje pieczęć Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie Wydział Prezydialny Sekretariat "Wpłynęło dnia 31 paź 2024 r." oraz pieczęć Wojewódzkiej Policji w Krakowie Wydział Inwestycji i Remontów "Wpłynęło dnia 2024-11-05". Na pierwszej stronie skargi widnieje jedynie druga z ww. pieczęci Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie. Sąd uznał, że ww. pieczęcie i widniejące na nich daty nie podważają daty wniesienia skargi z dniem 31 października 2024 r. Zdaniem Sądu należy przyjąć, że pismo przewodnie organu I instancji z 31 października 2024 r. zostało nadane i wpłynęło do organu odwoławczego wraz ze skargą. Brak jest podstaw aby przyjąć inaczej, nie było też takich twierdzeń ze strony organu. Zatem jako wiążącą dla ustalenia daty wpłynięcia skargi do organu odwoławczego należało przyjąć pieczęć z uwidocznioną datą z 31 października 2024 r., jako najwcześniejszą. W ocenie Sądu walor datownika na pieczęci nie może być tłumaczony omyłką związaną z brakiem przestawienia daty. W ocenie Sądu również wyjaśnienia podkom. K. N. z 9 grudnia 2024 r. (k. 20 a.s.) oraz egzemplarz pisma z 31 października 2024 r. dla KMP (k. 21 a.s.) nie podważyły jednoznacznie daty wpływu skargi z 31 października 2024 r. Na egzemplarzu pisma z 31 października 2024 r. (k. 21 a.s.) widnieją inne adnotacje niż na egzemplarzu widniejącym na k. 2 a.s. Zdaniem Sądu nie jest możliwe odtworzenie chronologii tych zapisów. Dlatego też Sąd uznał, że istniejące wątpliwości należy interpretować na korzyść skarżącego i uznać, że termin do wniesienia skargi został zachowany (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 13 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 2189/16). Przechodząc do meritum sprawy Sąd uznał, że w niniejszej sprawie doszło do ziszczenia się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., tj. w toku postępowania administracyjnego doszło naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że uczestnik T. I., będący stroną postępowania administracyjnego, bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu. Wszelka kierowana do niego korespondencja począwszy od zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a skończywszy na doręczeniu zaskarżonej decyzji, wracała do organu w skutek nie odebrania jej przez adresata. Co więcej, w toku postępowania przed sądem ustalono, że miejsce zamieszkania uczestnika od lat nie jest znane i ustanowiono mu kuratora procesowego dla nieznanego z miejsca pobytu. Postanowienie w tym przedmiocie nie było kwestionowane przez strony postępowania sądowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, w razie braku wiedzy co do miejsca pobytu T. I., będzie zobowiązany ustanowić dla niego kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu na czas postępowania administracyjnego, zgodnie z właściwymi procedurami. W tych okolicznościach rozpatrywanie zarzutów skargi uznano za przedwczesne i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym, na podstawie art. 119 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli decyzja lub postanowienie (...) wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło