III SA/Kr 1885/14
PostanowienieWSA w Krakowie2015-04-27
Skład orzekający: Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, a wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać oddalony z powodu nieprzedstawienia przez stronę wystarczających danych o swojej sytuacji majątkowej?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy na mocy art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podlega rozpoznaniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, a jego uwzględnienie wymaga od strony wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewykazanie tej okoliczności poprzez przedstawienie niekompletnych lub niewiarygodnych danych uzasadnia oddalenie wniosku.Stan faktyczny
Z. Ś. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, podając trudną sytuację materialną rodziny. Referendarz sądowy oddalił wniosek o adwokata i umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów. Z. Ś. wniósł sprzeciw. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji o dochodach i wydatkach rodziny, jednak skarżący nie przedstawił wymaganych danych. W konsekwencji sąd postanowił oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2015 r. w dniu 27 kwietnia 2015 r. w sprawie ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia oddalić wniosek
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2014 r. znak: [...] Z. Ś. zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema małoletnimi córkami. Wskazał też, że w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m2, zaś poza tym nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżący podał, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego wynosi 0 zł.
Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów. Z. Ś. wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza.
Zarządzeniem z dnia 24 marca 2015 r. wezwano skarżącego, by w terminie siedmiu dni:
a) przedstawił zestawienie miesięcznych dochodów i ponoszonych wydatków poprzez podanie:
– dokładnej wysokości i źródła miesięcznych dochodów swojego gospodarstwa domowego z podaniem od kiedy skarżący i jego żona korzystają z zasiłków z pomocy społecznej, oraz przedłożenie kserokopii decyzji przyznających zasiłek (zasiłki) z pomocy społecznej na rok 2014, oraz w roku 2015,
– wysokości miesięcznych opłat za energię elektryczną, gaz, wodę ogrzewanie ponoszonych przez rodzinę skarżącego,
b) czy i od kiedy żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i czy aktualnie przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych,
c) czy dzieci skarżącego korzystają z jakichkolwiek form pomocy finansowej lub rzeczowej i ewentualnie z jakiego źródła.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał pismo opatrzone datą 7 kwietnia 2015 r., które jednak nie zawiera żadnych z informacji wskazanych w zarządzeniu z 24 marca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy z tego względu, że niniejsza sprawa należy do spraw o kategorii 6320, czyli jest sprawą z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie z przepisem art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Natomiast wniosek o przyznanie Z. Ś. adwokata podlega rozpoznaniu na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, który stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna "wykazać", iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów. W tym celu strona zobowiązana jest do przedstawienia wiarygodnych i kompletnych informacji w tym zakresie, sąd zaś dokonuje oceny przedstawionych przez stronę danych. Jeżeli strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów opisuje swoją sytuację majątkową w sposób niewiarygodny lub nie podaje wszystkich istotnych danych, jest to podstawa do odmowy zwolnienia jej od kosztów.
Z przedstawionych wyżej okoliczności wynika, że Z. Ś. nie podał koniecznych informacji w samym formularzu urzędowym wniosku, a także nie doprecyzował danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej po wezwaniu Sądu, w którym wyraźnie podano, jakie dane są konieczne dla oceny złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego Sąd uznał, że skarżący przedstawił swoją sytuację materialną w sposób niekompletny, a ponadto nie starał się w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić przytaczanych przez siebie okoliczności. Pomimo wezwania nie przedstawił bowiem dokładnych informacji dotyczących źródeł dochodu swojej rodziny oraz wysokości ponoszonych opłat za prąd, gaz, wodę i ogrzewanie.
Skoro zaś skarżący we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, w sprzeciwie od orzeczenia referendarza oraz w odpowiedzi na wezwanie Sądu nie podał pełnych i wystarczająco udokumentowanych danych o swojej sytuacji majątkowej, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 i art. 246 § 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło