III SA/Kr 1877/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Hanna Knysiak - Molczyk Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. A., R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 września 2014 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 1999 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. nr 30, poz. 163 z pózn. zm.) orzekł o zatwierdzeniu granicy działki ew. nr [...], położonej w S z działkami ewidencyjnymi oznaczonymi numerami [...] i [...], określając przebieg granicy w sposób opisany w punktach 1 i 2 sentencji decyzji. Pismem z dnia 21 stycznia 2014 r. K. A. oraz R. S. – następcy prawni J. S. i W. S., właściciele działki ew. nr [...], wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta Gminy. Wnioskodawcy zarzucili, że decyzja ta rażąco narusza art. 29 oraz art. 33 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, gdyż jest niekompletna, a rozstrzygnięcie w niej zawarte nie zostało włączone do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a zatem decyzja nie wywołała skutków prawnych związanych z jej wydaniem. Wnioskodawcy zarzucili również, że kwestionowana decyzja w sposób rażący narusza przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7 kpa i art. 77 kpa, które nakładają na organy administracji obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz do wyjaśnienia sprawy, a także art. 107 § 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 maja 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 156 § 1 kpa w związku z art. 33 ust. 1 i ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 30, poz. 163 ze zm.), odmówiło stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Wójta Gminy. Kolegium wyjaśniło zasady obowiązujące w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oraz przedstawiło przepisy regulujące postępowanie rozgraniczeniowe. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna podstawa stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 § 1 kpa. Kolegium wskazało, że strony kwestionowanego postępowania rozgraniczeniowego były powiadomione o czynnościach upoważnionego geodety i zgodnie przyjęły wskazane przez geodetę granice, co potwierdziły własnoręcznymi podpisami. Ugody nie zawarto, lecz ustalenie granic nastąpiło na podstawie zebranych dowodów, tj. w oparciu o punkty wyniesione z mapy ewidencyjnej sporządzonej na bazie mapy zasadniczej, a całą sytuację przedstawiono na szkicu granicznym. Kolegium wskazało, że 5 sierpnia 1999 r. upoważniony geodeta przekazał do organu dokumentację z rozgraniczenia i zwrócił się o zakończenie postępowania i wydanie stosownej decyzji. Następnie Wójt Gminy, pozytywnie oceniając przedłożoną dokumentację, decyzją z [...] 1999 r. orzekł o zatwierdzeniu granicy działki ew. nr [...], położonej w S z działkami przyległymi oznaczonymi: nr [...] i [...], a wydaną decyzję doręczył stronom za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W decyzji zostały określone granice działek podlegających rozgraniczeniu, poprzez wskazanie punktów granicznych, zaznaczonych na szkicu granicznym. Kolegium wyjaśniło, że żaden z przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązującej w dacie wydania kwestionowanej decyzji, nie przewidywał przed wydaniem decyzji obowiązku włączenia dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ponieważ obowiązek uprzedniego włączenia dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został wprowadzony dopiero z dniem 23 lutego 2000 r. dlatego, zdaniem Kolegium, zarzut naruszenia art. 33 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w brzmieniu obowiązującym obecnie, nie był zasadny. Kolegium podkreśliło też, że sam fakt, iż ustalona granica jest niezgodna z wolą strony, nie może przesądzać o tym, że wydana w tym zakresie decyzja jest dotknięta jedną z wad nieważności określonych w art. 156 kpa. K. A. i R. S. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając, że wbrew stanowisku Kolegium, decyzja z dnia [...] 1999r. w sposób rażący narusza przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 kpa, które nakładają na organ obowiązek podjęcia wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzucili, że w decyzji tej brak jest koniecznych elementów, tj. uzasadnienia faktycznego i prawnego, a ponadto była ona niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa, a niewykonalność była spowodowana niewprowadzeniem dokumentacji technicznej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Pismem z dnia 31 sierpnia 2014 r. wnioskodawcy uzupełnili wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i podnieśli, że punkt oznaczony przez geodetę w protokole literą A, na który została wydana decyzja, jest fikcją. Podali, że po 15-16 latach od wydania decyzji, po złożeniu operatu do zasobu geodezyjnego okazuje się, że punkt A nie leży na załamaniu granic działek [...] i [...], jak to opisano w decyzji, ale leży w odległości 0,70 m w głąb działki [...]. Wnioskodawcy zarzucili również, że dla celów sporządzenia operatu - po 16 latach -protokoły dołączone do zasobu zostały sfałszowane. W ich ocenie porównanie protokołów z lat 1998 i 1999, a sporządzonych obecnie wskazuje, że na potrzeby spełnienia wymogów odpowiednich przepisów zostały dopisane na protokołach z roku 1999 dane, których w tych ostatnich nie było. Został ponadto sporządzony dodatkowy protokół, obecnie antydatowany i podpisany przez właścicieli dz. ew. nr [...] z datą z roku 1999. Te okoliczności, zdaniem wnioskodawców, świadczyły o tym, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 1999 r. była niewykonalna. SKO decyzją z dnia 23 września 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa w związku z art. 33 ust. 1 i ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 30, poz. 163 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem Kolegium nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa warunkujących możliwość stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 1999 r. Kolegium stwierdziło, że Wójt nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów, które stanowiły podstawę do jej wydania, w tym ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano, że z akt sprawy wynika, iż strony postępowania rozgraniczeniowego były powiadomione o czynnościach upoważnionego geodety, a fakt ten dokumentują znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru. Pomimo prawidłowego zawiadomienia na rozprawę nie przybyli wszyscy zawiadomieni uczestnicy postępowania. Natomiast strony biorące udział w rozprawie granicznej złożyły swoje podpisy pod protokołem z dnia 14 lutego 1998 r., (A. W., Ś. W., W. S.). W rozprawie z dnia 23 stycznia 1999 r. brali udział W. Ś. i J. R., którzy również złożyli swoje podpisy pod tym protokołem. Kolegium wskazało, że ugody nie zawarto, natomiast ustalenie granic nastąpiło na podstawie zebranych dowodów, czyli w oparciu o punkty wyniesione z mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 sporządzonej na bazie mapy zasadniczej, a całą sytuację przedstawiono na szkicu granicznym. W decyzji zostały określone granice działek podlegających rozgraniczeniu, poprzez wskazanie punktów granicznych, zaznaczonych na mapie uzupełniającej rozgraniczenia nieruchomości, stanowiącej załącznik do decyzji. W ocenie Kolegium nie jest uzasadniony zarzut niewykonalności decyzji od chwili jej wydania w związku z niewłączeniem dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Kolegium wyjaśniło, że żaden z przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązującej w dacie wydania ww. decyzji, nie przewidywał przed wydaniem decyzji obowiązku włączenia dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, gdyż obowiązek ten został wprowadzony dopiero z dniem 23 lutego 2000 r. Kolegium stwierdziło również, że przypuszczenia wnioskodawców dotyczące sfałszowania protokołu granicznego nie mogły zostać uwzględnione, gdyż nie zostały poparte żadnymi dowodami potwierdzającymi popełnienie przestępstwa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję SKO wnieśli K. A. i R. S., zarzucając jej 1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, 2) naruszenie art. 29 w związku z art. 33 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego 3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 2 i 3 kpa polegające w szczególności na: – pominięciu szeregu istotnych faktów i nie rozpoznaniu sprawy w sposób rzetelny i staranny, – wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału, błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, – niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek, utrzymanej w mocy własnej decyzji Kolegium z dnia 20 maja 2014 r. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Badając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych reguł, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja wydana w nadzwyczajnym trybie, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Jest ono odrębnym postępowaniem administracyjnym, w którym organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych przepisem art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, tzn. rozstrzygnąć, czy decyzja poddana nadzwyczajnej kontroli zawiera którąś z wad wymienionych w tym przepisie. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest postępowaniem, w którym organ ponownie rozpatruje sprawę administracyjną co do jej istoty. W postępowaniu tym czynności wyjaśniające podejmowane są celem wyjaśnienia ewentualnej kwalifikowalności kwestionowanej decyzji. Organ nie jest w tym postępowaniu związany żądaniem strony – stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa w takim zakresie, w jakim ustali wystąpienie którejś z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa bez względu na granice żądania zgłoszone przez stronę. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że w przeciwieństwie do wad warunkujących wznowienie postępowania – wady skutkujące stwierdzeniem nieważności tkwią w samej decyzji. Wady te wymienione zostały w art. 156 § 1 pkt. 1 – 7 kpa. Zdaniem skarżących decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 1999 r. znak: [...] dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa – ponieważ wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Trzeba więc wskazać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, o istnieniu tej wady decyduje spełnienie łącznie trzech przesłanek: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który zasadniczo nie wymaga stosowania wykładni prawa (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1134/04, Lex Omega nr 165717). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (tak np. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 9 wydanie Wyd. C.H. Beck, kom. do art. 156, także NSA w wyroku z dnia 22 września 2011 r. II GSK 911/10, LEX nr 1145613). Podkreśla się, że rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa i nie można utożsamiać tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające nawet istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt l OSK 883/06, Lex Omega nr 299873). Stwierdzenie to wynika także z ogólnie przyjętego, utrwalonego w orzecznictwie poglądu, zgodnie z którym interpretacja przepisów określających poszczególne wady decyzji administracyjnej nie może być rozszerzająca. Wynika to z jednej z podstawowych zasad – zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Oznacza to, że decyzje takie stanowią ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej i mogą być wzruszone tylko w drodze zastosowania trybów nadzwyczajnych, uregulowanych w kpa. Kontrola decyzji w aspekcie istnienia przesłanek stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa prowadzona jest z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.) dalej pgik, stanowił w dacie wydania kwestionowanej przez skarżących decyzji, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Stosownie do ust. 2 art. 33 pgk, wydanie decyzji poprzedza ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności, organ, o którym mowa w ust. 1, zwraca upoważnionemu geodecie dokumentację do uzupełnienia. Ani przepisy art. 29 – 33 pgik, ani przepisy szczególne regulujące zasady postępowania rozgraniczeniowego nie określają dodatkowych składników, które powinna zawierać decyzja zatwierdzająca przebieg granic nieruchomości, poza tymi, które określone są w art. 107 § 1 kpa. Natomiast regulacja dotycząca rodzaju czynności i sposobu ustalania przebiegu granicy na gruncie wynikała w stanie prawnym obowiązującym w dacie przeprowadzania tych czynności z przepisów Zarządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 5 sierpnia 1996 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (M.P. 1996.469), obowiązującego do dnia 4 czerwca 1999 r. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przeprowadziło postępowanie administracyjne i wydało zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Ustalenie, że kwestionowana przez skarżących decyzja nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa jest prawidłowe. Kolegium dokonało analizy przebiegu postępowania, które toczyło się z wniosku W. Ś., właścicielki działki nr [...] (rozszerzonego o żądanie dotyczące ustalenia przebiegu granicy z działką nr [...]) w kontekście zarzutów stawianych przez skarżących. Zasadnie ustaliło, że wszystkie strony postępowania, ustalone zgodnie z wpisami w Kw, zostały prawidłowo zawiadomione o czynnościach na gruncie (dwukrotne przeprowadzenie czynności i sporządzenie dwóch protokołów granicznych wynikało z rozszerzenia przez wnioskodawczynię wniosku o rozgraniczenie), ustalenie granic nastąpiło w oparciu o punkty wyniesione z mapy zasadniczej, strony zgodnie przyjęły wskazane przez geodetę granice, co potwierdziły własnoręcznymi podpisami. W aktach znajduje się udzielone przez J. S. upoważnienie dla córki A. W., która brała udział w czynnościach na gruncie w dniu 14 lutego 1998r. Geodeta odszukał znaki graniczne, dokonał pomiaru, zastabilizował punkty graniczne i sporządził szkice graniczne, oraz mapę z wykazem zmian. Do przeprowadzenia czynności geodeta został wyznaczony przez organ. Dokumentacja została przedłożona organowi, który nie stwierdził wadliwego wykonania czynności. Decyzja została doręczona stronom postepowania, które nie żądały przekazania sprawy sadowi na podstawie art. 33 ust. 3 pgik. Z dniem 23 lutego 2000 r. uległa zmianie treść przepisu art. 33 pgik a w zasadzie treść jego ust. 2. Do przepisu tego dodany został pkt. 2, zgodnie z którym wydanie decyzji o rozgraniczeniu poprzedza włączenie dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przed tą datą obowiązek określony w art. 33 ust. 2 pkt. 2 pgik nie istniał. Zdaniem Sądu, w przypadku zgodnego uznania przez strony postępowania rozgraniczeniowego przebiegu granicy, brak jest podstaw do stwierdzenia wydania decyzji rozgraniczeniu z rażącym naruszeniem prawa. O wadzie takiej nie może również decydować twierdzenie dotyczące niewykonalności i braku skutków prawnych decyzji z powodu nieprawidłowego – zdaniem skarżących – niewłączenie dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jak wyżej wskazano i prawidłowo wskazał organ, obowiązek ten nie istniał w dacie wydawania decyzji o rozgraniczeniu. Kwestionowanie natomiast położenia jednego z punktów granicznych określonych w protokole granicznym nie może z pewnością stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Ewentualne istnienie wad decydujących o nieprawidłowościach w ustaleniu przebiegu granic, mogłoby stanowić podstawę żądania przekazania sprawy sądowi w trybie art. 33 ust. 3 pgik, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, w sytuacji, gdyby strony postępowania były niezadowolone z ustalenia przebiegu granicy. Zasadnie również Kolegium nie stwierdziło istnienia innych wad decyzji Wójta Gminy które mogłyby decydować o zasadności stanowiska skarżących. Podzielić należy argumentację organu, że nie mogą mieć znaczenia dla oceny w świetle art. 156 § 1 kpa okoliczności związane z ewentualnym fałszowaniem protokołów granicznych, dla celów sporządzenia operatu które miało mieć miejsce po 16 latach od wydania decyzji. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 29 i art. 33 pgik, skoro w kontrolowanym postępowaniu organ nie stosował tych przepisów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przeprowadziło postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej, odniosło się do wszystkich zarzutów wymienionych we wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także należycie uzasadniło swoja decyzję. Również poprzedzająca zaskarżoną decyzję decyzja tego samego organu zawiera uzasadnienie spełniające wymagania z art. 107 § 1 kpa. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.